I SA/Gl 1109/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-12-30

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Niewykonanie wezwania uniemożliwia dokonanie ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, co jest niezbędne do oceny jego możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i rodzinną. Skarżąca nie wykonała wezwania w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że dochody jej gospodarstwa domowego, które tworzy wraz z małżonkiem i z dwójką dzieci, ograniczają się do kwoty 480 zł, stanowiącej sumę zasiłku rodzinnego i wynagrodzenia męża. Zaznaczyła, iż dochód ten nie wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania, wobec czego konieczne jest wparcie udzielane przez rodzinę, którego wysokości, jak przyznała, nie była jednak w stanie oszacować. We wniosku nie wykazano żadnego majątku poza działkami rolnymi obciążonymi hipotecznie. Do wniosku załączono odpisy ksiąg wieczystych wspomnianych działek. Pismem doręczonym w dniu 4 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą, dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w szczególności kopii umowy o pracę małżonka skarżącej, zaświadczenia jego pracodawcy o wysokości wynagrodzenia wypłaconego mu w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy) oraz kopii decyzji przyznającej skarżącej wspomniany we wniosku zasiłek, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczenia potwierdzającego ten fakt oraz kopii ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych, w razie kontynuowania działalności – w szczególności kopii: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług i ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), a także ewidencji środków trwałych, zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie gminy o dochodowości posiadanego przez skarżącą gospodarstwa rolnego lub stwierdzającego brak danych w tym zakresie oraz zaświadczenia właściwej agencji udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy skarżąca lub któraś z osób pozostających w jej gospodarstwie domowym otrzymuje dopłaty związane z posiadanym gospodarstwem rolnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, pisemnych oświadczeń osób udzielających pomocy skarżącej i jej rodzinie na temat form tej pomocy i jej wysokości (szacowanej wartości) w okresie ostatnich trzech miesięcy – oświadczenia te powinny zawierać zastrzeżenie, że składającym jej osobom znana jest treść art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, dokumentu wskazującego osobę, której przysługuje tytuł prawny do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącej, oraz tytuł prawny, na podstawie którego skarżąca z tej nieruchomości korzysta, np.: odpisu z księgi wieczystej, umowy najmu itp. oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Wezwanie to nie zostało dotąd wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżąca w ogóle nie wykonała takiego wezwania – termin wyznaczony w tej materii upłynął bezskutecznie z dniem 11 grudnia 2014 r. (czwartek). Należy zaś podkreślić, że stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Brak dokumentów źródłowych wyklucza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów sytuacji wnioskodawczyni, w szczególności dochodów i wydatków jej gospodarstwa domowego, skoro skarżąca nie udokumentowała nawet dochodów deklarowanych we wniosku i nie wyjaśniła kwestii łączących się z działalnością gospodarczą, z którą związane jest sporne zobowiązanie podatkowe, oraz z możliwością prowadzenia działalności rolniczej na należących do niej gruntach rolnych. Nie wiadomo zresztą tego, z kim w istocie ona to gospodarstwo tworzy, gdyż nie przedłożyła zaświadczenia w sprawie zameldowania, niezbędnego jeżeli zważyć, że w sprawie wystąpił spór co do tego, czy osoba, która odbierała korespondencję kierowaną do skarżącej w postępowaniu podatkowym, a pominięta we wniosku, jest jej dorosłym domownikiem. Wnioskodawczyni nie wykonała zarazem wezwania w zakresie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej jej miejsce zamieszkania, lecz niewymienionej we wniosku pośród składników jej majątku. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło