I SA/Gl 1100/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy, opatrzony datą 10 lipca 2013 r. Następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy Spółka złożyła w sprzeciwie z dnia 28 września 2013 r. wniesionym od powyższego zarządzenia. Wniosek ponowiła w zażaleniu z dnia 18 lutego 2014 r. na postanowienie z dnia 15 stycznia 2014 r. o odrzuceniu sprzeciwu oraz w zażaleniu z dnia 7 kwietnia 2014 r. na postanowienie z dnia 10 marca 2014 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 15 stycznia 2014 r. Omawiany wniosek Spółka złożyła następnie na urzędowym formularzu z dnia 8 maja 2014 r. W formularzu tym nie sprecyzowała zakresu prawa pomocy, którego przyznania oczekuje, jednak z wcześniejszych pism, w których Spółka wnosiła o przyznanie prawa pomocy wynika, że intencją jej jest uzyskanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku, zawartym w urzędowym formularzu Spółka podniosła, że nie posiada żadnych rzeczy, które mogłaby spieniężyć, gdyż nieruchomość jest obciążona hipoteką a ruchomości przedstawiają wartość złomową. W dalszej kolejności oznajmiła, iż ze względu na trudną sytuację finansową nie zatrudnia żadnego pracownika, a wszystkie jej organy pracują bez wynagrodzenia. Zaznaczyła też, że od kilku lat toczy z organem podatkowym spór dotyczący podatku od nieruchomości, po czym wyraziła obawę, iż bez pomocy prawnej niemożliwe będzie pozytywne dla niej zakończenie tych postępowań. Zgodnie z oświadczeniem, jej kapitał podstawowy (zakładowy) jest równy 260.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 1.361.962,58 zł, wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu opiewa na kwotę 45,17 zł, a saldo konta bankowego (stan na 30 kwietnia 2014 r.) jest ujemne (-24,87 zł). Ponadto majątek prezentuje znaczną wartość księgową (a nie: rynkową), ponieważ budynek w większej części nie posiada centralnego ogrzewania i wymaga kapitalnego remontu, a poza tym jest obciążony hipoteką co oznacza, że nie może zostać sprzedany, ani posłużyć jako zabezpieczenie kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszego postępowania incydentalnego jest kwestia zasadności wniosku o przyznanie Spółce prawa pomocy, który zawarła w pismach datowanych na 28 września 2013 r., 18 lutego 2014 r. oraz 7 kwietnia 2014 r. Jest to kolejne żądanie przyznania prawa pomocy zgłoszone przez Spółkę w niniejszej sprawie. Poprzedni jej wniosek został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2011 r., a więc wydanym w stosunkowo odległym czasie. Niemniej jednak w sprawie ze skargi Spółki o sygn. akt I SA/Gl 677/13 w dniu 13 stycznia 2014 r. wydane zostało postanowienie o odmowie przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stwierdzono w nim, że Spółka dysponuje majątkiem o znacznej wartości, wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu i pomimo deklarowanych trudności, nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Podkreślono, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 200.000 zł, na dzień 31 grudnia 2012 r. posiadała ona aktywa obrotowe w wysokości 448.274,02 zł. Wskazano, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych. Rozpatrując obecnie wniosek Spółki o przyznanie jej prawa pomocy należy zatem przypomnieć, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika składa się na prawo pomocy w zakresie całkowitym, o czym stanowi art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. prawo to może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie ulega wątpliwości, że przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, kiedy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być realna, a zatem do stwierdzenia jej istnienia niezbędne jest poznanie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, na którym spoczywa ciężar przekonania oceniającego do zasadności zgłoszonego żądania. Jeżeli wnioskodawcą tym jest osoba prawna (co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) to wykazanie przez nią zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy sprawia, że weryfikacja ta może (ale nie musi) być dla niej pozytywna. W rozpatrywanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że Spółka nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły przesłanki przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Przesądza o tym uwzględnienie całego, zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również dokumentów, które Spółka przedstawiła we wspomnianej już sprawie o sygn. akt I SA/Gl 677/13. Materiał ten uznać należy za wystarczający do stwierdzenia, że także w badanym obecnie przypadku przyznanie jej prawa pomocy byłoby niezasadne. Analiza porównawcza wniosku rozpoznanego w sprawie o sygn. I SA/Gl 677/13 w styczniu b.r. i wniosku rozpoznawanego aktualnie w niniejszej sprawie pozwala bowiem dostrzec tożsamość ich uzasadnień. Spółka upatruje zatem słuszności swego żądania w okolicznościach, które uprzednio legły już u podstaw negatywnego dla niej rozstrzygnięcia. Zarazem nie przedstawia jakichkolwiek powodów, które obecnie miałyby wpłynąć na zmianę oceny wówczas wyrażonej. Wprost przeciwnie, już z samych jej oświadczeń wynika, że sytuacja, w której się znajduje mogła nawet ulec nieznacznej poprawie, na co wskazuje dodatni wynik deklarowanej obecnie wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy. Z tych względów odmówienie Spółce przyznania prawa pomocy okazało się konieczne.