I SA/Gl 108/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-07
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pozbawionej wolności, która nie posiada majątku i nie osiąga dochodu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej matka, jedyna osoba mogąca ją wspierać, utraciła pracę?Ratio decidendi
Osobie pozbawionej wolności, która nie posiada majątku i nie osiąga dochodu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy matka skarżącego utraciła pracę i nie może go wspierać finansowo, a majątek skarżącego jest ograniczony, przesłanka ta została wykazana.Stan faktyczny
Skarżący, A. K., pozbawiony wolności, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że nie posiada majątku ani dochodu, a jego matka, jedyna osoba mogąca go wspierać, utrzymuje się z prac dorywczych. Po wezwaniu, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i pobyt w areszcie. Referendarz sądowy uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Jednocześnie, uznał, że skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono skarżącemu adwokata. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] ([...]) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą pozbawioną wolności, nieposiadającą majątku
i nieosiagającą żadnego dochodu. Jako osobę pozostającą w gospodarstwie domowym wnioskodawca wymienił matkę, która utrzymuje się jedynie z prac dorywczych.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał kopię świadectwa pracy jego matki, potwierdzający jej zatrudnienie w okresie od dnia 3 września
2008 r. do 31 grudnia 2014 r., oraz zaświadczenie Dyrektora Aresztu Śledczego. Według niego wnioskodawca przebywa w Areszcie od dnia 28 marca 2014 r. i w tym okresie ani nie był zatrudniony odpłatnie, ani nie otrzymywał zapomóg czy nagród. Nie zdeponował też wartościowego majątku, posiada do dyspozycji kwotę 988,36 zł, a kwota jego "akumulacji" wynosi 3433,77 zł.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach
z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji.
Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący wykazał tę przesłankę w stopniu, jaki był możliwy w jego obecnej sytuacji, czyli w warunkach pozbawienia wolności. Dostarczył w szczególności zaświadczenie, w świetle którego od ponad roku przebywa w areszcie i nie wykonuje żadnego zajęcia zarobkowego. Ponadto jego majątek w istocie ogranicza się do kwoty nieprzekraczającej najniższego wynagrodzenia za pracę oraz przedmiotów przechowywanych w depozycie. Drugiej kwoty wymienionej w zaświadczeniu nie można brać pod uwagę, skoro jako pomoc postpenitencjarna ma być ona wypłacona dopiero po odzyskaniu wolności
i przeznaczona na pokrycie niezbędnych wydatków, jakie wtedy powstaną. Nie można natomiast tracić z pola widzenia, że matka skarżącego utraciła niedawno pracę, którą wykonywała od kilku lat, wobec czego nie może wspierać syna materialnie. W takim stanie rzeczy wnioskodawca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny opłacić pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło