I SA/Gl 1103/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-11-21

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która jest stroną w wielu równoległych postępowaniach sądowoadministracyjnych i wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powinna zostać zwolniona od ponoszenia tych kosztów, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i łączną wysokość obciążeń finansowych?
Ratio decidendi
Skarżąca powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie częściowym, ponieważ jej sytuacja materialna, uwzględniając równoległe postępowania i łączną wysokość obciążeń finansowych związanych z kosztami sądowymi, uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w części, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca H.N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuację materialną, ponoszenie kosztów związanych z licznymi sporami z organami podatkowymi oraz bieżące zobowiązania finansowe. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych, równoległych sprawach, były częściowo uwzględniane.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, H.N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi (patrz pismo z dnia 11 października 2012 r.). W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku oświadczyła, że jej miesięczny dochód kształtuje się w zależności od kursu dolara amerykańskiego "i jest środkiem pomocowym ze strony Rządu USA". Podkreśliła dalej, że od wielu lat ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi na tle opodatkowania świadczenia, które otrzymuje. Zaznaczyła, że obecnie przed tutejszym Sądem toczą się cztery inne postępowania, w których została zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych po 100 zł w każdej ze spraw (sygn. akt: I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12, I SA/Gl 1008/12 i I SA/Gl 1019/12). Podkreśliła dodatkowo, że w tym miesiącu posiada do zapłacenia następujące zobowiązania: ubezpieczenie za dwa miesiące – 117 zł; "czyszczenie szamba" – 40 zł; energia elektryczna – 271,62 zł (należność za dwa miesiące); woda (według stanu licznika) oraz doładowanie telefonu (około 50 zł). Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną i jest współwłaścicielem: działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni około 51 m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Skarżąca dodała, że zajmowany przez nią dom wymaga kosztownych remontów, oraz że musi przygotować się do sezonu grzewczego, w tym nabyć opał. Należy w tym miejscu odnotować, że postanowieniami z dnia 4 i 16 października 2012 r. w sprawach, których sygnatury wyżej wskazano, referendarze sądowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przyznali skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. W toku tamtych postępowań zgromadzono materiał źródłowy, na podstawie którego ustalono, że dochód skarżącej wynosi 556,04 USD, oraz że dochód ten pozwala skarżącej na bieżące opłacanie wszystkich wydatków stałych, a także o charakterze bardziej sporadycznym, nadzwyczajnym, jak koszty okazjonalnego leczenia. Referendarz zauważył, że "te ostatnie wydatki nierzadko przekraczają przy tym wysokość wpisu od skargi w sprawie, skądinąd najniższą spośród przewidzianych w postępowaniu sądowoadministracyjnym." Ustalono nadto, że w wyniku sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącą od kosztów sądowych mocą postanowienia z dnia 19 listopada 2012 r. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono uwagę, że obok sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1019/12 i spraw o sygn. akt I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12 oraz I SA/Gl 1008/12, zawisły kolejne postępowania ze skarg H. N., a to: o sygn. I SA/Gl 1103/12 oraz o sygn. od I SA/Gl 1198/12 do I SA/Gl 1207/12. We wszystkich tych sprawach skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy. Postępowania z tych wniosków pozostają w toku. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącej, posiłkując się przede wszystkim ustaleniami dokonanymi w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12 i I SA/Gl 1008/12, stwierdzić trzeba, że w przypadku H. N. zachodzą okoliczności, które pozwalają na uwzględnienie jej żądania w całości. Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie przemawia przede wszystkim to, że w chwili obecnej prowadzonych jest równolegle kilkanaście jej spraw, w których H. N. nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co oznacza, iż w części z nich została już zobowiązana do uiszczenia należnych wpisów sądowych, a w pozostałej - nastąpi to w nieodległej przyszłości. Obciążenia finansowe w ujęciu globalnym, związane z obowiązkiem partycypacji w kosztach sądowych, przemawiają za przyznaniem skarżącej wnioskowanego tutaj prawa pomocy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło