I SA/Gl 11/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy; Do wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2010 r., oddalającego skargę na decyzję wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia, J.M. dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tych ramach zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W motywach wniosku odnotował, że w chwili obecnej znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, jako że zlikwidował działalność gospodarczą. Aktualnie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał przy tym, że utrzymuje się tylko i wyłącznie z oszczędności, które zgromadził w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach - zawartego w ww. druku PPF - wynika, że wnioskujący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnim synem. J.M. posiada dom o pow. 108 m2, który jest składnikiem masy spadkowej po zmarłej matce. Skarżący oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej 3000 euro. Dokonawszy analizy treści wniosku oraz akt sądowych i administracyjnych, pismem z dnia 24 lutego 2010 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych. W ramach pisma procesowego z dnia 5 marca 2010 r. skarżący nadesłał plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego stanowią kwotę około 320 zł. W lokalu mieszkalnym położonym w R. przy ul. [...] zameldowany jest skarżący wraz z synem. Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 16 lipca 2009 r. i od 30 lipca 2009 r. jest zarejestrowany jako bezrobotny. D.M. (syn skarżącego) jest również osobą bezrobotną zarejestrowaną od dnia 1 lutego 2010 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć kosztów postępowania. Taki stan pewności w tej sprawie nie został osiągnięty. W pierwszej kolejności należy wytknąć skarżącemu, że pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie, nie nadesłano zeznań podatkowych za lata 2008-2009. O ile, z uwagi na czasookres orzekania w tej sprawie, skarżący może nie dysponować jeszcze zeznaniem PIT za rok 2009, o tyle za rok 2008 mógł nadesłać w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Należy w tym miejscu wyjaśnić skarżącemu, że rola sądu (referendarza sądowego) w gromadzeniu materiału źródłowego ogranicza się jedynie do poinstruowania wnioskodawcy, jakimi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Natomiast uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 14 września 2005r., sygn. akt II FZ 575/05). Niezależnie od wskazanych wyżej mankamentów dowodowych należy zwrócić uwagę na okoliczność bieżącego ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Skarżący twierdzi jednocześnie, że nie posiada jakichkolwiek źródeł dochodu. Do akt nie dołączono przy tym jakiegokolwiek zaświadczenia o ewentualnym zadłużeniu lokalu, który jest zajmowany przez J.M. i jego syna. Z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika natomiast, że stałe miesięczne wydatki skarżącego wynoszą około 320 zł. Dodatkowo trzeba w tej sprawie wyraźnie zaznaczyć, że skarżący unika wykazania posiadanych przez niego oszczędności. Należy w tym miejscu podkreślić, że deklarację posiadania takowych skarżący złożył w ramach uzasadnienia wniosku w druku PPF twierdząc, że "utrzymuje się wyłącznie z oszczędności, które zgromadził w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej". Taki stan rzeczy uzasadnia odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy. Jego postawa procesowa zmierza wszak do nieuzasadnionego przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a w konsekwencji na innych obywateli, którzy niejednokrotnie znajdują w trudniejszej sytuacji materialnej. W wyniku poczynionych wyżej uwag, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.