I SA/Gl 1093/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-10-04

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy po śmierci strony postępowania administracyjnego nie ustalono jej następców prawnych, a Skarb Państwa nie podjął działań zmierzających do wszczęcia postępowania spadkowego lub ustanowienia kuratora, sąd administracyjny może z urzędu wystąpić do sądu spadku o ustanowienie kuratora dla spadku po zmarłym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może z urzędu wystąpić do sądu spadku o ustanowienie kuratora dla spadku po zmarłym, jeżeli od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania upłynął rok, nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ani nie zostali oni wyznaczeni, nie ma informacji o ustanowieniu kuratora, a przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Jest to uzasadnione, gdy mimo starań sądu nie ustalono następców prawnych, a Skarb Państwa nie podjął stosownych działań.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prowadził sprawę ze skargi G. i M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Po śmierci jednego ze skarżących, M. O., postępowanie zostało zawieszone. Mimo prób ustalenia następców prawnych zmarłego, w tym zwracania się do sądu spadku i organów podatkowych, nie udało się ich ustalić. Skarb Państwa również nie podjął działań w celu wszczęcia postępowania spadkowego lub ustanowienia kuratora.
Rozstrzygnięcie
Wystąpiono do Sądu Rejonowego w B. Wydział I Cywilny o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym M. O.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. i M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia wystąpić do Sądu Rejonowego w B. Wydział I Cywilny o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym w dniu [...] 2004 r. M. Z. O., ostatnio stale zamieszkałym w B. przy ul. [...]; Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 645/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi G. i M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W motywach tego rozstrzygnięcia zwrócono uwagę na okoliczność śmierci M. O.. Podstawą prawną tamtego orzeczenia stał się art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. W dalszym toku postępowania Sąd podjął próby ustalenia przebiegu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku a w konsekwencji kręgu następców prawnych zmarłego skarżącego. W dniu 19 października 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo informacyjne Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego w B., przy którym nadesłano postanowienie tamtejszego Sądu z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt I Ns 258/05, umarzające postępowanie w sprawie z wniosku G. O. z udziałem K. O. o stwierdzenie nabycia spadku po M. O.. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 4 grudnia 2008 r. podjęto zawieszone postępowanie. W dniu 8 stycznia 2009 r. odbyło się posiedzenie jawne Sądu, na które G.O. nie stawiła się. W toku rozprawy stwierdzono, że Dyrektor Izby Skarbowej w K., pomimo wcześniejszego wezwania w tym zakresie (pismo Sądu z dnia 19 grudnia 2008 r.), nie udzielił informacji odnośnie następców prawnych zmarłego M. O.. Przyjęto nadto, że informacji takiej nie udzieliła G. O. mimo uprzedniego wezwania (wysyłane do niej wezwania nie są odbierane). W dalszej części posiedzenia pracownik Wydziału I WSA w Gliwicach przedstawił nadesłane faksem pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., z którego wynika, że M. O. nie figuruje w ewidencji spadkodawców tamtejszego urzędu. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie w tej sprawie zawiesił postępowanie sądowe. W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia informacji, czy po dniu [...] 2008 r. przed Sądem Rejonowym w B. Wydziałem I Cywilnym toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po ww. zmarłym, Sąd spadku wskazał, że do dnia 16 października 2009 r. takowe postępowanie nie miało miejsca (patrz pismo z dnia [...] 2009 r., karta nr 113). W dalszej kolejności tut. Sąd zwrócił się do G. O. o złożenie wyjaśnień, czy spadek po zmarłym M. O. został faktycznie objęty przez jakiegokolwiek spadkobiercę. Wezwanie doręczono w sposób zastępczy i w konsekwencji pozostało bez odpowiedzi. Pismem z dnia [...] 2010 r. Sąd zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w K. o złożenie informacji, czy podjęte zostaną w imieniu Skarbu Państwa czynności zmierzające do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku lub ustanowienia kuratora, ewentualnie czy organ podtrzymuje stanowisko o oddalenie skargi, zawarte w odpowiedzi na nią. W dniu [...] 2010 r. wpłynęło do Sądu pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2010 r., skierowane do organu odwoławczego, w którym poinformowano, że nie podejmowano czynności zmierzających do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku ani do ustanowienia kuratora spadku. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] 2010 r. organ odwoławczy podtrzymał wniosek o oddalenie skargi w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Należy podkreślić, że do dnia dzisiejszego, pomimo starań podjętych przez Sąd, nie ustalono w tym przypadku następców prawnych M. O.. Z tych względów Sąd nie może podjąć z urzędu postępowania zawieszonego na skutek śmierci ww. skarżącego, gdyż następcy prawni zmarłego nie są mu znani (urzędowo). Wypada w tym miejscu zaakcentować, że również Skarb Państwa nie podjął czynności zmierzających do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, działając w oparciu o art. 935 Kodeksu cywilnego. W tych ramach należy zauważyć, że o braku przewodu spadkowego w tym zakresie świadczy pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2010 r. Stosownie zaś do treści art. 128 § 2 P.p.s.a., jeżeli w ciągu roku od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony. Trzeba więc tutaj odnotować, że w niniejszym przypadku, po pierwsze, od zawieszenia postępowania upłynął rok, pod drugie, od wydania orzeczenia w tym przedmiocie nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ani nie zostali oni wyznaczeni, po trzecie, brak jest informacji, iż kurator spadku został w tym przypadku ustanowiony i wreszcie po czwarte, przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tym stanie rzeczy zachodzą wszelkie przesłanki do tego aby wystąpić do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym M. O., który będzie miał zdolność procesową w tym postępowaniu. O powyższym orzeczono w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia, działając w oparciu o art. 128 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło