I SA/Gl 1071/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-12-21

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący mogą uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przedstawionych dowodów o swojej sytuacji majątkowej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy nie wykazali tej przesłanki, gdyż nie wykonali wezwania do uzupełnienia dokumentów w stopniu pozwalającym na ocenę ich sytuacji majątkowej i zdrowotnej, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący B.J. i R.J. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie pracuje, a skarżący osiąga niskie dochody z działalności gospodarczej. Skarżący mieszkają z matką, synem i córką, a skarżący wskazał na stan zdrowia (przebyty udar mózgu). Skarżący nie przedłożyli wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową i zdrowotną pomimo wezwania sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B.J.i R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle tych wniosków skarżąca nie pracuje, natomiast skarżący uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości zaledwie [...] zł brutto miesięcznie. Skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z matką skarżącego, otrzymującą emeryturę w wysokości [...] zł, pełnoletnim synem, którego wynagrodzenie za pracę wynosi [...] zł, oraz z małoletnią córką. Wnioskodawca zwrócił uwagę na stan swojego zdrowia (przebyty udar mózgu). Według wniosku skarżący nie posiadają żadnego mająŧku. Pismami doręczonymi w dniu [...] 2010 r. referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: przedłożenie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zastrzeżono, że jeżeli nie ma podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należy przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że skarżąca za rok 2009 nie wykazała dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy), udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedstawienie dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, w szczególności: zaświadczenia o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisów: deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ten okres oraz ewidencji środków trwałych, a nadto nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Skarżący nadesłali: kopie przekazu pocztowego dotyczącego świadczenia wypłaconego matce skarżącego, dokument odnoszący się do wynagrodzenia syna skarżących (według niego w październiku bieżącego roku osobie tej wypłacono przelewem kwotę [...] zł) oraz kopie: kart leczenia szpitalnego skarżącego z 2008 r. i z 2009 r., zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] 1998 r. (w zaświadczeniu podano 3 adresy wykonywania działalności, zaś skarżąca jest w nim wymieniona jako pełnomocnik) oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług składanych przez skarżącego w okresie od czerwca do października bieżącego roku (najwyższą podstawę opodatkowania, [...] zł), wykazano we wrześniu, najniższą, [...] zł – w [...]). Skarżący zaznaczyli ponadto, że nie posiadają żadnych rachunków bankowych. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca powinien zatem przedstawić dowody, z których będzie wynikać, iż powyższa przesłanka została spełniona. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazali rozpatrywanych okoliczności, nie wykonując wezwania referendarza sądowego w stopniu pozwalającym na całościową i wolną od wątpliwości ocenę ich sytuacji. Uwaga ta odnosi się przede wszystkim do skarżącej, która poprzestała jedynie na oświadczeniu, że jest osobą niepracującą, nieuzyskującą dochodów, mimo iż w wezwaniu precyzyjnie wskazano dokumenty, jakie należy przedłożyć celem udowodnienia tego faktu (zaświadczenie w sprawie bezrobocia lub stosowne zaświadczenie organu podatkowego). W konsekwencji żaden z nadesłanych materiałów nie pozwala poczynić jakichkolwiek ustaleń dotyczących wnioskodawczyni niejako bezpośrednio. Nie oznacza to jednak, że dowody, które dostarczono, nie są dotknięte istotnymi mankamentami. Pośród nich nie ma przecież w szczególności objętej wezwaniem kopii księgi przychodów i rozchodów prowadzonej przez skarżącego, czyli najważniejszego – obok wyciągu z rachunku bankowego – dokumentu, umożliwiającego analizę możliwości płatniczych przedsiębiorcy poprzez wgląd w strukturę uzyskiwanych przez niego wpływów oraz dokonywanych wydatków. Skądinąd niewiarygodne jest oświadczenie podnoszące brak wspomnianych rachunków bankowych, skoro z dokumentu wskazującego składniki wynagrodzenie syna skarżących wynika, że wynagrodzenie to wypłaca się w formie przelewu. Wyciąg z tego rachunku bankowego powinien być zresztą nadesłany, zgodnie z jednoznaczną treścią wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Zignorowano również wezwanie w części odnoszącej się do zeznań podatkowych skarżącej i osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym. Wreszcie okolicznością wykluczającą pełną ocenę sytuacji skarżących, a tym samym uwzględnienie ich wniosku, jest niewykonanie wezwania do udokumentowania wydatków zarówno tych ponoszonych na leczenie, jak i tych związanych z bieżącym utrzymaniem. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło