I SA/Gl 1097/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji określającą A Sp. z o.o. w K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję wskazana wyżej spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że wykonanie decyzji "mogłoby doprowadzić do zachwiania płynności finansowej i w konsekwencji pogorszenia kondycji przedsiębiorstwa, co w ogólnie trudnej sytuacji gospodarczej mogłoby spowodować konieczność wszczęcia np. postępowania naprawczego albo wręcz złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości". Podkreślił, że organ pierwszej instancji "domaga się zapłaty podatku według najwyższej stawki", mimo że spółka nie prowadziła na spornej nieruchomości działalności gospodarczej, gdyż uniemożliwiały to względy techniczne i formalne. W jego ocenie takie działanie stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady zaufania do Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W myśl zatem art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto trzeba, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). W rozwinięciu tej argumentacji należy zwrócić uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., według którego nie budzi wątpliwości, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, publ. LEX nr 965117). Zasadnym jest dla podsumowania tej części wywodu przytoczenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu koniecznym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności tak, aby sąd miał możliwość ich oceny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 310/12, publ. LEX nr 1145698). Podkreślić zatem trzeba, że wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Pełnomocnik strony skarżącej poprzestał bowiem na ogólnych stwierdzeniach, nie wykazując okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, tj. nie przedstawił on faktów, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową skarżącej spółki ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenie, że nieuwzględnienie żądania "mogłoby doprowadzić do zachwiania płynności finansowej" i w konsekwencji "spowodować konieczność wszczęcia np. postępowania naprawczego", powinno być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Tytułem przykładu można wskazać na dokumenty obrazujące wysokość obrotu prowadzonej działalności gospodarczej, aktualny bilans dochodów i strat, relacje aktywów do pasywów itd. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, publ. LEX nr 5753470). Ponieważ takie dokumenty nie zostały złożone, Sąd nie może ocenić aktualnej sytuacji finansowej strony, a co za tym idzie ocenić słuszności twierdzeń w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, nie jest możliwym ustalenie, czy powołana we wniosku okoliczność ("zachwianie płynności finansowej") stanowi realne zagrożenie, a jeśli tak, to czy jej wystąpienie może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, powołana przez pełnomocnika strony skarżącej argumentacja, nie poparta stosownymi dowodami, jest niewystarczająca. Wśród przesłanek wstrzymania wykonania nie wymieniono natomiast samej okoliczności złożenia skargi lub prawdopodobieństwa jej uwzględnienia. Trafność zarzutów podniesionych w skardze zostanie zbadana dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania decyzji. Artykuł 61 § 3 ppsa może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459). W omawianej sprawie brak natomiast dowodów, by przypuszczać, że wykonanie to będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie stanowi w szczególności sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego przypisanego stronie decyzją pierwszoinstancyjną, która jest naturalną konsekwencją wydania takiej decyzji i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, LEX nr 443847). Wskazać także należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.