I SA/Gl 1059/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że ze względu na bardzo ciężki stan zdrowia zawiesił prowadzoną przez siebie działalność i nie osiąga obecnie żadnych zysków, utrzymując się dzięki pożyczkom i pomocy rodziny. Podniósł również, że jego wydatki na leczenie wynoszą ponad [...] zł miesięcznie, zaś opłacane przez niego alimenty – [...] zł. Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie posiada żadnego majątku poza "budynkiem mieszkalnym w U.". Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2006 złożonych przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (sprecyzowano, że w przypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), udokumentowanie zadłużenia z tytułu pożyczek oraz wysokości uiszczanej w związku z nim miesięcznej raty, wykazanie, że na skarżącym ciążą wskazane we wniosku obowiązki alimentacyjne, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (wskazano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczeniem potwierdzającym ten fakt oraz odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, w razie kontynuowania działalności – zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącego w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej skarżącego oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów), nadesłanie dokumentów wskazujących, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący korzysta z lokali wskazanych jako jego miejsce zamieszkania oraz jako adres do korespondencji, np. odpisów z ksiąg wieczystych, umów najmu itp. (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby skarżący ów tytuł utracił, należy to udowodnić za pomocą np. odpisu umowy sprzedaży itp.), wyjaśnienie, czy nieruchomość, której dotyczy spór w niniejszej sprawie, jest obciążona oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to doręczono w dniu 1 lutego 2008 r., jednak do chwili obecnej nie zostało ono wykonane. Skarżący jest radcą prawnym, który występuje w charakterze pełnomocnika w kilku postępowaniach toczących się przed Sądem, m. in. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 733/07. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, że powyższe przesłanki zostały spełnione, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skądinąd stosunkowo obszernego. Podkreślić zaś wypada, iż wezwanie takie – w myśl art. 255 P.p.s.a.– wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w praktyce, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W rezultacie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację twierdzeń skarżącego, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Taki stan rzeczy nie pozwala zaś uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w omawianej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05). Dotychczasowe konstatacje w całej rozciągłości należy odnieść do rozpatrywanego stanu faktycznego. Wyeksponować zwłaszcza trzeba, że potrzeba wezwania o dokumenty źródłowe była uzasadniona tym, że z urzędu wiadomo, iż skarżący jest radcą prawnym, który – wbrew swoim oświadczeniom – aktywnie wykonuje swój zawód. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.