I SA/Gl 106/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-05-25
Skład orzekający: Bożena Miliczek-Ciszewska, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w 2009 r. obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działka nr [...]) ciążył na skarżącej jako właścicielu, czy też na Skarbie Państwa jako posiadaczu samoistnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego w zakresie ustalenia, kto faktycznie władał sporną nieruchomością i w jakiej formie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy w 2009 r. nieruchomość znajdowała się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu niż właściciel, co zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przenosiłoby obowiązek podatkowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. dla A S.A. w K. w odniesieniu do działki nr [...] przy ul. [...]. Spółka była właścicielem nieruchomości, jednak kwestionowała swój status jako podatnika, twierdząc, że w 2009 r. nieruchomość znajdowała się w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa. Organy podatkowe obu instancji uznały, że obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu. Spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Bożena Suleja, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 2 817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2001 r., Nr 79. poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...] i określiło A S.A. (dalej: Spółka, skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania położonych w K. przy ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] w obrębie działek o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] za 2009 rok w kwocie [...] zł.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta K. określił A Spółka Akcyjna [...] z siedzibą w K. (obecnie A S.A.) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł. Do podstawy opodatkowania organ podatkowy I instancji przyjął:
1. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 12.812,00 m2,
2. grunty pozostałe o powierzchni 2.870,28 m2,
3. budynki lub ich części – mieszkalne o powierzchni 2.615,91 m2,
4. budynki lub ich części – związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 955,76 m2,
5. budynki lub ich części - pozostałe o powierzchni 1.885,30 m2 .
Opodatkowaniem objęto między innymi nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni 4319 m2. Organ I instancji przyjął, że obowiązek podatkowy w związku z wymienioną wyżej nieruchomością spoczywał na Spółce przez cały rok. Organ I instancji nie zgodził się bowiem ze stanowiskiem Spółki, że podatnikiem podatku od spornej nieruchomości powinien być Skarb Państwa jako jej posiadacz samoistny.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca pierwotnie zadeklarowała podatek od nieruchomości położonych w K. przy ul. [...],[...],[...],[...], ul. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], ul. [...] za 2010 r. Spółka zgłosiła do opodatkowania:
1. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 8.493,00 m2,
2. grunty pozostałe o powierzchni 2.870,28 m2,
3. budynki lub ich części – mieszkalne o powierzchni 2.615,91 m2,
4. budynki lub ich części - związane z działalnością gospodarczą 955,76 m2,
5. budynki lub ich części - pozostałe o powierzchni 604,80 m2.
SKO podniosło, że grunt oznaczony jako działka nr [...] położony w K. przy ul. [...] stanowi własność skarżącej. Grunt stanowi nieruchomość, dla której urządzono księgę wieczystą nr [...]. Wpisania skarżącej w Dziale II księgi wieczystej jako właściciela nieruchomości dokonano na podstawie:
1. wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt [...],
2. postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 stycznia 2004 r., sygn. akt [...] w sprawie o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym,
3. wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt [...] w sprawie o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym.
Wniosek o wpis prawa własności w miejsce Skarbu Państwa skarżąca złożyła w dniu 23 grudnia 2009 r. Z treści księgi wieczystej urządzonej dla spornej nieruchomości wynika, że powierzchnia działki nr [...] uległa zmianie z 4319 m2 do 4261 m2.
Organ odwoławczy wezwał więc organ I instancji do wyjaśnienia przyczyn wprowadzenia zmian w zakresie powierzchni spornej działki. Organ podatkowy I instancji przedłożył opracowanie geodezyjne dotyczące wznowienia granic [...] obręb [...], karta mapy 4, działka nr [...]. Z dokumentacji tworzącej opracowanie wynika, że w następstwie prowadzonych prac geodezyjnych ustalono, iż rzeczywista powierzchnia działki nr [...] wynosi 4261 m2 a nie 4319 m2. Wystąpił ubytek powierzchni działki wynoszący 58 m2. Biegły geodeta dokonujący pomiarów i wyliczeń stwierdził, że poprzednio w ramach prac geodezyjnych przeprowadzonych w 1993 r. i 2006 r. niewłaściwie określono punkt graniczny nr [...], co mogło być następstwem nie uwzględnienia szkiców sporządzonych w 1886 r. i 1912 r., na których klarownie oznaczono położenie tego punktu.
SKO wskazało, że podstawę prawną (materialnoprawną) wymiaru podatku od nieruchomości stanowi ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz uchwała Rady Miasta K. z dnia 26 października 2009 r., Nr XLVIII/987/09 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2010 obowiązujących na terenie miasta K. (Dz. Urz. Woj.Śl. z 2009 r. Nr 202 poz. 3715 ze zm.). Podatnikami podatku od nieruchomości są zatem zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. między innymi osoby prawne będące:
1. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,
2. posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3. użytkownikami wieczystymi gruntów,
4. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Organ odwoławczy podniósł, że Spółka przyjęła wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., w myśl której warunkiem uznania właściciela za podatnika podatku od nieruchomości jest to, aby nieruchomość była w jego posiadaniu samoistnym. Taka interpretacja zdaniem SKO jest błędna, bowiem z ustawy nie sposób wywieść jakiegokolwiek dodatkowego kryterium, od spełnienia którego uzależniony byłby obowiązek podatkowy właściciela. Warunku takiego nie można wywieść z treści art. 3 ust 3 u.p.o.l. Przepis ten dotyczy bowiem obowiązku podatkowego posiadacza samoistnego nie będącego właścicielem. Jeżeli nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 3 ust. 3 u.p.o.l. to obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości spoczywa na właścicielu niezależnie od tego czy nieruchomość znajduje się w jego władaniu czy posiadaniu samoistnym. Posiadanie samoistne jest stanem faktycznym, a nie tytułem prawnym. Zdefiniowane zostało w art. 336 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) jako władanie rzeczą jak właściciel. Dla zakwalifikowania posiadania jako samoistne konieczne jest nie tylko fizyczne dysponowanie rzeczą, lecz również uzewnętrznione przekonanie posiadacza, o tym że przysługują mu atrybuty właściciela - prawo korzystania z rzeczy, pobierania z niej pożytków oraz rozporządzania (art. 140 k.c.). Nie wykluczona jest sytuacja, w której nieruchomość nie będzie w posiadaniu samoistnym właściciela, ani też żadnego innego podmiotu. Wówczas to podatnikiem podatku od nieruchomości będzie właściciel - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
SKO podkreśliło, że w niniejszej sprawie poza sporem jest to, że w okresie objętym decyzją sporna działka nr [...] stanowiła własność Spółki. Równocześnie nie sposób stwierdzić, że znajdowała się ona w posiadaniu samoistnym innego niż właściciel podmiotu, w szczególności Skarbu Państwa. Spółka w toku wieloletnich postępowań sądowych uzyskała szereg korzystnych dla siebie orzeczeń, z których wynikało, że wszelkie pretensje podmiotów zajmujących wcześniej nieruchomość były nieuprawnione, a Spółce przysługiwało i przysługuje prawo własności. Postępowanie sądowe, którego uczestnicy zamierzali wykazać, że doszło do zasiedzenia nieruchomości na szkodę Spółki zakończyło się ostatecznie orzeczeniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 marca 2008 r., a Sąd Najwyższy oddalił kasację od tego orzeczenia. Wprowadzenie Spółki w posiadanie nieruchomości, w części w jakiej była ona we władaniu B w K. (dalej: B) nastąpiło w listopadzie 2010 r., na którą to okoliczność sporządzono stosowną dokumentację. Spółka obejmując władanie nieruchomością przyjęła rozliczenie przychodów i kosztów z nieruchomości budynkowej położonej przy ul. [...] w K. za okres od 16 listopada 2000 r. do 15 listopada 2010 r. Z rozliczenia wynikało, że dochód (przychody po pomniejszeniu o koszty) ze wspomnianej nieruchomości wyniósł [...] zł. Zaznaczenia wymaga, że pośród kosztów uwzględniono podatek od nieruchomości za okres 2000-2008. Ostatecznie Spółka przyjmując wspomniane rozliczenie za okres 2000-2010 zachowała się jak właściciel pobierający pożytki z nieruchomości akceptujący swoiste sprawozdanie z zarządu nieruchomością. Natomiast B - działający w imieniu i na rzecz Prezydenta Miasta K. - postąpił jak dzierżyciel nieruchomości, czyli podmiot władający rzeczą za kogo innego. B wydał otrzymane w latach 2000-2010 korzyści po potrąceniu kosztów, w tym podatków i kosztów administrowania. Sama Spółka w piśmie z dnia 6 września 2012 r. przyznała, że Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. działał w jej ocenie jak właściciel do momentu wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt [...] oddalającego skargi kasacyjne dotyczące orzeczenia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Zatem w ocenie samej Spółki po uzyskaniu korzystnych dla niej orzeczeń przesądzających kwestię własności, Skarb Państwa przestał zachowywać się jak właściciel nieruchomości. Korzystające dotychczas z nieruchomości C S.A. w K. (dalej: C) uznawało prawo własności Spółki, co wynika z treści pisma skarżącej z dnia 28 stycznia 2009 r. i zamierzało ją wydać skarżącej. Skarżąca wskazała przy tym, że do czasu usunięcia wymienionych przez nią braków w dokumentacji nie godzi się na wyznaczenie spotkania celem odbioru nieruchomości. Spółka w wyjaśnieniach zamieszczonych w piśmie z dnia 28 lipca 2010 r. przedstawiła przebieg zdarzeń związanych z objęciem w posiadanie części spornej nieruchomości będącej we władaniu C S.A. Z powyższego wynika, że C S.A. chciała w czerwcu 2008 r. przekazać nieruchomość Spółce, jednakże ta ostatnia nie zgodziła się z uwagi na występujące w jej ocenie braki w dokumentacji związanej z nieruchomością. Skoro C S.A. nie zamierzała zachować posiadania i uznawała, że nieruchomość winna znaleźć się w posiadaniu właściciela to brak było po jej stronie elementu wolicjalnego wymaganego dla przypisania jej statusu posiadacza samoistnego. Uprawnione było zatem twierdzenie, że przez cały rok podatkowy spoczywał na Spółce obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości w związku ze spornym gruntem.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił, że rzeczywista powierzchnia spornej działki nr [...] była mniejsza o 58 m2. Skoro podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest powierzchnia gruntu, a dane dotyczące powierzchni gruntu zawarte w ewidencji gruntów okazały się błędne (co wynika z dokumentacji stanowiącej podstawę do wpisu w ewidencji), to niedopuszczalne było wyliczenie podatku z uwzględnieniem wadliwej ewidencji gruntu. Z tych też względów organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji w całości i orzekł, co do istoty poprzez określenie Spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości.
W skardze na decyzję SKO, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, że skarżąca była podatnikiem podatku od nieruchomości za 2009 r. od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 4261 m2.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o:
1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie jej pkt 2,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że kwestionuje określoną w zaskarżonej decyzji kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości ponad kwotę [...] zł, która została już uiszczona. SKO błędnie uznało, iż na skarżącej ciążył w 2009 r. obowiązek podatkowy dotyczący nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel nieruchomości, chyba że nieruchomość ta znajduje się w posiadaniu samoistnym - wówczas podatnikiem tego podatku jest posiadacz samoistny nieruchomości, a nie jej właściciel - a taki przypadek zachodzi jego zdaniem w niniejszej sprawie.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, że nieruchomość położona w K. przy ul. [...] (działka nr [...]) po II wojnie światowej przeszła na własność Skarbu Państwa i od 1959 r. do 15 listopada 2010 r. pozostawała w zarządzie B. Na podstawie: wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt [...], postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt [...], w dniu 20 stycznia 2010 r. w księdze wieczystej urządzonej dla wyżej wymienionej nieruchomości, jako właściciela wpisano skarżącą, przy czym aż do dnia 15 listopada 2010 r. nieruchomość ta znajdowała się w faktycznym władaniu Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K.. Do dnia 15 listopada 2010 r. skarżąca nie mogła nieruchomością zarządzać, pobierać z niej pożytków, a do dnia 20 stycznia 2010 r. również nią rozporządzać. Wszystkich czynności związanych z zarządem nieruchomością do dnia 15 listopada 2010 r. dokonywał Skarb Państwa - Prezydent Miasta K., do tego też dnia czerpał korzyści z tej nieruchomości. Jednocześnie do dnia wpisania skarżącej do księgi wieczystej wyżej wymienionej nieruchomości jako jej właściciela, Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. odmawiał wydania nieruchomości skarżącej i podejmował działania prawne mające na celu ustalenie jego prawa własności co do tej nieruchomości. Tak więc Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. do dnia 15 listopada 2010 r. faktycznie władał nieruchomością położoną w K. przy ul. [...] (działka nr [...]) i jednocześnie co najmniej do dnia powzięcia wiadomości o wpisie skarżącej do księgi wieczystej nieruchomości jako jej właściciela manifestował zamiar władania tą nieruchomością dla siebie. Ponadto uzależniał wydanie nieruchomości skarżącej od jej ujęcia w księdze wieczystej nieruchomości, jako jej właściciela.
Dalej pełnomocnik skarżącej wywodził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała, w okresie od prowadzenia przez Skarb Państwa - Prezydenta Miasta K. postępowania o ustalenie zasiedzenia wyżej wymienionej nieruchomości, co najmniej do dnia powzięcia przez niego wiedzy o wpisie skarżącej do księgi wieczystej tej nieruchomości, widoczna, uzewnętrzniona zmiana jego intencji jako posiadacza samoistnego. Organy podatkowe obu instancji nie wskazały na taką zmianę, nie wyjaśniły momentu zmiany, jak również nie wyjaśniły formy władania nieruchomością przez Skarb Państwa - Prezydenta Miasta K. w 2009 r. W literaturze wskazuje się (zob. Kunicki, w: System, t. II, s. 832), że posiadanie samoistne tym różni się od posiadania zależnego, że pierwsze jest władztwem nad rzeczą niezawisłym od dyspozycji innej osoby, drugie natomiast jest władztwem podporządkowanym innej osobie, nawet gdy między właścicielem lub posiadaczem samoistnym a posiadaczem zależnym nie było żadnego stosunku umownego. Stwierdzenie to oddaje istotę różnicy pomiędzy rodzajami posiadania, przy czym istotne znaczenie ma stan świadomości posiadacza (tak również w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1998 r., o sygn. akt [...]). Do dnia ostatecznego wydania nieruchomości skarżącej, tj. do dnia 15 listopada 2010 r. posiadanie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K., nie było posiadaniem zależnym od dyspozycji skarżącej ani żadnego innego podmiotu, nigdy też pomiędzy Skarbem Państwa - Prezydentem Miasta K. a skarżącą nie istniał żaden stosunek umowny. Brak jest zatem podstawy dla twierdzenia, że doszło do zmiany formy posiadania przez Skarb Państwa -Prezydenta Miasta K. w stosunku do wcześniejszego okresu. Tak więc Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. był w 2009 r. posiadaczem samoistnym nieruchomości, a zatem na podstawie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. był podatnikiem podatku od tej nieruchomości.
Pełnomocnik skarżącej podniósł także, że organ odwoławczy błędnie wywiódł, iż zdaniem skarżącej podatnikiem podatku od nieruchomości jest jej właściciel tylko o tyle, o ile jest zarazem jej posiadaczem samoistnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. co do zasady to właściciel jest podatnikiem podatku od nieruchomości, chyba że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby - wówczas zobowiązanie podatkowe spoczywa na posiadaczu samoistnym. Zdaniem skarżącej Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. w 2009 r. był posiadaczem samoistnym nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działki nr [...]), w związku z czym to na nim, a nie na skarżącej - właścicielu, spoczywa zobowiązanie do odprowadzenia podatku za ten okres.
Ostatecznie pełnomocnik skarżącej podkreślił, że poza sporem pozostaje, że w 2009 r. to skarżąca była właścicielem nieruchomości, jednakże, aby ustalić, czy to na niej spoczywa zobowiązanie podatkowe do odprowadzenia podatku od tej nieruchomości za 2009 r. należy de facto rozstrzygnąć, czy Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. był w 2009 r. jej posiadaczem samoistnym, czy też nie. Dla tej oceny bez znaczenia jest, podkreślony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fakt, iż skarżąca, obejmując w posiadanie nieruchomość w dniu 15 listopada 2010 r. przyjęła rozliczenie przychodów i kosztów za okres od 16 listopada 2000 r. do 15 listopada 2010 r. Bez znaczenia, dla ustalenia, czy i kto był posiadaczem samoistnym tej nieruchomości w 2009 r. jest, czy w późniejszym okresie skarżąca "zachowała się jak właściciel pobierający pożytki z nieruchomości, akceptując swoiste sprawozdanie z zarządu nieruchomością". Dla ustalenia, czy Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. był posiadaczem samoistnym istotne jest wyłącznie ustalenie, czy zachodziły łącznie dwie przesłanki takiego posiadania: czy w 2009 r. nieruchomość pozostawała w jego faktycznym władaniu i czy w tym okresie manifestował on zamiar władania nieruchomością dla siebie. Obydwie te przesłanki były spełnione we wskazanym okresie.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że skarżąca w większości powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, przedstawiając własną ocenę stanu faktycznego. Organ odwoławczy w pełni podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, ani argumentów.
Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że sporna działka gruntowa oznaczona nr [...] o rzeczywistej powierzchnia 4261 m2 zabudowana była siedmioma budynkami, z których jeden pozostawał w administrowaniu B (dzierżenie). Budynek ten został przekazany Spółce jako właścicielowi przez B, po uprzednich wezwaniach do jego przejęcia, w listopadzie 2010 r. Na okoliczność tę sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy. Nie sposób jednak wywodzić, z faktu sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego budynku, że podmiot przekazujący (B) był w posiadaniu całej nieruchomości, czyli gruntu wraz z pozostałymi posadowionymi na nim obiektami budowlanymi. Natomiast organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy, z którego wynika, że co najmniej od czerwca 2008 r. w całości sporna nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu samoistnym Skarbu Państwa ani też żadnego innego podmiotu. W istocie, odmiennie od tego jak usiłuje to przedstawić Spółka, działka nr [...] była w posiadaniu C S.A. w K.. C S.A. po niekorzystnych dla niej rozstrzygnięciach sądów powszechnych podjęła nieudaną próbę przekazania nieruchomości skarżącej, co miało miejsce w czerwcu 2008 r. Po tym czasie C S.A. w praktyce porzuciła teren, który wraz ze znajdującymi się na nim budynkami ulegał dewastacji. Natomiast Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. reprezentowany przez jednostki organizacyjne, po pierwsze nie był w posiadaniu nieruchomości oznaczonej jako działka [...], po drugie nie przejawiał woli władania nią dla siebie, a zatem nie sposób przypisać mu statusu posiadacza samoistnego w rozumieniu art. 336 k.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotna sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca w 2009 r. była podatnikiem podatku od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 4261 m2.
Natomiast poza sporem pozostaje, że w okresie objętym decyzją sporna nieruchomość stanowiła własność skarżącej.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 3. ust.1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie: Agencją Nieruchomości Rolnych) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Co do zasady zatem obowiązek podatkowy obciąża właściciela nieruchomości.
Wyjątek od tej reguły wprowadza ust. 3 wskazanego wyżej przepisu. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
W rozpoznawanej sprawie zatem kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy sporna nieruchomość była w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. Wbrew bowiem twierdzeniom organu odwoławczego okoliczność ta nie została dostatecznie wyjaśniona w toku prowadzonego postępowania. Wprowadzenie Spółki w posiadanie nieruchomości, w części w jakiej była ona we władaniu B nastąpiło dopiero w dniu 15 listopada 2010 r., co potwierdza sporządzony w tym dniu protokół przekazania dokumentacji nieruchomości.
Należy podkreślić, że sporna działka gruntowa oznaczona nr [...] o rzeczywistej powierzchnia 4261 m2 zabudowana była siedmioma budynkami, z których tylko jeden pozostawał w administrowaniu B.
Również C S.A. władała częścią spornej nieruchomości, nie wyjaśniono jednak na jakiej podstawie prawnej bądź faktycznej. Podkreślenia wymaga, że w wypisie z rejestru gruntów – stan na dzień 8 grudnia 2009 r. nadal figurował jako właściciel Skarb Państwa, a w rubryce - inny: C S.A.
Konieczne zatem jest ustalenie kto faktycznie władał sporną nieruchomością, jaka była forma władania. Dopiero ustalenie wskazanych okoliczności pozwoli na prawidłowe zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 3 ust. 3 u.p.o.l., czy też nie.
Sąd zauważa także, że na stronie 3 i 4 zaskarżonej decyzji organ odwoławczy błędnie wskazał jako podstawę prawną (materialnoprawną) wymiaru podatku od nieruchomości uchwałę Rady Miasta K. z dnia 26 października 2009 r., Nr XLVIII/987/09 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2010 obowiązujących na terenie miasta K. (Dz. Urz. Woj.Śl. z 2009 r. Nr 202 poz. 3715 ze zm.). Natomiast wymiar podatku od nieruchomości dotyczy roku 2009 r.
Ponadto odnosząc się do dodatkowych dokumentów załączonych przez organ odwoławczy do odpowiedzi na skargę, a określonych jako załączniki nr 3 do 12 stwierdzić należy, że wszystkie te pisma potwierdzają sporny charakter kwestii własności nieruchomości, jej wydania, pismo z dnia 30 lipca 2008 r.– załącznik nr 5 wskazuje, że istotnie wydanie skarżącej spornej nieruchomości uzależniane było od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wszystkie te pisma wskazują jednoznacznie, że zainteresowane podmioty nie mogły się porozumieć w kwestii przekazania spornej nieruchomości, zgłaszały zastrzeżenia. Nie zmienia to jednak oceny Sądu, że niezbędne jest poczynienie nie budzących wątpliwości ustaleń, kto faktycznie władał sporną nieruchomością, jaka była jego forma, czy istotnie nieruchomość była w posiadaniu samoistnym innego niż właściciel podmiotu a w konsekwencji prawidłowe ustalenie na kim zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości ciążyło.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie zatem z art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis sądowy w kwocie 400 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło