I SA/Gl 111/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-15
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym powinno być ustalone według przepisów rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jeśli postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie późniejszych rozporządzeń?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzeń z dnia 22 października 2015 r. i 3 października 2016 r., powinno być ustalone według przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 120 zł, powiększona o podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżący M. B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach dotyczącą ulg płatniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wyrokiem z dnia 12 października 2015 r. Następnie adwokat L. R., wyznaczony do pomocy prawnej z urzędu, wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił tę skargę. Po zakończeniu postępowania przed NSA, adwokat L. R. wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi L. R. ze środków Skarbu Państwa wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 147,60 zł (w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie ulg płatniczych – rozłożenia na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi L. R. ze środków Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100 złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100 złotych).
Wyrokiem z dnia 12 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję organu podatkowego wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. starszy referendarz sądowy przyznał wyznaczonemu uprzednio w tej sprawie adwokatowi L. R. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. (data złożenia w biurze podawczym Sądu) ww. adwokat wniosła skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku. W tych ramach wystąpiła między innymi o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, akcentując, że opłaty te nie zostały pokryte w całości ani w części.
W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Na posiedzeniu jawnym, pomimo prawidłowego zawiadomienia o jego terminie, nie stawiła się pełnomocnik skarżącego.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W punkcie wyjścia należy podkreślić, że chociaż materia objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, podobnie jak i z mocy § 22 wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tych aktów wykonawczych stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Trzeba więc odnotować, że w dacie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji miał swój początek nowy etap tego postępowania. Okoliczność ta miała miejsce przed wejściem w życie obydwu przywołanych rozporządzeń, które zaczęły obowiązywać odpowiednio od 1 listopada 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. W tym stanie rzeczy, podejmując niniejsze rozstrzygnięcie zastosowano przepisy dotychczasowe, czyli unormowania jeszcze wcześniejszego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.; dalej w skrócie: "rozporządzenie").
Zgodnie więc z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia, podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne, określone w tym rozporządzeniu. Z kolei stosownie do § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują przede wszystkim opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne opłat za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostały określone w § 18 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Dotyczą one spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (stawki obliczone według § 6 rozporządzenia; lit. a), spraw w przedmiocie skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz innych spraw, kiedy stawka ta wynosi 240 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie – w którym przedmiotem skargi była decyzja w sprawie ulgi płatniczej objęta wpisem stałym od skargi - należy do tej trzeciej kategorii spraw, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia. Stawka minimalna w tym przypadku wynosi zatem 240 zł.
W dalszej kolejności należy stwierdzić, że zakres czynności podjętych przez pełnomocnika w tej części postępowania obejmuje sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy zastrzec, że ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik występował w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, stawka minimalna stanowi kwotę 120 zł (50% stawki wynikającej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia).
Na gruncie ww. przepisów, należy stwierdzić, że wynagrodzenie pełnomocnika z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej stanowi w tej sprawie kwotę 120 zł podwyższoną, w myśl § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, o 23 % stawkę podatku od towarów i usług (27,60 zł), o czym orzeczono w części dyspozytywnej działając na postawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło