I SA/Gl 1109/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-12-08

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Katarzyna Stuła-Marcela, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, złożony po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożony po upływie 7 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji (co stanowiło ustanie przyczyny uchybienia terminowi), jest spóźniony i nie podlega uwzględnieniu. Brak spełnienia tego warunku proceduralnego wyklucza badanie pozostałych przesłanek, takich jak brak winy w uchybieniu terminowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT. Organ uznał decyzję za skutecznie doręczoną pełnomocnikowi strony w drodze fikcji doręczenia na skrzynkę ePUAP. Strona wniosła o przywrócenie terminu, twierdząc, że nie otrzymała decyzji i dowiedziała się o niej dopiero 30 kwietnia 2020 r. Organ odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że pełnomocnik uzyskał wiedzę o wydaniu decyzji wcześniej, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie. Skarga strony została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2020. 1325 ze zm.), w związku z wnioskiem A Sp. z o.o. w G. (dalej Spółka lub strona) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej organ lub Naczelnik) z dnia [...] Znak: [...] ustalającej Spółce kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1322/20, Naczelnik - działając jako organ odwoławczy – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że decyzję z dnia [...] wysłał w dniu [...] na wskazany przez pełnomocnika Spółki będącego adwokatem adres skrzynki elektronicznej ePUAP. Dokument UPD (rodzaj awizo) utworzono dla przesyłki dwukrotnie [...] i [...] ze względu na niepodjęcie korespondencji przez pełnomocnika Spółki decyzję uznano za doręczoną [...] w drodze tzw. fikcji doręczenia – tj. zgodnie z art. 152a § 3 O.p. Następnie pismem z dnia 6 maja 2020 r. pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie od tej decyzji stwierdzając, że wnosi je przed terminem do jego wniesienia ponieważ do dnia sporządzenia odwołania decyzja w ogóle nie została doręczona. Do odwołania strona dołączyła kserokopie dokumentów w postaci wniosku z dnia 21 kwietnia 2020 r. o ponowne doręczenie decyzji, pisma organu z dnia 22 kwietnia 2020 r. odmawiające takiego doręczenia oraz wydruk reklamacji złożonej mailem z dnia 5 maja 2020 r. przez pełnomocnika Spółki do Centralnego Ośrodka Informatyki na działanie systemu ePUAP. Wraz z odwołaniem Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że przyczyną uchybienia terminowi było wadliwe działanie skrzynki ePUAP jej pełnomocnika, co świadczy, że nie zawiniła w uchybieniu terminu i termin ten Spółce należy przywrócić. Spółka oświadczyła, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 30 kwietnia 2020 r. kiedy to jej pełnomocnik otrzymał informację organu o wydaniu decyzji w dniu [...]. Organ wyjaśnił, że zarejestrował odwołanie i wniosek jako dwie sprawy. W sprawie o przywrócenie terminu dopuszczono dowód z przedstawionego przez Spółkę wydruku emaila otrzymanego w dniu 18 czerwca 2020 r. z Zespołu Service Desk Centralnego Ośrodka Informatyki. Organ przyjął, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...], a strona wniosła odwołanie w dniu 6 maja 2020 r. wobec czego stwierdził uchybienie tego terminu w wydanym w dniu [...] postanowieniu. Jednocześnie tego samego dnia wydał postanowienie odmawiające przywrócenia terminu ustalając, że okoliczności sprawy nie uprawdopodobniają, aby Spółka uchybiła terminowi w sposób niezawiniony. Oba te postanowienia Spółka zaskarżyła do WSA w Gliwicach, który prawomocnymi wyrokami z dnia 9 grudnia 2020 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1323/20 i I SA/Gl 1322/20 uchylił te postanowienia polecając dokonanie dodatkowych ustaleń co do prawidłowości działania skrzynki ePUAP pełnomocnika strony oraz skuteczności doręczenia mu decyzji. W dalszej kolejności organ podkreślił, że bez wątpienia doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, gdyż w sprawie o stwierdzenie uchybienia terminowi organ ustalił, iż decyzję z dnia [...] doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] na zasadzie art. 152a § 3 O.p. oraz, że system ePUAP działał w tym przypadku prawidłowo i wysyłał do adresata wszystkie wymagane powiadomienia. Skuteczność tego doręczenia potwierdził Departament Zarządzania Systemami w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (aktualny administrator ePUAP) pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. W konsekwencji tych ustaleń organ postanowieniem z dnia [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Następnie organ przytoczył treść art. 162 O.p. wyjaśniając, że zgodnie z nim do przywrócenia terminu konieczne jest uprawdopodobnienie braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu, złożenie przez zainteresowanego podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz jednocześnie z wniesieniem podania dopełnienia czynności, dla której określony był termin. Zdaniem organu strona nie spełniła przesłanki dotyczącej terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zauważył, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu wskazując na brak doręczenia pełnomocnikowi Spółki decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś przyczyna tego uchybienia ustała w dniu 30 kwietnia 2020 r., gdy pełnomocnik strony dowiedział się o jej wydaniu. Organ ustalił jednak, że strona otrzymała w dniu 17 kwietnia 2020 r. od organu wezwanie do zapłaty spornego podatku, zaś pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. wystąpiła do organu o doręczenie nieotrzymanej decyzji, a następnie pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. organ odmówił takiego doręczenia. Badając kwestię wiedzy pełnomocnika Spółki o wydaniu decyzji organ stwierdził, że wiedzę taką pełnomocnik uzyskał już [...] bowiem tego dnia odebrał on i odczytał postanowienie o sprostowaniu błędu pisarskiego w tej decyzji. Organ wyjaśnił, że przy sporządzaniu jej uzasadnienia popełnił błąd pisarski polegający na podaniu nieprawidłowego numeru innej decyzji podatkowej. Błąd ten sprostował postanowieniem z dnia [...], w którego treści wyraźnie wskazał, że sprostowanie dotyczy przedmiotowej decyzji z dnia [...] z podaniem jej numeru i przedmiotu. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi Spółki na adres jego skrzynki ePUAP i było dwukrotnie awizowane w dniach [...] i [...] lecz nie zostało przez pełnomocnika odebrane. Ustalono ponadto, że pełnomocnik odczytał to postanowienie w dniu [...] w godzinie 11.02.56. Tym samym organ stwierdził, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] zaś wniosek taki strona złożyła wraz z odwołaniem dopiero 6 maja 2020 r. czyli dwa miesiące po tym jak jej pełnomocnik dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji. W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika będącego adwokatem, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła: 1) naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na treść postanowienia tj.: a) art. 122 O.p. poprzez podjęcie przez organ niewystarczających czynności dowodowych, które w istocie zmierzać miałyby do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy tj. w szczególności poprzez nie uzyskanie przez organ jednoznacznego potwierdzenia, iż dwa zawiadomienia kierowane w trybie art. 152a § 1 O.p. dotyczące możliwości odebrania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] (a w konsekwencji sama decyzja) zostały faktycznie doręczone na skrzynkę ePUAP pełnomocnika skarżącej, która to informacja możliwa pozostaje do pozyskania wyłącznie na drodze szczegółowej analizy logów systemowych ze strony skrzynki odbiorczej ePUAP pełnomocnika skarżącej, co z kolei skutkowało przyjęciem, że decyzja ta została doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia w dniu [...]; b) art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie tj. nie poczynienie znacznie bardziej pogłębionej analizy w przedmiocie weryfikacji logów systemowych systemu ePUAP, która to weryfikacja jako jedyne źródło dowodowe mogłaby jednoznacznie wyjaśnić, czy kierowana do pełnomocnika skarżącej korespondencja za pośrednictwem portalu ePUAP faktycznie została umieszczona w jego skrzynce odbiorczej (zarejestrowana po stronie użytkownika); c) art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie, że: a) skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia [...] w dniu [...], podczas gdy informacja o wydaniu i rzekomym doręczeniu tej decyzji dotarła do pełnomocnika skarżącej dopiero w dniu 30 kwietnia 2020 r., co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ, iż nie został dochowany 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania; b) wniosek dowodowy skarżącej z dnia 24 czerwca 2020 r., pozostał bez wpływu na dokonaną przez organ ocenę w przedmiocie przekonania tego organu o braku jakichkolwiek nieprawidłowości, które mogłyby spowodować problemy z doręczeniem przedmiotowej decyzji, podczas gdy z ww. wniosku dowodowego wynika wprost, że wskutek wadliwości systemu ePUAP skarżącej nie doręczono zawiadomień o próbie doręczenia decyzji z dnia [...]; d) art. 152a § 3 O.p. poprzez przyjęcie przez organ, iż decyzja z dnia [...] doręczona została prawidłowo do pełnomocnika skarżącej w drodze fikcji doręczenia; e) art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi na wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] (w przypadku przyjęcia, iż do uchybienia terminu faktycznie doszło) oraz złożyła stosowny wniosek z zachowaniem 7-dniowego terminu liczonego od dnia, w którym powzięła wiadomość o wydaniu i rzekomym doręczeniu ww. decyzji; co z kolei doprowadziło do powstania po stronie organu błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu przez organ, iż skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek wskazanych w treści przepisu art. 162 § 1 i 2 O.p. (w tym w szczególności przesłanki dotyczącej złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi), co z kolei doprowadziło do nieprzywrócenia przez organ terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. Uzasadniając skargę pełnomocnik Spółki przedstawił stan faktyczny, a następnie zauważył, że uzasadnienie postanowienia organ podzielił na dwie części: pierwsze dotyczące rzekomego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i druga dotycząca braku spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Co do pierwszej kwestii nie zgodził się z twierdzeniami organu o niewątpliwym uchybieniu terminowi podkreślając, że organ w żaden sposób nie pochylił się na warunkami technicznymi doręczeń co wyklucza możliwość uznania, że do doręczenia decyzji doszło w drodze tzw. fikcji doręczenia. Co do drugiej kwestii stwierdził, że pismo organu z dnia 24 kwietnia 2020 r. stanowiło pierwszy moment, kiedy pełnomocnik Spółki powziął wiedzę o rzekomym doręczeniu mu przedmiotowej decyzji. Niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy złożył wniosek o przywrócenie terminu dlatego brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wniosek ten pozostawał spóźniony. Dopiero bowiem w dniu 30 kwietnia 2020 r. pełnomocnik powziął wiedzę o ewentualnym uchybieniu terminowi do złożenia odwołania i tym samym ustała przyczyna przedmiotowego uchybienia. Zauważył, że odbiór upomnienia o zapłatę podatku nie świadczy sam przez się, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji określającej wysokość podatku. Pełnomocnik Spółki wskazał, że "fakt doręczenia mu w dniu [...] postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej w żaden sposób nie powinien wpłynąć na osąd zaistniałej sytuacji". Zauważył, że w piśmie organu z dnia 15 lutego 2020 r. widnieje wyłącznie informacja co do wydania przedmiotowej decyzji, natomiast brak jest jakiejkolwiek informacji odnośnie doręczenia (bądź próby doręczenia) jej pełnomocnikowi. Tym samym – zdaniem pełnomocnika Spółki – "brak było podstaw do przyjęcia, iż zaistniała przyczyna (przeszkoda) do złożenia w sprawie odwołania". Podsumowując, pełnomocnik Spółki podniósł, że brak było podstaw do przyjęcia, iż złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji nastąpiło z naruszeniem terminu wskazanego w art. 162 § 2 O.p., zaś sam organ wskazał, przesłanka dotycząca dopełnienia czynności dla której był określony termin została spełniona. Jednocześnie skarżąca uprawdopodobniła również brak winy w ewentualnym uchybieniu terminowi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację, podkreślając, że w dniu [...] pełnomocnik Spółki odebrał zaległą korespondencję i odczytał postanowienie z dnia [...] o sprostowaniu błędu pisarskiego w przedmiotowej decyzji. Z postanowienia tego jasno wynikało, że postępowanie w zakresie podatku VAT za wrzesień 2017 r. zostało zakończone i w związku z tym organ w dniu [...] wydał decyzję określającą zobowiązanie za ten okres. Fachowy pełnomocnik Spółki zdawał sobie sprawę z tego, że okres doręczenia trwa 14 dni i bez trudu mógł obliczyć przybliżony termin doręczenia decyzji. Ponadto odebrał decyzję z dnia [...] określającą zwrot VAT, którą organ wydał równocześnie z decyzją ustalającą. Tym samym w dniu [...] pełnomocnik miał wszelkie przesłanki do uznania, że przedmiotową decyzję ustalającą doręczono mu w drodze fikcji doręczenia, oraz że pozostaje ona w obrocie prawnym. W piśmie informacyjnym z dnia 31 sierpnia 2021 r. pełnomocnik Spółki powiadomił Sąd, że w wyroku z dnia 25 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 913/21 wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Spółki od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1137/20 w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r., NSA odniósł się do kwestii wadliwości działania skrzynki elektronicznej ePUAP pełnomocnika skarżącej. Do pisma dołączono m.in. "ePUAP Instrukcja administratora konta podmiotu publicznego, Wersja 1.0", rozdział 2.3 Skrzynka oraz email ePUAP z dnia 18 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że dotyczyło ono odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej doręczonej w formie elektronicznej na skrzynkę ePUAP pełnomocnika Spółki będącego adwokatem, przy czym decyzję tę uznano za doręczoną zgodnie z art. 152a § 3 O.p. Dodatkowo należy wskazać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku uchylenia przez tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1322/20, wcześniej wydanego w tej sprawie postanowienia z dnia [...]. W wyroku tym Sąd nakazał ustalenie czy w istocie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przy czym Sąd zauważył, że okoliczność skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji stanowi istotę sprawy w przedmiocie, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. rozpoznanej przez Sąd pod sygn. akt I SA/Gl 1323/20, oraz że wyniki postępowania dowodowego w tamtej sprawie bez wątpienia stanowić będą przesłankę do wnioskowania o dopuszczalności merytorycznego orzekania przez organ w sprawie niniejszej. Sąd stwierdził ponadto, że rozpoznanie zagadnień związanych z przywróceniem terminu, które wynikają z art. 162 O.p. zaktualizuje się dopiero po prawidłowym ustaleniu, że odwołanie wniesiono po terminie. Sąd orzekający zauważa, że prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1323/20 tutejszy Sąd uchylił wcześniejsze postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ postanowieniem z dnia [...] ponownie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Rozpoznając skargę na to postanowienie Sąd wyrokiem z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1104/21 oddalił skargę Spółki stwierdzając, że organ zasadnie uznał, iż pełnomocnik (Spółki) uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji i prawidłowo, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdził uchybienie temu terminowi. Zdaniem tego Sądu z zebranego w sprawie materiału jednocześnie wynika, że decyzja była dwukrotnie awizowana, termin jej odbioru upłynął w dniu [...], oraz że w terminie tym pełnomocnik decyzji nie odebrał, wobec czego na podstawie art. 152a § 3 O.p. dokument uznano za doręczony w dniu [...]. Ponadto uznał, że organ wywiązał się z obowiązków nałożonych nań przez WSA w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Gl 1323/20) i nie naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania" (tak wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt II FSK 63/21). Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do zmiany przepisów prawa oraz że organ wydający zaskarżone rozstrzygnięcie nie uchybił powinnością wynikającym z art. 153 p.p.s.a. bowiem zbadał i ocenił okoliczności, o których mowa we wcześniejszym wyroku Sądu, a nadto orzekał po ponownym wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania Z uwagi na fakt, iż kwestia uchybienia terminowi była przedmiotem badania przez tutejszy Sąd w sprawie I SA/Gl 1104/21 Sąd orzekający posłuży się argumentacją tam przedstawioną. W sprawie bezspornym było, że decyzja została przez organ wydana, jak również, że powinna zostać doręczona pełnomocnikowi skarżącej na wskazany przez niego adres elektroniczny, co wynika z art. 144 § 1 pkt 2, § 2, § 5 O.p. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, doręczanie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie w celu doręczenia pisma w postaci dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny strony (jej pełnomocnika) zawiadomienie zawierające określone informacje. Natomiast kolejny – drugi etap doręczenia pisma – to jego pobranie przez adresata z adresu elektronicznego wskazanego przez organ podatkowy i podpisanie przez adresata urzędowego poświadczenia odbioru. Zgodnie z art. 152 § 3 O.p. w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3 O.p., czyli przez podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru. Zgodnie z art. 152a § 2 O.p. w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy, po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Natomiast zgodnie z art. 152a § 3 O.p. w przypadku nieodebrania pisma, czyli w razie niepodpisania Urzędowego Poświadczenia Odbioru w odniesieniu do wskazanych dwóch prób doręczenia pisma (pierwszego i drugiego zawiadomienia), doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Zawiadomienia, o których mowa mogą być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się, co wynika z art. 152a § 4 O.p. W przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone na podstawie art. 152a § 3 O.p. (w drodze fikcji prawnej) organ podatkowy umożliwia adresatowi pisma dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz informacji o dacie uznania pisma za doręczone oraz o datach wysłania zawiadomień, o których mowa w art. 152a § 1 i 2 O.p., w swoim systemie teleinformatycznym (art. 152a § 5 O.p.). Szczegóły techniczne dotyczące doręczania pism zostały określone w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. 2020. 346, ze zm.), a mianowicie w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (t.j. Dz.U. 2018. 180, ze zm. – dalej: rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r.). Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, przez urzędowe poświadczenie odbioru należy rozumieć dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r., system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń automatycznie generuje informację wskazującą, że nie wpłynęło w terminie potwierdzone urzędowe poświadczenie odbioru (UPO), o którym mowa w art. 152a § 1 O.p. Informacja ta określona jest mianem "poświadczenia doręczenia". Organ, wykonując polecenie WSA zwrócił się pismem z dnia 8 kwietnia 2021 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (aktualnego administratora danych w systemie ePUAP) o dodatkowe informacje z konta pełnomocnika Spółki. W odpowiedzi, Departament Zarządzania Systemami w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r., potwierdził, że dla dokumentu o identyfikatorze [...] (identyfikator decyzji) prawidłowo dwukrotnie wygenerowano UPD (awizo). Pierwsze UPD wygenerowano [...] o godz. 7:24:12, a drugie [...] o godz. 00:00:25. W tym czasie pełnomocnik Spółki mógł zapoznać się z treścią decyzji, ale warunkiem było podpisanie jednego z przesłanych UPD. Następnie w dniu [...] o godz. 00:01:35 (tj. zaraz po upływie terminu odbioru pisma) doręczana decyzja wpłynęła na skrzynkę ePUAP pełnomocnika i nadal jest na niej dostępna. Pełnomocnik odczytał decyzję w dniu 30 kwietnia 2020 r. o godz. 00:16:19. Departament Zarządzania Systemami poinformował również, że w okresie gdy trwał proces doręczania decyzji nie stwierdzono nieprawidłowości, które mogłyby spowodować problemy z doręczeniem tego dokumentu. Ze szczegółowej analizy wynika, że zarówno dokumenty UPD jak i finalne pismo (decyzja) dotarły do adresata prawidłowo. Wyjaśnił ponadto, że dla zgłoszonej przez pełnomocnika Spółki reklamacji nr [...], która wypłynęła do Zespołu Service Desk, nie wdrażano poprawki i nie stwierdzono w tym przypadku nieprawidłowości w działaniu systemu, a treść odpowiedzi udzielonej pełnomocnikowi była wynikiem błędnego zaklasyfikowania zgłoszenia przez Service Desk. Powyższa informacja zbieżna jest z informacjami wynikającymi z Urzędowego Poświadczenia Odbioru nr [...], które zostało wygenerowane przez system w związku z doręczeniem decyzji, jak również z informacją Departamentu Zarządzania Systemami w Ministerstwie Cyfryzacji z dnia 5 maja 2020 r., że okresie od 1 grudnia 2019 r. do 15 marca 2020 r. nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu systemu ePUAP. Tak więc decyzja była dwukrotnie prawidłowo awizowana - [...] i [...]. Termin jej odbioru upływał w dniu [...]. W terminie tym pełnomocnik decyzji nie odebrał, wobec czego na podstawie art. 152a § 3 O.p. dokument uznano za doręczony w dniu [...]. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo uznał, że pełnomocnik Spółki uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że podnoszone w skardze i piśmie z dnia 31 sierpnia 2021 r. zarzuty i okoliczności co do kwestii doręczenia decyzji niebyły uzasadnione i nie znalazły odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś powołanie się na wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 913/21 pozostawało bez wpływu na tę ocenę skoro dotyczył on innej sprawy. Zgodnie z treścią art. 162 § 2 zd. 1 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (art. 162 § 3 O.p.). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 354/21, zgodnie z którym "Za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 o.p., należy uznać dzień powzięcia przez stronę informacji o wydaniu aktu (w tym dniu ustaje bowiem przyczyna uchybienia terminowi, jaką jest brak wiadomości o wydaniu decyzji)". "Stwierdzenie uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku o jego przywrócenie nie jest działaniem przedwczesnym" (tak wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FSK 1895/17). Należy przy tym dodać, że ostateczne postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi wiąże organ w zakresie ustalenia tej okoliczności i w istocie stanowi podstawę do orzekania o przywróceniu tego terminu skoro można domagać się takiego przywrócenia wyłącznie wówczas, gdy doszło do jego uchybienia. Warto w tym miejscu zauważyć, że w świetle art. 162 § 1-3 O.p. dopiero uznanie, że wniesienie podania o przywrócenie terminu nastąpiło w przewidzianym w ustawie siedmiodniowym terminie, czyni aktualnym prowadzenie dalszych rozważań i ustaleń co do uprawdopodobnienia braku winy, natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc, że termin ów nie został dochowany, czyni te rozważania bezpodstawnymi. Jak wynika z ustaleń organu, którym strona skarżąca w istocie nie przeczy, w dniu [...] jej pełnomocnik odebrał i odczytał postanowienie organu z dnia [...] o sprostowaniu błędu pisarskiego w przedmiotowej decyzji z dnia [...]. Z treści tego postanowienia wynikało, że dotyczy ono decyzji o określonym numerze i rozstrzygnięciu w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy VAT za wrzesień 2017 r. W tej też dacie pełnomocnik skarżącej uzyskał wiedzę o wydaniu tej decyzji, a tym samym od tego dnia rozpoczął bieg termin, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p., który jest terminem nieprzywracalnym (art. 162 § 3 O.p.). Skoro w dniu [...] pełnomocnik skarżącej nabył wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji, a tym samym ustały przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od tego orzeczenia, termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu upłynął w dniu [...] natomiast poza sporem było, że podatnie takie wraz ze stosownym odwołaniem zostało złożone w dniu 6 maja 2020 r. Oznacza to, że podanie w sprawie przywrócenia terminu złożone zostało po upływie przewidzianego w ustawie terminu, a zatem organ słusznie uznał, że pełnomocnik strony nie dopełnił tej czynności w ustawowym terminie co skutkuje odmową przywrócenia terminu co do którego złożono takie spóźnione podanie. Uchybienie terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu oznacza ponadto, że stwierdzenie tej okoliczności wyklucza badanie innych przesłanek niezbędnych dla przywrócenia terminu w tym uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Sąd orzekający ponownie stwierdza, że w pełni aprobuje i uznaje za własne oceny prawne i ustalenia zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1104/21 co do zaistnienia okoliczności podlegających uznaniu, za prawidłowe doręczenie przedmiotowej decyzji z zastosowaniem art. 152a § 3 O.p. w tym z oceną zebranych w tamtej sprawie dowodów i ich skutków procesowych. Sąd zauważa, że twierdzenie strony skarżącej co do braku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania pozostają w oczywistej sprzeczności z ustaleniami poczynionymi w niniejszej sprawie oraz w sprawie I SA/Gl 1104/21, a nadto zasadami logiki skoro przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie w przypadku jego uchybienia. Sąd nie uznał za uzasadnione stanowisko pełnomocnika skarżącej co do tego, że wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji uzyskał dopiero w dniu 30 kwietnia 2020 r. Podniesienie faktu, że termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu należy liczyć nie od dnia uzyskania wiedzy o decyzji lecz od dnia uzyskania informacji o jej "rzekomym" doręczeniu nie wynika z treści art. 162 § 2 O.p., gdzie jest mowa o ustaniu przyczyny uchybienia terminowi, a nie o dniu dowiedzenia się o dacie doręczenia decyzji. Sama wiedza o wydaniu decyzji jest wystarczająca dla wniesienia podania o przywrócenie terminu do złożenia od niej odwołania. Sąd zauważa, że organ w omawianym zakresie nie naruszył przepisów procedury, a w szczególności art. 191 O.p. skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny, a ustalenia z niego wynikające odpowiadały rygorom tego przepisu. Z tych przyczyn wobec nie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło