I SA/Gl 1077/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. utrzymano w mocy postanowienie z dnia 3 listopada 2016 r., którym skarżącej Spółce odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na fakt, że nie nadesłała ona żadnego z dokumentów objętych wezwaniem do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. W konsekwencji skarżącą wezwano do wykonania prawomocnego zarządzenia w sprawie uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Również to wezwanie nie zostało wykonane, w wyniku czego postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Sąd skargę odrzucił. Skarżąca Spółka wniosła od tego postanowienia zażalenie, lecz zostało ono odrzucone postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Skarżąca zaskarżyła także to postanowienie, a odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł, złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy – poprzez zwolnienie od tej opłaty. Tak jak w poprzednim wniosku podkreśliła, że wszystkie jej rachunki bankowe zostały zablokowane przez organ podatkowy, w wyniku czego nie może pozyskać środków finansowych. Analogicznie wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, wartość jej środków trwałych 81.839,20 zł, zaś strata w ostatnim roku obrotowym 463.368,12 zł. Pismem doręczonym w dniu 14 lipca 2017 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: odpisu ostatniego sprawozdania finansowego strony skarżącej, odpisu aktualnej ewidencji środków trwałych strony skarżącej, odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2015-2016, odpisów deklaracji strony skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, odpisów raportów kasowych skarżącej za trzy ostatnie miesiące, a także wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte w sposób całkowicie wykluczający korzystanie z nich przez Spółkę, należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych Spółce w okresie ostatnich trzech miesięcy). Treść wezwania pokrywała się z wezwaniem, jakie wystosowano do Spółki na wcześniejszym etapie postępowania. Także skarżąca ustosunkowała się do niego tak, jak do wezwania poprzedniego. Oświadczyła mianowicie, że "żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty" oraz że "jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracji". Stwierdziła, iż w fikcji tej nie będzie brać udziału i dlatego dokumentów nie wyśle. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Powinna ona zatem udowodnić ten fakt w sposób niepozostawiający wątpliwości, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona zachować, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, w szczególności do nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Wezwanie takie – stosownie do art. 255 P.p.s.a. – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Oznacza ono więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. Służy ono przede wszystkim weryfikacji oświadczeń zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową. Tymczasem strona skarżąca po raz kolejny odmówiła wykonania tego rodzaju wezwania, choć powinna mieć świadomość, jakie następstwa musi pociągnąć za sobą jej postawa procesowa, skoro na wcześniejszym etapie postępowania prawomocnie odmówiono jej przyznania prawa pomocy właśnie z tego powodu, iż nie nadesłała w większości tych samych dokumentów, o jakie ją wezwano obecnie. Tym bardziej niezrozumiałe są więc przyczyny, które ponownie podała celem usprawiedliwienia tej postawy, przyznając jednak zarazem, iż w rzeczywistości dokumenty te nie przemawiałyby na rzecz zwolnienia jej od kosztów sądowych. Koszty te są zresztą nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Powtórzyć zatem wypada, że konieczne jest poczynienie bardzo precyzyjnych, wieloaspektowych ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej Spółki, aby można była stwierdzić, że istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza poniesienie tak niewielkiego ciężaru finansowego. Jest to niemożliwe bez podstawowych dokumentów w tym zakresie, od których udostępnienia Spółka się konsekwentnie uchyla. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.