I SA/Gl 1069/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-04-11

Skład orzekający: Starszy referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinno być ustalone w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, czy też z uwzględnieniem wartości przedmiotu sprawy, gdy wpis od skargi był stały i nie zależał od tej wartości?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy wpis od skargi ma charakter stały i nie jest uzależniony od wartości przedmiotu sprawy, powinno być ustalone w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, a nie w sposób stosunkowy uwzględniający wartość przedmiotu sprawy. Podwyższenie tej kwoty jest możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy nakład pracy adwokata znacząco przekracza standardowe czynności.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Sąd przyznał mu prawo pomocy i ustanowił adwokata. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Wcześniej skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu stałego od skargi, a jego zażalenie na zarządzenie w tej sprawie zostało oddalone przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi Ł. F. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 295,20 zł (w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi Ł. F. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy, ustanawiając mu adwokata, którym wyznaczony została adwokat Ł. F.. Pełnomocnik ten upoważnił aplikantów celem zapoznania się z aktami sprawy oraz udziału w rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r., na której złożono wniosek "o zasądzenie kosztów postępowania sądowego" z oświadczeniem, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części. Na wcześniejszym etapie skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu stałego od skargi (wniesionej dnia 12 lipca 2016 r.), na podstawie zarządzenia z dnia 11 sierpnia 2016 r., powołującego się na § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a zażalenie wywiedzione od tego zarządzenia przez skarżącego zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt II FZ 622/16. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W świetle przepisu przejściowego zawartego w § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) w rozpatrywanym zakresie należy zatem sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej powoływanego jako rozporządzenie). Stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmowały m.in. opłatę. Wedle § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę tę ustalało się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie mogła ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, znajdującym się w jego rozdziale 4, określono stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji, który to etap postępowania został właśnie zakończony. Uprawnia to do przyznania związanego z tym wynagrodzenia. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia stawka maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach innych niż wymienione dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych wynosi 480 zł. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się właśnie do tej kategorii. W § 21 ust. 1 pkt 1 lit a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot stanowią odpowiednio należność pieniężna (lit. a), czyli kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b), podczas gdy w niniejszej sprawie należny był wpis stały, uniezależniony od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wyklucza to ustalenie wynagrodzenia w sposób stosunkowy, uwzględniający tę wartość, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z wydanym wcześniej w sprawie prawomocnym zarządzeniem określającym wysokość wpisu od skargi oraz postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym przesądzono tę kwestię, oddalając zażalenie na wspomniane zarządzenie. ½ opłaty maksymalnej to zatem 240 zł. Taką kwotę opłaty należy przyjąć. Według bowiem § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następowało z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W ocenie rozpoznającego wniosek brak podstaw do podwyższania opłaty, w szczególności dotychczasowy udział pełnomocnika w postępowaniu nie wymagał od niego wysiłku i zaangażowania wykraczającego poza standard czy poziom profesjonalizmu, jaki powinien wykazać adwokat należycie wykonujący swoje obowiązki. W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba natomiast podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (55,20 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 4 ust. 1, 2 i 3, i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia oraz § 22 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło