I SA/Gl 1093/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-02-07

Skład orzekający: Teresa Randak, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie kwalifikacji prawnej nasypu kolejowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd uznał, że kwestia prawnopodatkowej kwalifikacji nasypu kolejowego jako budowli stanowi zagadnienie prawne, a nie faktyczne, które organ odwoławczy mógł rozstrzygnąć samodzielnie lub zlecić jego wyjaśnienie organowi pierwszej instancji, zamiast kolejnego uchylania decyzji. Długotrwałość postępowania (14 lat) dodatkowo przemawiała za merytorycznym rozstrzygnięciem przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A S.A. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002. Organ pierwszej instancji wydał kilka decyzji, które były następnie uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) i przekazywane do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy nasyp kolejowy stanowił budowlę w rozumieniu przepisów i czy był środkiem trwałym. Strona skarżąca zarzuciła SKO naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 233 § 2, argumentując, że kwestia nasypu jest zagadnieniem prawnym, a postępowanie trwa już 14 lat.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "O.p.") po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. w K. od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia (...) r. nr (...) w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 w kwocie (...) zł oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za lata 1998-2002 w wysokości (...) zł uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę od ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając powyższe stanowisko, organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia (...) r., uzupełnioną decyzją z dnia (...) r. Burmistrz Miasta L. stwierdził A. S.A. w K. – następcy prawnemu B. S.A. nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 w kwocie (...) zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za te lata w wysokości (...) zł. Organ podatkowy uznał złożoną korektę deklaracji w podatku od nieruchomości za zasadną w części dotyczącej 15 enumeratywnie wymienionych budowli, zaś w pozostałej części stwierdził brak podstaw do jej uwzględnienia. Wskazał, że do 2003 r. kiedy ustawodawca sprecyzował pojęcie związania przedmiotu opodatkowania z prowadzoną działalnością gospodarczą na gruncie ustawy o podatku od nieruchomości pojęcie to było rozumiane bardzo szeroko. Opodatkowaniu miało miejsce wtedy, jeżeli grunty, budynki i budowle znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Bez znaczenia przy tym było rzeczywiste ich wykorzystanie. Zdaniem organu podatkowego budowle podatnika niezależnie od faktu ich posiadania są powiązane, choćby częściowo z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podatnik nie dokonał ich likwidacji przyznając jednocześnie, że pozostają one dalej w jego posiadaniu. Tym samym, w ocenie organu podatkowego, mogą być one wykorzystane w każdym czasie. Budowle te stanowiły zatem majątek produkcyjny, a tym samym podlegały opodatkowaniu, jako majątek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podatkowy wskazał, że chwilowy brak wykorzystania nieruchomości nie powoduje, że nieruchomość ta przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, zwłaszcza jeżeli zaprzestanie korzystania nie wiązało się ze względami technicznymi budowli. W odniesieniu do infrastruktury osiedli mieszkaniowych organ podatkowy stanął na stanowisku, że nie miały one charakteru służebnego względem położonych obok budynków, które powstały, a następnie były wykorzystywane przez pracowników podatnika. Były zatem związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podatkowy nie uznał korekty dotyczącej: drogi kolejowej, drogi do przystanku S., dróg i placów przy i wewnątrz osiedli C. (w tym przy hali widowiskowej), C. i osiedla R. oraz oświetlenia zewnętrznego os. C.- wymienionych w treści decyzji na str. 5-7. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...). Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy wskazał, że należy wszcząć postępowanie podatkowe i wezwać podatnika do przedłożenia wszelkich dokumentów księgowych, z których wynikały by daty likwidacji niektórych budowli, w tym torów kolejowych. Organ podatkowy postanowieniami z dnia (...) r. wszczął postępowania podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002. Decyzją z dnia (...) r. Burmistrz Miasta L. ponownie stwierdził A. S.A. w K. – następcy prawnemu B. S.A. nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 w kwocie (...) zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za te lata w wysokości (...) zł. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., zaś sprawa została ponownie przekazana organowi I instancji do rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że zanim rozpoznany zostanie wniosek o stwierdzenie nadpłaty konieczne jest zakończenie postępowań dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego w tym podatku za okres objęty wnioskiem, a ponadto materiał dowodowy w sprawie wymaga uzupełnienia w znacznej części. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Burmistrz Miasta L. ponownie stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 w kwocie (...) zł oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za lata 1998-2002 w wysokości (...) zł. Organ podatkowy wskazał, że wydał decyzję umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie określenia skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 z uwagi na ich bezprzedmiotowość, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. Jednocześnie organ podatkowy zauważył, że w dniu (...) r. wezwał podatnika do odniesienia się czy osiedla mieszkaniowe wraz z infrastrukturą są objęte wnioskami o nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002, w odpowiedzi na które to wezwanie podatnik wskazał, ze wnioskiem objęte są drogi, parkingi, chodniki oraz dwa lokale mieszkalne. Ostatecznie organ podatkowy stwierdził, że po przeanalizowaniu wszystkich argumentów zawartych we wniosku i jego uzupełnieniach wniosek podatnika był zasadny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca podnosząc, że o tym czy dana budowla ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i jako taka podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości winien decydować stan faktyczny istniejący w danym roku podatkowym, a nie okoliczności mające miejsce po upływie tego okresu. Ponadto zauważyła, że stan techniczny torów kolejowych w latach 1998-2002 nie pozwalał na jakiekolwiek ich użytkowanie. Stwierdziła również, że osiedle mieszkaniowe nie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Uzasadniając zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że w świetle art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.) podatek od nieruchomości, którego podatnikiem była osoba prawna, był przedmiotem zobowiązania podatkowego, który powstawał z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiązała powstanie takiego zobowiązania. Jeżeli podatnik zamierzał kwestionować zasadność zapłaty takiego podatku lub jego wysokość, mógł stosownie do art. 79 § 2 pkt 1 lit. b O.p. (w brzmieniu obowiązującym w roku 1998) złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Po nowelizacji tych przepisów, tj. od dnia 1 stycznia 2009 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy winien rozpoznawać na podstawie przepisów obowiązujących w dniu orzekania. Wskazując na treść art. 72 § 1 O.p.(w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) organ odwoławczy stwierdził, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku. Z uwagi na obowiązek złożenia deklaracji w podatku od nieruchomości, podatek wskazany w tej deklaracji uważa się za podatek do zapłaty. Nadpłata wynika zaś z różnicy pomiędzy kwotą uiszczoną przez podatnika a kwotą wynikającą z deklaracji. Organ podatkowy może stwierdzić przy tym, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż w deklaracji, jednakże wymaga to wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w myśl art. 21 § 3 O.p. Jednocześnie w O.p. wprowadzone zostały odrębne procedury: jedną odnoszącą się do określenia wysokości zobowiązania podatkowego (art. 21 §3 O.p.), drugą do stwierdzenia nadpłaty (art. 75 §1 O.p.). Ogran podatkowy kwestionujący prawidłowość złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty korekty deklaracji podatkowej jest uprawniony do wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego i po przeprowadzeniu tego postępowania wypowiedzieć się co do nadpłaty. Są to dwa postępowania, przy czym decyzja w sprawie nadpłaty musi zawierać sentencję rozstrzygnięcia wydanego w sprawie zobowiązania podatkowego. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że wystąpienie o nadpłatę i rozstrzygnięcie o nadpłacie mogą być uzasadnione określonymi tylko konkretnie jednostkowymi zdarzeniami okresu podatkowego oraz równie indywidualną ich oceną na podstawie obowiązującego prawa, a zatem nie wymaga zbadania i oceny wszystkich działań i zaniechań okresu podatkowego. Jednocześnie upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi przesłankę do umorzenia postępowania wszczętego w sprawie określenia jego wysokości. Nie oznacza to utraty prawa do domagania się decyzji stwierdzającej nadpłatę, albowiem w przypadku zakwestionowania prawidłowości skorygowanej deklaracji podatkowej złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy nie ma obowiązku przed rozpatrzeniem tego wniosku wszczynać postępowania celem określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Co więcej w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przed upływem terminu przedawnienia należy orzec również po jego upływie, gdyż postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium dostrzegło, że kolejny raz organ podatkowy odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty od drogi kolejowej, na którą to drogę składały się zlikwidowane tory kolejowe. Dla ustalenia istnienia nadpłaty podatku od nieruchomości koniecznym jest zatem ustalenie czy w latach podatkowych wskazanych we wniosku istniała budowla linii kolejowej, czego organ podatkowy nie uczynił. Wskazując na art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w roku 1998) Kolegium podniosło, że likwidacja drogi szynowej skutkowała wygaśnięciem obowiązku podatkowego z tytułu posiadania linii kolejowej, albowiem pozostały obiekt nie odpowiadał definicji ustawowej. Tym samym w świetle art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane budowla mogła stanowić całość techniczno-użytkową, nie wiadomo zaś, czy nasyp pozostały po linii kolejowej taką całością był. Z ewidencji środków trwałych wynika przy tym, że linia kolejowa będąca środkiem trwałym została zlikwidowana, nie wiadomo zaś czy nasyp został w ten sposób przez stronę aktywowany w ewidencji środków trwałych. Gdyby nasyp można było uznać za budowlę to należałoby ustalić czy stanowił środek trwały, wówczas podstawę opodatkowania powinna stanowić jego wartość początkowa, w przeciwnym razie podstawę winna stanowić wartość rynkowa podana przez podatnika. Tymczasem akta sprawy na takie ustalenia nie pozwalają w ocenie Kolegium. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium nakazało ustalić czy w latach 1998-2002 istniała linia kolejowa, względnie budowla ziemna podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła decyzję w całości zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 125 § 1, art. 229 i 233 O.p. Tym samym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że w jego ocenie nie zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 §2 O.p. W jego ocenie sama konieczność uzupełnienia materiału dowodowego nie uzasadnia zastosowania tego przepisu. Zdaniem pełnomocnika skarżącej ustalenia wskazane w zaskarżonej decyzji jako wytyczna dla organu I instancji w ogóle nie wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego, albowiem kwestia dotycząca istniejącego nasypu jest w istocie zagadnieniem prawnym a nie faktycznym. Wymaga bowiem interpretacji art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w kontekście tego czy nasyp jest budowlą w rozumieniu tego przepisu. Z ostrożności procesowej podniósł, że nawet gdyby konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie, to organ odwoławczy mógł je sam przeprowadzić. Ostatecznie stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 14 lat, co powoduje, że organ odwoławczy winien się kierować również dyrektywą szybkości postępowania i dochować należytych starań by zakończyć postępowanie. Kolegium, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r.,, poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd nie jes związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza obowiązujące prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, iż w myśl art. 127 O.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Dwuinstancyjność postępowania jest zasadą konstytucyjną, związaną z zasadą państwa prawnego. Na gruncie postępowania podatkowego oznacza ona możliwość merytorycznego badania tej samej sprawy podatkowej przez dwa organy. Rozstrzygnięta sprawa, o ile strona zdecyduje się wnieść odwołanie, jest badana przez organ odwoławczy (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. I GSK 226/2010). Z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wynikają znacznie szersze - niż kontrolne - kompetencje organu odwoławczego. W szczególności, zadaniem organu II instancji jest dokładna analiza dotychczasowego postępowania dowodowego (a nie tylko jego efektów), ze szczególnym uwzględnieniem realizacji zasady prawdy obiektywnej. W razie jakichkolwiek wątpliwości organu odwoławczego, co do istnienia uchybień w tym zakresie, jest on zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w części umożliwiającej wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 1 października 2009 r. II FSK 658/2008). Tak skonstruowane zasady postępowania odwoławczego znajdują swoje odzwierciedlenie w treści możliwych decyzji organu drugiej instancji. Zgodnie z art. 233 § 2 O.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powyższy przepis przesądza o tym, że skoro wydanie decyzji kasacyjnych nie prowadzi (bezpośrednio) do merytorycznego załatwienia sprawy, to ich wydanie winno stanowić odstępstwo od zasady szybkiego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty i być stosowane wyjątkowo (zob. wyrok NSA z dnia 13 września 2011 r. II FSK 2310/2010, WSA w Łodzi z dnia 7 lipca 2012 r. I SA/Łd 42/2012). Tak więc art. 233 O.p. nadaje organowi odwoławczemu status organu merytorycznego, a nie kasacyjnego. W konsekwencji organ ten winien dążyć do załatwienia sprawy już raz załatwionej skarżonym rozstrzygnięciem we własnym zakresie i to bez względu na rodzaj stwierdzonych mankamentów postępowania pierwszoinstancyjnego. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Ma to miejsce wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W takich wypadkach organ odwoławczy dokonując oceny prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a nie jest do tego uprawniony, bowiem wykracza to: - po pierwsze, poza zakres jego kompetencji; - po drugie zaś zasadzie wyrażonej w art. 127 O.p. Inne wady postępowania ani wady decyzji organu I instancji nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji przewidzianej w art. 233 § 2 O.p. Użyty w tym przepisie zwrot "w znacznej części" jest niedookreślony, ustalenie zatem tej przesłanki jest możliwe jedynie na tle okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 r. I SA/Po 746/2011). W ramach niniejszej sprawy organ odwoławczy uznał, iż organ pierwszej instancji nie poczynił właściwych ustaleń dotyczących nasypu kolejowego. W tym zakresie SKO wskazało, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ma wyjaśnić, czy nasyp pozostały po linii kolejowej stanowił całość techniczno – użytkową, a więc czy wyczerpywał definicję budowli, czy stanowił środek trwały i jaka była jego wartość. Rację ma zatem strona skarżąca, że pierwsze ze wskazań SKO dotyczyło w istocie zagadnienia prawnego a nie uzupełnienia materiału dowodowego. Niezależnie od tego przyjdzie wskazać, że Kolegium odniosło się tylko do jednego zarzutu odwołania pomijając inne jego elementy (np. kwestie budynków mieszkalnych). Najistotniejszym jednak zagadnieniem w niniejszej sprawie jest czasookres prowadzonego postępowania. Przyjdzie bowiem wskazać, że wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty został złożony w 2002 r. Kolegium uchylając poprzednie decyzje wskazywało na różnorodne błędy organu I instancji, w tym m.in. na brak wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty a ponadto na obowiązek ustalenia daty likwidacji niektórych budowli, w tym linii kolejowych. Pomijając na tym etapie postępowania fakt, że wskazanie, co do wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy złożony został wniosek Spółki naruszało prawo, wymaga zaakcentowania, że organ uchylając decyzje organu I instancji za każdym razem nakładał na organ ten sam obowiązek dotyczący uzupełnienia materiału dowodowego. W sumie postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty trwa 14 lat, a materiał dowodowy przedłożony przez Spółkę jest obszerny i zawiera – w ocenie Sądu – dokumenty pozwalające na ustalenie prawnopodatkowego stanu faktycznego. W materiale tym znajdują się zawarte przez poprzednika prawnego Spółki porozumienia dotyczące rozbiórki linii kolejowej, wypisy z ewidencji środków trwałych oraz liczne pisma Spółki stanowiące odpowiedź na wezwania organu I instancji. Jeżeli – w ocenie organu odwoławczego – materiał ten wymaga uzupełnienia o wskazanie wartości konkretnego środka trwałego to rzeczą SKO było zwrócenie się o wskazanie tej wartości a nie kolejne uchylenie decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 233 § 2 O.p. Jak wskazano, organ drugiej instancji jest organem merytorycznym i może podejmować własne ustalenia faktyczne: nie tylko na podstawie zastanego materiału dowodowego. Został bowiem wyposażony w kompetencje umożliwiające mu przeprowadzenie postępowania dowodowego o charakterze uzupełniającym. Zakres możliwości dowodowych organu odwoławczego wyznacza zapis, zgodnie z którym to organ pierwszej instancji jest upoważniony do przeprowadzania postępowania dowodowego "w całości lub w znacznej części". Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, merytoryczne jej rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Postępowanie w zakresie ustalenia wartości konkretnego środka trwałego, jak się wydaje, nie wymaga znacznego nakładu sił ani środków, które przekraczałyby możliwości organu odwoławczego. Wystarczającym powinno być w istocie skierowanie jednego pisma. Przy czym wystąpienie takie będzie uzasadnione po uprzednim przesądzeniu prawnego zagadnienia a to takiego czy nasyp stanowił budowlę w stanie prawnym obowiązującym w latach 1998 – 2002. Po dokonaniu stosownych ustaleń, Kolegium będzie mogło podjąć w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie. Dodatkowo zasadne jest – w ocenie Sądu – odwołanie się do dyspozycji wynikającej z art. 229 O.p., który wprost zezwala organowi odwoławczemu na przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, bądź zlecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znalazło się jakiekolwiek stwierdzenie, dlaczego przepis ten nie został zastosowany. Jeszcze raz należy w tym miejscu podkreślić, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, może nastąpić jedynie w sytuacji wyjątkowej i rozstrzygnięcie takie powinno zostać w sposób jasny i klarowny uzasadnione. Tymczasem decyzja Kolegium w tym zakresie nie zawiera żadnego uzasadnienia. Naruszenie art. 233 § 2 O.p. skutkuje jednoczesną obrazą art. 122, 125 § 1 i art. 127 O.p., które zobowiązują organ odwoławczy do ustalenia prawdy obiektywnej w sposób wnikliwy i szybki. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno usunąć wskazane wyżej uchybienia, przeprowadzając – po uprzednim przesądzeniu prawnej kwalifikacji nasypu kolejowego – uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie i stosownie do jego wyników, wydać rozstrzygnięcie kończące postępowanie wywołane wniesieniem odwołania. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniła treść art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 997 zł złożyła się równowartość wpisu sądowego, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika Spółki.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło