I SA/Gl 1097/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska ( spr.), Wojciech Organiściak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599, dalej: u.p.e.a.) po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez pełnomocnika A. J. (dalej: zobowiązana, skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia (...) r., nr (...), o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia (...) r. o nr od (...) do (...) wystawionych przez A. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel), obejmujących zaległości z tytułu opłat abonamentowych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ pierwszej instancji wszczął wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych A. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej obejmujących zaległy abonament RTV za lata 2009 – 2013 w kwocie (...) zł plus należne odsetki za zwłokę, doręczając zobowiązanej w dniu (...) r. odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu nadpłaty w kwocie (...) zł w Urzędzie Skarbowym w B. Na prowadzone postępowanie egzekucyjne zobowiązana w piśmie z dnia(...) r. złożyła zarzuty, podnosząc, że należności z tytułu abonamentu RTV przedawniły się z dniem 31 grudnia 2013 r. Postanowieniem z dnia (...) r. organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Następnie pismem z dnia (...) r. organ pierwszej instancji zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności wystawienia tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) wierzyciel uznał zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w tytułach wykonawczych za nieuzasadniony. Na postanowienie to nie wniesiono zażalenia zatem stało się ono ostateczne. Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia (...) r. uznał zarzut zobowiązanej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony. Organ pierwszej instancji podkreślił, że na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu nie wniesiono zażalenia, zaś organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Na postanowienie organu pierwszej instancji zobowiązana, reprezentowana przez pełnomocnika – J. J. złożyła zażalenie. Pełnomocnik zobowiązanej podniósł w nim zarzut przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2013 r. Wskazał również, że nie zgadza się z okresem, za który naliczone zostały należności z tytułu abonamentu RTV, gdyż miało miejsce, na wniosek zobowiązanej, przerwanie w naliczeniu tego abonamentu. Wskazywał również, że przed lutym 2014 r. zobowiązana nie miała wiedzy o prowadzeniu wobec niej postępowania, nie przebywała wówczas w kraju, o czym informowała w późniejszym okresie A. Biuro Obsługi Finansowej w B. Dodał, że w marcu 2014 r. zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiorników RTV w Urzędzie Pocztowym w B. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia (...) r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z dnia (...) r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ nadzoru wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zatem stosując się do obowiązku wynikającego z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów i uzyskał postanowienie z dnia (...) r. uznające zarzut za nieuzasadniony. W ocenie organu nadzoru, z uwagi na wiążący organ egzekucyjny charakter orzeczenia wierzyciela, wskutek jego niezaskarżenia przez zobowiązaną, prowadzący postępowanie egzekucyjne organ został pozbawiony możliwości własnego decydowania w tej kwestii i zmuszony był konsekwentnie oddalić zarzuty zobowiązanej. Organ odwoławczy podniósł jednocześnie, że jak wyjaśnił wierzyciel w swoim rozstrzygnięciu, opłata abonamentowa RTV przedawnia się po upływie 5 lat od końca roku, w którym stała się wymagalna, o czym stanowi mający zastosowanie do tych należności art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.). Jest tak jednakże pod warunkiem, że nie miały miejsca okoliczności wymienione w dalszych paragrafach tego przepisu. W art. 70 § 4 O.p. ustawodawca zastrzegł, że bieg terminu przedawnienia przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony. W odniesieniu do zobowiązanej środkiem, który przerwał bieg terminu przedawnienia, było zajęcie nadpłaty podatkowej w kwocie (...) zł zawiadomieniem z dnia (...) r., a więc wydanym w terminie wymagalności abonamentu, które doręczono zobowiązanej w dniu (...) r. Organ odwoławczy wskazał również, że bez wpływu na powyższe pozostają inne argumenty zawarte w zażaleniu, kwestionujące prawidłowość działań wierzyciela, gdyż stanowić one mogły motyw do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela z dnia (...) r., z którego to prawa zobowiązana, pomimo pouczenia, nie skorzystała. Końcowo organ nadzoru zaznaczył, że skoro zaległy abonament RTV, jako wymagalny, podlegał uregulowaniu przez zobowiązaną, to wskutek uchylania się od jego dobrowolnej zapłaty koniecznym stało się przymusowe jego dochodzenie w trybie egzekucji administracyjnej, poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a. W sprawie nie potwierdził się przy tym zgłoszony zarzut przedawnienia egzekwowanego abonamentu RTV, wymieniony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zatem w ocenie organu nadzoru postanowienie organu egzekucyjnego nie narusza prawa. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na postanowienie organu odwoławczego skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając skargę skarżąca podnosiła, że termin przedawnienia opłaty z tytułu abonamentu RTV wynosi 5 lat, gdyż ma ona charakter podobny do podatku i stosuje się do niej przepisy O.p. Skarżąca stwierdziła, że z przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. wynika, iż wszystkie dowody zarejestrowania odbiorników RTV straciły ważność w listopadzie 2008 r., a operator publiczny do tego momentu miał obowiązek nadać posiadaczom odbiorników nowe numery identyfikacyjne oraz powiadomić ich o tym. Zdaniem skarżącej A. nie wywiązała się z tego obowiązku. Dalej skarżąca wskazywała, że A. błędnie wskazuje, iż opłaty RTV nie były przez nią dokonywane do sierpnia 2013 r., podczas gdy obejmuje to także okres września, października, listopada oraz grudnia 2013 r. Skarżąca zaznaczyła, że korespondencja była odbierana przez jej syna, pod innym adresem, który odsyłał ją do nadawcy, natomiast ona o niczym nie wiedziała do momentu otrzymania w dniu 24 lutego 2014 r. pisma z urzędu skarbowego. Zarzuciła również, że o nadwyżce podatku dochodowego, która została zajęta, dowiedziała się z powyższego pisma z dnia 24 lutego 2014 r. Skarżąca stwierdziła również, że nie jest prawdą, iż otrzymując w grudniu 2015 r. "pismo", nie zaskarżyła "tej decyzji", gdyż na to "pismo" odpowiedziała jej synowa. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który w tej sprawie nie ma zastosowania). Skarga okazała się nieuzasadniona. Na wstępie należy wskazać na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, które mogą stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącą zarzut przedawnienia obowiązku mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a. Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniem z dnia (...) r. uznał zarzut przedawnienia obowiązku za nieuzasadniony. Na postanowienie wierzyciela skarżąca nie wniosła zażalenia, zatem stało się ono ostateczne. Trzeba więc jeszcze raz podkreślić, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 u.p.e.a., nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12). Reasumując związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nie uchybiono również przepisowi art. 34 § 4 u.p.e.a., który określa rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie organu odwoławczego jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa. Na koniec Sąd zwraca uwagę, że wierzyciel wyjaśnił w wydanym postanowieniu z dnia (...) r., że opłata abonamentowa RTV przedawnia się po upływie 5 lat od końca roku, w którym stała się wymagalna, co wynika z treści art. 70 § 1 O.p., który określa termin przedawnienia tych należności. Tak więc należności z tytułu zaległego abonamentu RTV za poszczególne miesiące 2009 r. uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2014 r. Niemniej Sąd zauważa, że wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu abonamentu RTV. Ponadto zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W odniesieniu do skarżącej środkiem, który przerwał bieg terminu przedawnienia, było zajęcie nadpłaty podatkowej w kwocie (...) zł zawiadomieniem z dnia (...) r., doręczonym skarżącej w dniu (...) r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.