I SA/Gl 1082/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie postępowania w sprawach skargi i wniosków postanawia odrzucić skargę W dniu 22 października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła, wniesiona za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K., skarga H. S. na decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...], mocą której umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. określających zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od marca do lipca 2002 r. W skardze H. S. domaga się "uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej załatwienia skarg podatnika z dnia 26.02.2008 r. i 18.07.2008 r. dotyczącej wykreślenia zastawów skarbowych, z dnia 04.07.2008r. dot. skargi na Naczelników Urzędu Skarbowego w S., z dnia 25.07.2008 r. dot. przewlekłości postępowania egzekucyjnego." Skarżący nie sformułował z kolei jakiegokolwiek zarzutu prawnego w odniesieniu do rozstrzygnięcia merytorycznego podjętego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od marca do lipca 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę wniesioną w tej sprawie wniósł o jej odrzucenie ze względu na regulacje prawne zawarte w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej w skrócie: K.p.a. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ odwoławczy zauważył, iż postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...] zostało wszczęte pismem skarżącego wniesionym w dniu 10 stycznia 2008 r. Skargi H. S. z dnia 4 lipca 2008 r. i z dnia 25 lipca 2008 r. wpłynęły do tamtejszego organu odpowiednio w dniu 16 lipca 2008 r. i dnia 5 sierpnia 2008 r. Dyrektor zaakcentował, że treść tych skarg korespondowała z ustaleniami, które należało poczynić w celu podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji, skargi te przekazano do załatwienia w tym postępowaniu – zgodnie z treścią art. 234 K.p.a., przy czym nazwane przez stronę w skardze do WSA "skargami", pisma z dnia 26 lutego 2008 r. i z dnia 18 lipca 2008 r. stanowiły w tym postępowaniu jedynie materiał dowodowy i w konsekwencji nie traktowano ich jako skargi. Dyrektor, przywołując dalej treść art. 234 K.p.a. oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zauważył, iż w żadnym z tych przepisów ustawodawca nie określił, w którym momencie prowadzonego postępowania podatkowego skarga winna być załatwiona. Z tych względów stanowisko w zakresie zarzutów, określonych w pismach z dnia 4 lipca 2008 r. i z dnia 25 lipca 2008 r., zawarto w akcie prawnym, którym jest obecnie zaskarżona decyzja, rozdzielając jednak wyraźnie rozstrzygnięcie merytoryczne i odpowiedź na rzeczone skargi. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania, a więc niewłaściwego wykonywania zadań przez organ egzekucyjny i nie dotyczy konkretnych czynności egzekucyjnych organu (tu: czynności egzekucyjne były prowadzone nieskutecznie jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji), lecz zarzuca zaniedbania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, wówczas właściwy do jej rozpatrzenia jest tryb skargowy, przewidziany w Dziale VIII K.p.a. Działając zatem w oparciu o te przepisy, Dyrektor Izby Skarbowej w K. udzielił odpowiedzi na zarzuty podatnika zawarte we wskazanych wyżej skargach (oprócz skarg dotyczących prawidłowości działań podjętych w związku z ustanowieniem hipoteki na nieruchomości podatnika, które zostaną rozpatrzone w postępowaniu odwoławczym w zakresie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2002 r.). Dyrektor zaznaczył, iż żadne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują przy tym możliwości sądowej weryfikacji odpowiedzi na skargi wnoszone i załatwiane w trybie przepisów działu VIII tej ustawy. W tych ramach organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie przyjęto, iż sąd administracyjny I instancji nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. W punkcie wyjścia części zważeniowej niniejszego orzeczenia należy wyraźnie określić przedmiot skargi H. S. z dnia 10 października 2008 r. Bezspornym jest, że w ramach zaskarżonej obecnie decyzji organ odwoławczy, w pierwszej kolejności ustosunkował się do odwołań podatnika do decyzji organu I instancji określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od marca do lipca 2002 r. W tym zakresie Dyrektor Izby Skarbowej w K. umorzył postępowanie odwoławcze. W ramach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, działając w oparciu o art. 234 pkt K.p.a., ustosunkował się nadto do skarg podatnika z dnia 4 lipca 2008 r. i z dnia 25 lipca 2008 r. Analiza treści skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozwoliła przyjąć, że istota zaskarżenia sprowadza się w tym przypadku do sposobu "załatwienia skarg podatnika z dnia 26.02.2008 r. i 18.07.2008 dotyczącej wykreślenia zastawów skarbowych, z dnia 04.07.2008 r. dot. skargi na Naczelników Urzędu Skarbowego w S., z dnia 25.07.2008 r. dot. przewlekłości postępowania egzekucyjnego". W tym zakresie H. S. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Wymaga w tym miejscu wyjaśnienia, że uregulowane w dziale VIII K.p.a. postępowanie skargowo-wnioskowe stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego. W ramach tego postępowania realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi wniesionej do Sądu jest decyzja organu odwoławczego, która w swoim rozstrzygnięciu zawiera elementy rozstrzygające skargę powszechną wniesioną w trybie określonym w dziale VIII K.p.a. Elementy składowe zawiadomienia o sposobie załatwienia sprawy zawiera art. 238 § 1 K.p.a. Przyjęty tam katalog w znacznej mierze pokrywa się elementami formalnymi decyzji w rozumieniu art. 107 K.p.a. W tym stanie rzeczy, w ślad za organem odwoławczym, uznano, że wobec braku precyzyjnych uregulowań w tym zakresie, dopuszczalne jest załatwienie skargi powszechnej w ramach decyzji orzekającej co do istoty sprawy. Mając na względzie ustalony wyżej zakres skargi H. S. należało w tym miejscu poczynić kilka uwag na temat zakresu kognicji sądów administracyjnych. W myśl zatem art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru na działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4. Nadto w świetle art. 3 § 3 wyżej cytowanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wreszcie zgodnie z art. 4 ustawy P.p.s.a. rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Tymczasem H. S. w ramach skargi nie kwestionuje żadnego aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej. Taki akt został wprawdzie wydany, co już wyżej akcentowano, nie mniej jednak skarga z dnia 10 października 2008 r. nie zawiera żadnych zarzutów skierowanych do rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie podatku od towarów i usług. Odnosząc się natomiast do kwestii będącej zasadniczym przedmiotem skargi, należy stwierdzić, że przepis art. 238 K.p.a. nie przewiduje możliwości wydania przez organ rozpoznający skargę w przedmiocie określonym w art. 227 K.p.a. jakiegokolwiek aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. W dziale VIII K.p.a. zawierającym regulacje odnoszące się do postępowania skargowego brak jest również przepisu dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.