I SA/Gl 1072/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lipca 2024 r. nr 6349 480000/71/204931/2024 48000/71/260700/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 3 lipca 2024 r., znak 480000/71/204931/2024 48000/71/260700/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie nie uznania zarzutów B.B. (dalej jako zobowiązania, skarżąca) za uzasadnione. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 83c § 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Stan sprawy: Dnia 27 lutego 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z., działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od TW1480024002897 do TW1480024002898 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za rudzień 2023 r., wynikające ze złożonej przez zobowiązaną deklaracji. Pismem z 20 marca 2024 r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do ww. tytułów wykonawczych. Wykonując wezwanie do przedłożenia dowodów uzasadniających żądanie, zobowiązana wskazała na: 1). nieistnienie obowiązku; 2). określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a). orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b). dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c). przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3). brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 4). wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 5). brak wymagalności obowiązku w przypadku: a). odroczenia terminu wykonania obowiązku, b). rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c). wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o wskazanych wyżej numerach. Jako zakres żądania zobowiązana domagała się uchylenia tytułów wykonawczych, umorzenia postępowania egzekucyjnego, zawieszenia w całości postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów. Organ postanowieniem z 10 maja 2024 r. nie uznał zarzutów za uzasadnione. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wydał postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu podał, że wskazane w deklaracji należności do zapłaty odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych. Odnosząc się do zarzutów organ stwierdził, że przesłanką zarzutu nieistnienia obowiązku jest sytuacja, w której obowiązek nie istnieje z uwagi na fakt, że w ogóle nie zaistniał. W niniejszej sprawie zobowiązana powołała się na dokumentację mającą być dowodami w postępowaniu. Organ stwierdził jednak po zapoznaniu się z przedłożoną dokumentację, że nie ma ona wpływu na stwierdzenie nieistnienia obowiązku w zakresie zapłaty należnych składek. Wskazał, że zobowiązana jest czynnym przedsiębiorcą, co znajduje potwierdzenie w zapisach w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jeżeli faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej powinna ją wyrejestrować. Dalej wskazał organ, że źródłem obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej są trzy grupy podstaw: decyzje, postanowienia i inne orzeczenia właściwych organów oraz tytuły wykonawcze wystawione przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych; deklaracja lub zeznanie złożone przez podatnika lub płatnika (...); obowiązek może wynikać bezpośrednio (wprost) z przepisu prawa. Jak wynika z akt sprawy podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe złożone przez zobowiązaną. Wskazane należności do zapłaty w deklaracji rozliczeniowej odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych. Co do braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, organ stwierdził, że w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego dokumentujące jego odbiór 19 lutego 2024 r. Wskazał również organ, że przesłanką wniesienia zarzutu z powodu braku wymagalności zobowiązania jest sytuacja, w której obowiązek nie istnieje z powodu jego wykonania. Spełnienie tej przesłanki następuje również w przypadku upływu czasu, z którym przepisy prawa wiążą przedawnienie się obowiązku, albo w przypadku wystąpienia innych okoliczności uregulowanych w przepisach prawa skutkujących wygaśnięciem obowiązku. O braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. W ocenie organu, nie wystąpiły żadne przeszkody formalno -podmiotowe lub przedmiotowe w prowadzeniu egzekucji. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła wydanemu orzeczeniu brak podstawy faktycznej i prawnej, błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia należności pieniężnych. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.): 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut: 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny; 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a). Zobowiązana wniosła zarzuty w terminie, co nie jest kwestionowane. Jednocześnie sprecyzowała je, w odpowiedzi na wezwanie ZUS. W zakresie zgłoszonych zarzutów podnieść należy, że należności objęte wystawionymi przez wierzyciela tytułami egzekucyjnymi zostały wydane w związku ze złożonymi przez skarżącą deklaracjami rozliczeniowymi dotyczącymi składek na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne i dotyczyły grudnia 2023 r. Zatem zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych. Również do akt sprawy załączono zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia przez skarżącą 19 lutego 2024 r. Z tych względów brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 15 u.p.e.a. W odniesieniu do dalszych zarzutów, organ prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącej, nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości, jak również w części. ZUS nie odnotował żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych wymienionych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, które mogłyby spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne za wymieniony wyżej okres, nie uległy również przedawnieniu. Skarżąca nie wykazała również, że zasadny jest zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a.). Z tych względów Sąd uznał zarzuty skarżącej za chybione. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), skargę oddalił.