I SA/Gl 107/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł, stanowiącego dwukrotność mandatu, którego umorzenia domaga się w sprawie, spowoduje uszczerbek w jego koniecznym bieżącym utrzymaniu. Zaznaczył, że utrzymać się musi we własnym zakresie, nie wymieniając żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nie wskazał też jakiegokolwiek majątku, a w rubrykę urzędowego formularza z dnia 16 kwietnia 2012 r. poświęconą dochodom wpisał: "do 05-2011 r. bezrobotny; następnie samozatrudnienie na podstawie umowy z A o dofinansowanie własnej działalności; z końcem kwietnia planowane zakończenie działalności" oraz "za 2011 rok strata". Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako jego miejsce zamieszkania oraz nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zamieszkałe/zameldowane w tej nieruchomości, wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów, jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające/zameldowane (zamieszkałe) w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz gospodarczych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich pięciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów, w tym ewentualnych dochodów z działalności gospodarczej (sprecyzowano, że w tym ostatnim zakresie należy nadesłać kopie dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy działalności gospodarczej w okresie ostatnich pięciu miesięcy, w tym przede wszystkim księgi przychodów i rozchodów w pełnej wersji z opisem zdarzeń gospodarczych, deklaracji VAT, raportów kasowych oraz aktualnej ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności), przedłożenie kopii zeznań podatkowych za lata 2010-2011, złożonych przez skarżącego oraz pozostałe osoby przebywające w gospodarstwie domowym oraz udokumentowanie okoliczności zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej "z końcem kwietnia". Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 czerwca 2012 r., lecz do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przede wszystkim przedkładając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – niezbędną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Brak dokumentacji, o którą wzywano, wyklucza jakiekolwiek ustalenia dotyczące aktualnej sytuacji skarżącego, czyli takiej, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Nie wiadomo w szczególności, czy skarżący istotnie zakończył działalność gospodarczą, a co w konsekwencji z czego się obecnie utrzymuje; nieznana pozostaje jego sytuacja rodzinna i mieszkaniowa, a nawet koszty bieżącego utrzymania. Niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.