I SA/Gl 1105/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. F. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 3 listopada 2014 r. K. F. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku odnotowała, że w latach 1998-2012 pozostawała bez możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Postępowanie sądowe odnośnie niesłusznego - zdaniem skarżącej - zwolnienia jej z pracy jest w dalszym ciągu prowadzone. Skarżąca podniosła dalej, że w 2006 r. była ofiarą napadu, którego skutki odczuwa do dnia dzisiejszego. Konsekwencją doznanych wówczas obrażeń była między innymi potrzeba dostosowania domu do ograniczeń zdrowotnych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zeznała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje razem z synem. Skarżąca odnotowała, że posiada dom o pow. 260 m2, który nie został jeszcze ukończony. W rubryce dochody odnotowała, że jej świadczenie emerytalne wynosi 1768 zł brutto, zaś wynagrodzenie jej syna z tytułu umowy o pracę stanowi kwotę 3636 zł brutto. Zaznaczyła przy tym, że stałe obciążenia, które syn ponosi zamykają się w kwocie 2300 zł. W wyniku wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nadesłała plik dokumentów, na których podstawie ustalono, co następuje. Stałe miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym skarżącej stanowią kwotę około 3.460,00 zł, wśród nich spory odsetek (około 65%) zajmują zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów w bankach i parabankach. Ustalono przy tym, że dochód skarżącej i jej syna stanowi miesięcznie kwotę około 3.950,00 zł netto. W świetle oświadczeń skarżącej oraz częściowej dokumentacji w tym zakresie, posiada ona zaległości wobec różnych podmiotów w kwocie blisko 2000 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Konstytucyjne prawo do sądu, wyrażone w art. 45 Konstytucji RP, pozostaje także w zgodzie z zasadami wyrażonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych praw wolności (sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 – Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), w szczególności jej art. 6 regulującym prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącą) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zdaniem rozpoznającego wniosek, w stosunku do skarżącej zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że dochody uzyskiwane w jej gospodarstwie z trudem wystarczają na pokrycie bieżących wydatków. W tym stanie rzeczy nie można od niej wymagać, aby partycypowała w kosztach sądowych w jakimkolwiek zakresie. Z dokumentacji źródłowej wynika nadto, że dla zbilansowania wydatków w rzeczonym gospodarstwie zaciągane są pożyczki w instytucjach parabankowych, których przyznanie częstokroć nie jest poprzedzone badaniem zdolności kredytowej pożyczkobiorcy. W toku rozpoznania wniosku zrodziły się wprawdzie pewne wątpliwości co do, deklarowanej przez skarżącą, wysokości zaległości wobec różnych podmiotów. Nie mniej jednak wątpliwości te rozstrzygnięto na korzyść skarżącej, przyjąwszy, że nawet gdyby wskazane przez skarżącą zaległości zostały już spłacone, to i tak większość przypisanych do niej obciążeń finansowych pokrywana jest przez jej syna. Nie podobna też przyjąć, że należne w tej sprawie koszty sądowy miałby być przez niego zabezpieczone. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.