I SA/Gl 1121/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu kapitałów pieniężnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję [...] Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w K. z dnia [...] określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie [...] zł z tytułu osiągniętych przychodów z kapitałów pieniężnych. Na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku powołując się liczne orzecznictwo sądów administracyjnych w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji wskazała, że wykonanie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie skutkować będzie trudnymi do odwrócenia konsekwencjami, a spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Dalej podano, że strona w okresie zaistnienia zdarzeń skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych tj. w 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą wyłącznie w szeroko rozumianym sensie ekonomicznym jako bierny inwestor uczestnicząc jako wspólnik w spółkach kapitałowych. Wniesienie aportem do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością części aktywów nieruchomościowych jest istotą sporu z fiskusem. Jedynym źródłem zabezpieczenia lub spłaty zobowiązań podatkowych określonych zaskarżoną decyzją stanowić może majątek osobisty podatnika. Istotne składniki majątku skarżącej stanowią wyłącznie udziały w spółkach prawa handlowego oraz nieruchomości. Zarówno dobrowolna, jak i wymuszona egzekucją spłata zobowiązań podatkowych musi uwzględniać konieczność przeprowadzenia stosunkowo długotrwałego procesu ich sprzedaży z jednej strony, z drugiej zaś charakter opisanych wyżej aktywów winien w należyty sposób zabezpieczyć interesy wierzyciela publicznoprawnego w postaci odpowiednio zastosowanych hipoteki lub zastawu skarbowego. Kwota podatku do zapłaty określona w decyzji (wraz z odsetkami) aktualnie przewyższa możliwości finansowe strony, gdyż nie posiada ona środków finansowych na jej zapłatę. Uregulowanie tej kwoty jest możliwe w przypadku dokonania sprzedaży posiadanego przez stronę majątku w postaci nieruchomości lub udziałów w spółce, co jest procesem długotrwałym. Znalezienie kupca, który będzie gotowy zapłacić stronie rynkową cenę za posiadane aktywa, bez szkody dla podatnika, wymaga czasu i znacznego zaangażowania. Zbycie ich w drodze egzekucji zobowiązań podatkowych bez wątpienia narazi stronę na znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Konieczność zapłaty podatku spowoduje utratę płynności finansowej oraz możliwości bieżącego regulowania zobowiązań i będzie zmierzało do konieczności rozważenia skorzystania ze środków ochrony przed wierzycielami określonymi w prawie restrukturyzacyjnym lub prawie upadłościowym, co również wyczerpuje znamiona trudnych do odwrócenia konsekwencji. Strona nie posiada środków finansowych na rachunkach bieżących, z których mogłaby być zaspokojona kwota zaległości wynikająca z zaskarżonej decyzji. Zatem całkowite obciążenie strony jest na tyle znaczące, że zagraża jej stabilności finansowej, dalszej jej działalności jako inwestora, grozi naruszeniem jej pozycji na rynku, utratą wiarygodności w oczach banków, kontrahentów, co stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody. Podkreślono, że w obecnej chwili zapłata należności przekracza realne możliwości strony co oznacza, że nie posiada ona dostatecznych środków pieniężnych, które pozwoliłyby zaspokoić ewentualne należności bez szkody dla jej działalności i posiadanego majątku. Brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje brak możliwości prowadzenia przez stronę aktywnej działalności inwestycyjnej, która stanowiła będzie jednocześnie źródło spłaty zobowiązań podatkowych. Sytuacja ta może się zmienić w przypadku wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, przy zabezpieczeniu interesów wierzyciela publicznoprawnego w postaci odpowiednio zastosowanych hipoteki lub zastawu skarbowego (strona wystąpiła do organu o ustanowienie hipoteki przymusowej na podstawie ostatecznej decyzji przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego). Wówczas zaistnieje realna szansa na odbudowanie sytuacji finansowej strony, spieniężenia części aktywów za godziwą cenę bez szkody dla podatnika i utrzymanie inwestora, która była budowana przez wiele lat. Renoma jest czymś co trudno wymiernie wycenić, jednak nie ulega wątpliwości, że jej odbudowa będzie wymagała zarówno dużych środków finansowych jak i czasu. Trudno jednak uznać, że możliwe będzie bezproblemowe przywrócenie dotychczasowej pozycji i wiarygodności przez wiele lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd może wstrzymać w drodze postanowienia wykonanie aktu organu administracji, jeżeli zaistnieją określone w tym przepisie warunki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inicjatywa do wykazania tego typu przesłanek przysługuje więc skarżącym, a ich istnienie strona skarżąca winna uprawdopodobnić w uzasadnieniu swego wniosku. Tylko bowiem na podstawie twierdzeń skarżących - działający w tym przypadku wyłącznie na ich wniosek - Sąd może ocenić istnienie przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania decyzji. Użyte w wyżej cytowanym przepisie pojęcia nieostre, wymagają skonkretyzowania poprzez dokładną i wyczerpującą argumentację czy też zobrazowania za pomocą odpowiednich dokumentów. W doktrynie przyjmuje się, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający ogólny wywód strony. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Skarżący winien objaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania skutków zdefiniowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co dodatkowo powinno znaleźć potwierdzenie w dokumentach źródłowych, dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd uwzględnia zarówno argumentację wnioskodawcy, jak również dokonuje w tym zakresie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Konieczna jest zatem spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione stosownych dowodów nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. O ile dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por. postanowienie NSA z 6 września 2013 r., sygn. akt II FZ 684/13). Tymczasem w niniejszej sprawie do akt nie złożono żadnych dowodów, które uprawdopodabniałyby wskazywane przez skarżącą okoliczności i które pozwoliłyby na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącej szkody. W obszernym uzasadnianiu wniosku o wstrzymanie przedstawiono argumenty przemawiające zdaniem skarżącej za wstrzymaniem wykonania aktu, jednakże w żaden sposób nie skonkretyzowano sytuacji finansowej skarżącej. Okolicznością, która – zdaniem skarżącej – świadczy o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest to, że kwota podatku do zapłaty określona w decyzji (wraz z odsetkami) aktualnie przewyższa jej możliwości finansowe, gdyż nie posiada ona środków finansowych na jej zapłatę. Nadto konieczność zapłaty podatku spowoduje utratę płynności finansowej oraz możliwości bieżącego regulowania zobowiązań i będzie zmierzało do konieczności rozważenia skorzystania ze środków ochrony przed wierzycielami określonymi w prawie restrukturyzacyjnym lub prawie upadłościowym. Wszelako w ocenie Sądu, same twierdzenia strony skarżącej nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Poza złożeniem wniosku i jego uzasadnieniem, skarżąca nie wykazała i nie udokumentowała swojej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, chociażby poprzez wskazanie i udokumentowanie źródeł i wysokości uzyskiwanych dochodów, źródeł utrzymania rodziny, stanu rachunków bankowych, wykazu składników majątku – odnośnie nieruchomości – wyciągów z księgi wieczystej. Nie przedłożono wraz z wnioskiem żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby zobrazować aktualną kondycję finansową skarżącej oraz potwierdzających możliwość zaistnienia okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Nadto wskazać należy, iż Sąd badając wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć nie tylko na ocenie wniosku skarżącego, ale również na ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Brak wszelako w aktach sprawy dowodów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji . Godzi się nadto zauważyć odnosząc się do wskazania strony skarżącej , iż wystąpiła ona do organu o ustanowienie hipoteki przymusowej na podstawie ostatecznej decyzji przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, iż zgodnie z art. 239f § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201) organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego; czyni to z urzędu – po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę – do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Mając zatem na uwadze wszystko powyższe, wobec nie wykazania przez skarżącą istnienia przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz ograniczenia się do twierdzeń, nie popartych żadną dokumentacją, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.