I SA/Gl 1086/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej, będący adwokatem, przedstawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podniosła, że jedyne źródło jej utrzymania stanowi emerytura w wysokości 1500 zł i wyliczyła wydatki ponoszone przez nią comiesięcznie (koszty leczenia – 200 zł, żywność – 400 zł, woda – 60 zł, energia elektryczna – 100 zł) oraz raz na rok ("podatek" – 235,90 zł, "ubezpieczenie" – 300 zł). Według wniosku strona nie posiada majątku poza domem oraz udziałem we współwłasności "działki" o powierzchni 6815 m2 i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez osoby pozostające ze skarżącą w gospodarstwie domowym, przedstawienie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącej oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, a nadto udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wykonując to wezwanie, pełnomocnik nadesłał kserokopie: rocznego obliczenia podatku skarżącej przez organ rentowy oraz dokumentów dotyczących postępowania przygotowawczego w sprawie oszustwa dokonanego na szkodę skarżącej i utrzymania gospodarstwa domowego, z których część wystawiona jest także na inną osobę o nazwisku skarżącej (m.in. umowy ubezpieczenia domu, w której składkę roczną określono na kwotę 297 zł, faktur za energię elektryczną na kwoty 146,44 zł). Zwrócił przy tym uwagę, że wspomniane przestępstwo, którego ofiarą padła skarżąca, tj. wyłudzenie kredytu z wykorzystaniem jej danych osobowych, spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie niezaciągniętego przez nią kredytu oraz utratę zdolności kredytowej. Pełnomocnik stwierdził też, iż nie potrafi udokumentować kosztów leczenia, które określił na kwotę 50-100 zł miesięcznie. Wniósł również o przedłużenie terminu celem wykonania referendarza sądowego w pozostałej części. Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2010 r., doręczonym w dniu 6 grudnia 2010 r., referendarz sądowy uwzględnił ów wniosek, przedłużając termin o kolejne 7 dni. W ostatnim dniu tak przedłużonego terminu pełnomocnik nadał materiały w większości przesłane już wcześniej, m.in. kopie rachunków, z których jeden jest jednak opatrzony odręczna adnotacją: "zapłacono w dniu 10.11.2010 r. internetowo". Dodatkowo przedłożył kopie potwierdzenia odbioru emerytury (skarżąca otrzymała przekazem pocztowym za listopad bieżącego roku kwotę 1600,43 zł) oraz dokument zatytułowany: "informacja o sytuacji finansowej", zawierający m.in. wyliczenie wydatków, ponoszonych kwartalnie lub miesięcznie, na łączną kwotę 1348,83 zł (koszt zakupu lekarstw określono tam na kwotę 150 zł miesięcznie). Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w innej sprawie, która toczy się przed Sądem, o sygn. akt I SA/Gl 975/10, lecz jej wniosek został oddalony postanowieniem z dnia 29 września 2010 r. – po czym został uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Taką samą wysokość ma wpis od skargi należny w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc tę regulację do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji powyższa przesłanka została spełniona, nie wykonując w wystarczającym stopniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, i to pomimo iż dysponowała w tym zakresie terminem przedłużonym na jej wniosek, w którym zresztą nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych dowodów. Zaznaczyć przy tym wypada, że wnioskodawczyni reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego można wymagać zarówno dokładnego wykonania wezwania, jak i podwyższonej świadomości skutków niedostatecznego ustosunkowania się do wszystkich punktów wezwania. Jest tak tym bardziej dlatego, że jedną z przyczyn odmowy przyznania prawa pomocy wskazaną we wspomnianym postanowieniu z dnia 29 września 2010 r. było m.in. zignorowanie wezwania dotyczącego osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności nienadesłanie zaświadczenia w sprawie zameldowania. Uniemożliwia to wyjaśnienie wątpliwości, jakie rodzi analiza np. akt administracyjnych sprawy, w których często występują dorośli domownicy strony odbierający kierowaną do niej korespondencję, mianowicie: brat, siostra oraz siostrzenica. Odnotowania wymaga, że wezwanie referendarza sądowego obejmowało dane odnoszące się do sytuacji materialnej rozpatrywanych osób, która niewątpliwie ma znaczny wpływ na rozstrzygnięcie wniosku, zwłaszcza jeśli zważyć, iż wysokość kosztów sądowych w sprawie jest nieznaczna, najmniejsza spośród przewidzianych w procedurze sądowoadministracyjnej. Pośród tych danych znajdowały się też informacje wynikające z wyciągów z rachunków bankowych należących do skarżącej lub osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Tymczasem wyciągów tych nie przedłożono, chociaż przynajmniej jeden taki rachunek bezsprzecznie istnieje, skoro na jednym z przedstawionych dokumentów znajduje się adnotacja o uiszczeniu należności drogą elektroniczną. Analogicznie jak w postanowieniu z dnia 29 września 2010 r. podkreślić wszelako trzeba, że również treść dokumentów nadesłanych nie daje podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku. Skarżąca dysponuje bowiem dochodem przekraczającym szesnastokrotność należnego wpisu od skargi, który wystarcza jej na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków życiowych. Niezależnie przecież od rozbieżności w oświadczeniach na temat tych wydatków – widocznej szczególnie w przypadku wydatków na leczenie, których wysokość była każdorazowo określana inaczej przez skarżącą i jej pełnomocnika – dochody te przewyższają wydatki, i to w stopniu pozwalającym na uiszczenie wpisu od skargi z pozostałej nadwyżki. Wniosek taki wynika np. z ostatnio nadesłanego zestawienia wydatków – z których skądinąd część ma charakter kwartalny – gdzie nadwyżka ta wynosi 251,6 zł (różnica emerytury w wysokości 1600,43 zł oraz sumy wydatków w kwocie 1348,83 zł). W takim stanie rzeczy trudności związane z popełnieniem przestępstwa na szkodę skarżącej, m.in. utrata zdolności kredytowej, muszą być uznane za okoliczność, która nie ma rozstrzygającego znaczenia dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.