I SA/Gl 1103/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-15

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wymagające zastosowania surowszych kryteriów?
Ratio decidendi
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, stanowi w praktyce przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W takiej sytuacji należy stosować surowsze kryteria wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., które wymagają wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca H. N.-S. złożyła wniosek o ustanowienie dla niej radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem, została zwolniona od kosztów sądowych ze względu na liczne toczące się postępowania. Skarżąca wykazała, że jej dochody są zmienne i pochodzą m.in. ze świadczeń zagranicznych, a także jest współwłaścicielem nieruchomości. Sąd, rozpatrując wniosek, ustalił, że skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kilku innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. referendarz sądowy WSA w Gliwicach zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono uwagę, że przed tutejszym Sądem toczy się kilkanaście postępowań ze skarg H. N.-S.. Z tych względów przyjęto, że obciążenia finansowe w ujęciu globalnym, związane z obowiązkiem partycypacji w kosztach sądowych, przemawiają za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę w tej sprawie. W dniu 8 lipca 2013 r. (data złożenia w biurze podawczym Sądu) wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym H. N.-S. wystąpiła o ustanowienie dla niej radcy prawnego z urzędu. W motywach wniosku oświadczyła, że jej miesięczny dochód kształtuje się w zależności od kursu dolara amerykańskiego "i jest środkiem pomocowym ze strony Rządu USA". Podkreśliła dalej, że od wielu lat ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi na tle opodatkowania świadczenia, które otrzymuje. Zaznaczyła, że obecnie przed tutejszym Sądem toczą się inne postępowania z jej skarg. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną i jest współwłaścicielem: działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni około 51 m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Dochód jej gospodarstwa oznaczyła w kwocie 696 dolarów amerykańskich. Podkreśliła przy tym, że do chwili wypełnienia urzędowego formularza wniosku, nie otrzymała jeszcze świadczeń za czerwiec i lipiec 2013 r. Ustalono nadto z urzędu, że nieprawomocnymi postanowieniami z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawach I SA/Gl 382/13 i I SA/Gl 383/13 oraz z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 625/13, zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca już wcześniej zwracała się wielokrotnie o przyznanie jej prawa pomocy, a jej wnioski w tym zakresie były uwzględniane (przykładowo postanowienie Sądu z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1019/12). Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącej przyznano już postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie jej od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jej obecnemu wnioskowi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika będzie w praktyce oznaczać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wszak w dwóch etapach. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, który obejmuje oba wspomniane wyżej dobrodziejstwa procesowe, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącej, stwierdzić trzeba, że już na etapie poprzednio rozpoznanego wniosku wykazała ona, iż omówione okoliczności zachodzą w jej przypadku (poprzedni wniosek został jednak rozpoznany zgodnie z jego zakresem, wskazanym przez skarżącą w druku PPF z dnia 2 listopada 2012 r.) Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie może ona ponieść jakichkolwiek dodatkowych wydatków, w tym na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W toku rozpoznania wniosku zwrócono szczególnie uwagę na ilość spraw, które zawisły przed tutejszym Sądem, a w których stroną skarżącą jest H. N.-S.. Już sama korespondencja w toku postępowań przygotowawczych obciąża znacznie budżet skarżącej. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. oraz w oparciu o wskazane wyżej przepisy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło