I SA/Gl 1099/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-26

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz – Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją ubogą sytuację finansową, która uniemożliwia mu partycypowanie w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Pomimo nieprzedłożenia wszystkich żądanych dokumentów, zgromadzone dowody, w tym status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i sporadyczny, niewystarczający dochód, potwierdziły niemożność poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący A. C. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi złożył pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację finansową, bezrobocie i dorywcze zajęcia. Po kolejnych wezwaniach do uzupełnienia wniosku, które nie zostały odebrane, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw, wyjaśniając przyczyny nieodebrania przesyłki i przedstawiając dodatkowe dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz – Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 listopada 2011 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca m.in. odpis powyższego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego została doręczona skarżącemu w dniu 13 grudnia 2011 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył pismo z dnia 19 grudnia 2011 r., nadane w dniu 20 grudnia 2011 r., adresowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym oświadczył, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Poinformował, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., bez prawa do zasiłku. Wykonuje dorywcze, artystyczne zajęcia. W piśmie z dnia 7 stycznia 2012 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie dotyczące wyjaśnienia charakteru pisma z dnia 19 grudnia 2011 r., skarżący wskazał, że pismo to stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek powtórzył argumenty zawarte w piśmie z dnia 19 grudnia 2011 r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym (mieszkanie o pow. 112 m²) pozostaje wraz z córką, synem oraz ich matką, będącą partnerką skarżącego. Nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochód jego gospodarstwa domowego stanowi kwota otrzymywana przez jego partnerkę, wykonującą wolny zawód, w wysokości ok. 800 zł. Odnotował, że dochód ten jest "okazjonalny i nieregularny". Poinformował, że w grudniu 2011 r. otrzymał ok. 500 zł za "epizod w filmie". Pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: wykazanie za pomocą kserokopii stosownych dokumentów jakiego rzędu kwoty obciążają aktualnie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w tych ramach należało nadto wskazać kto i w jakim zakresie partycypuje w ponoszeniu tychże opłat; udokumentowanie wysokości aktualnych dochodów uzyskiwanych przez partnerkę skarżącego; nadesłanie kopii zeznań podatkowych na potrzebę podatku dochodowego za rok 2010 (ten punkt wezwania dotyczy partnerki skarżącego); oszacowanie wydatków związanych z utrzymaniem dzieci, w tym ponoszonych na realizację przygotowania przedszkolnego bądź obowiązku szkolnego; nadesłanie aktualnego zaświadczenia właściwego urzędu pracy potwierdzającego status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku; przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego partnerkę, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont; udokumentowanie okoliczności podniesionej w druku PPF, tj. otrzymania w grudniu 2011 r. wynagrodzenia w kwocie 500 zł. Jednocześnie pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym w wezwaniu terminie i zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została dwukrotnie awizowana, a następnie zwrócona do tutejszego Sądu w dniu 7 lutego 2012 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Postanowieniem z dnia 22 lutego 2012 r. referendarz sądowy postanowił odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący złożył w terminie sprzeciw, w treści którego wyjaśnił przyczyny nieodebrania przesyłki zawierającej wezwanie referendarza. Następnie ustosunkował się do postanowienia referendarza odmawiającego przyznania mu prawa pomocy. W tym zakresie wskazał, że przedkładane przez niego do Urzędu Pracy w B. projekty nie zostały zrealizowane ze względów formalnych, w tym przede wszystkim z uwagi na zadłużenie. Poinformował, że wnioskował w "urzędach i instytucjach" o udzielenie "pomocy, ulgi, wsparcia", których jednak nie otrzymał. W jego przekonaniu poszukuje się osoby, która mogłaby zapłacić niejako zastępczo opłatę. W tym kontekście podkreślił, że nie może przedłożyć dokumentów dotyczących jego partnerki, gdyż nie pozostają w formalnym związku małżeńskim. Do sprzeciwu dołączono zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia [...]r. potwierdzające, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 30 marca 2010 r. bez prawa do zasiłku, kopię decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. o wykreśleniu z dniem 31 stycznia 2007 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego działalności prowadzonej przez skarżącego, oświadczenie skarżącego z dnia 12 marca 2012 r., że nie posiada żadnego konta w banku oraz kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2011 r. (PIT-11). Z dokumentu tego wynika, że skarżący uzyskał dochód w wysokości 275 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 ppsa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie pełnomocnika, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka została spełniona. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie mającą prawa do zasiłku. Otrzymywany zaś przez niego dochód jest nie tylko sporadyczny, ale i niewystarczający na pokrycie kosztów utrzymania jego oraz członków jego rodziny, jak i kosztów sądowych. Wprawdzie skarżący nie nadesłał wszystkich żądanych dokumentów, to jednakże z nadesłanych dowodów wynika, że nie jest w stanie on ponieść kosztów postępowania. Nie można również tracić z pola widzenia ciążących na stronie spłat zobowiązań. Reasumując – w ocenie Sądu – skarżący wykazał, że jest osobą na tyle ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło