I SA/Gl 1123/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, Asesor WSA Katarzyna Stuła - Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A S.A. w upadłości w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej wznowienie postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2012 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 i art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2019. 900 z późn. zm.) stwierdził, że odwołanie Syndyka Masy Upadłości A S.A. w upadłości w K. (dalej Syndyk) z dnia 17 marca 2020 r. złożone od decyzji Dyrektora z dnia [...] r. znak: [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora z dnia [...] r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r. znak: [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2012 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia i w związku z tym odwołanie to pozostawia się bez rozpatrzenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzją z dnia [...] r., która została doręczona w dniu [...] r. Od decyzji tej Syndyk, za pośrednictwem Poczty Polskiej, wniósł odwołanie listem zwykłym oraz drogą elektroniczną, e-mailem, w dniu 18 marca 2020 r. o godz. 2100. Wersja papierowa, zgodnie z datą stempla Kancelarii Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wpłynęła do organu w dniu 19 marca 2020 r. Kopertę zawierającą odwołanie strony opatrzono odciskiem stempla placówki pocztowej, jednak data jej nadania była nieczytelna. Następnie Dyrektor stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma ustalenie daty jego wniesienia do organu odwoławczego. Wobec treści art. 12 § 6 pkt 2 O.p. decydująca jest data nadania przesyłki. Jednocześnie zauważył, iż ustawodawca nie wprowadził w powołanym wyżej przepisie wymogu nadania pisma listem poleconym, co skutkowałoby otrzymaniem przez nadawcę potwierdzenia jego nadania. Dopuścił zatem możliwość przesłania go także listem zwykłym. Potwierdzeniem nadania pisma jest w takim wypadku umieszczona na kopercie pieczęć poczty z widniejącą na niej datą. Brak jest w tym przypadku innego potwierdzenia daty nadania przesyłki. Dyrektor wyraził pogląd, że ciężar dowodu nadania przesyłki w terminie obciąża nadającego. Profesjonalny pełnomocnik ma wiedzę, że nadanie przesyłki lisem zwykłym w spornych przypadkach może powodować brak możliwości ustalenia daty nadania. Dyrektor wskazał, że pieczęć z datą nadania odwołania jest nieczytelna, zatem organ odwoławczy zobowiązany był przyjąć za datę jego wniesienia datę wpływu pisma do organu, tj. 19 marca 2020 r. Dlatego też należało uznać, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, zaś zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący Syndyk wniósł o jego uchylenie i nadanie odwołaniu z dnia 17 marca 2020 r. biegu zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, zaś w uzasadnieniu podniósł, że postanowienie było błędne, gdyż odwołanie zostało wniesione przesyłką pocztową w terminie tj. w dniu 17 marca 2020 r. Do skargi dołączono oświadczenie pracownika kancelarii oraz kserokopię dziennika korespondencyjnego z dnia 17 marca 2020 r. Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Badając legalność zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym w sytuacji, gdy odwołanie wniesione zostało za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej przesyłką zwykłą, nie rejestrowaną, przy czym odcisk stempla pocztowego nie pozwala na pewne odczytanie daty dokonania tej czynności. Stwierdzając uchybienie terminu organ odwoławczy uznał, że skoro data stempla pocztowego jest nieczytelna to datą złożenia pisma jest dzień, w którym zostało ono przekazane (wpłynęło) do organu podatkowego, zaś skarżący dowodził, że zostało ono przesłane przesyłką pocztową, konkretnego dnia, co wynika z kserokopii dziennika korespondencyjnego i oświadczenia osoby, która przesyłkę nadała (wrzuciła do skrzynki pocztowej). Bezsporne było, że termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 17 marca 2020 r. Zgodnie z treścią art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Poza sporem było, że przepis ten ani inne normy prawne regulujące kwestie nadania spornej przesyłki nie wymagają jej nadania listem poleconym co oznacza, że może być ona przesłana także listem zwykłym. Bezsporne było także, że przedmiotowa przesyłka została przesłana takim listem oraz to, że koperta zawierająca przesyłkę została opatrzona pieczęcią pocztową, która w zakresie dnia jej ostemplowania jest nieczytelna. Strony były zgodne w tym, że ostatecznie odwołanie wpłynęło do organu podatkowego drogą pocztową w dniu 19 marca 2020 r. (pieczątka wpływu). Według oświadczenia osoby, która wrzuciła przesyłkę do skrzynki pocztowej nastąpiło to w dniu 17 marca 2020 r. Oznacza to, że pomiędzy dniem jej umieszczenia w nadawczej skrzynce pocztowej, a dniem wpływu do organu podatkowego upłynęły 2 dni. Należy przy tym zauważyć, że sporna przesyłka została nadana w okresie, w którym istotnym elementem codzienności był fakt rozprzestrzeniania się wirusa COVID – 19 co miało i ma wpływ na funkcjonowanie poszczególnych podmiotów, w tym poczty polskiej czy organów podatkowych. Skutkowało to m.in. koniecznością uregulowania skutków tego stanu i czynności podejmowanych w tym czasie. W szczególności dotyczy to ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych instrumentach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020. 374). W wyniku nowelizacji tej ustawy doszło m.in. do zawieszenia biegu terminów procesowych, w tym w postępowaniach prowadzonych na podstawie Ordynacji podatkowej. W zaistniałej sytuacji kryzysowej konieczne było ograniczenie do minimum kontaktów międzyludzkich tzw. dystans społeczny. W tych warunkach szczególnie istotne znaczenie miało prawidłowe i bezbłędne działanie podmiotów uczestniczących w zapewnieniu właściwego zorganizowania obiegu korespondencji w kraju z zagwarantowaniem praw osób korzystających z takich usług. Podmiotem takim była i jest Poczta Polska jako operator wyznaczony w prawie pocztowym. Na podmiocie tym ciążył obowiązek takiego działania, by w żaden sposób nie uchybić prawom strony (nadawcy) do przesłania listu konkretnego dnia, co wiązało się z koniecznością takiego stemplowania przesyłek, aby z odcisku pieczęci wynikała data dokonania tej czynności. Wydaje się, że w panujących warunkach pandemii błędy poczty w tym zakresie w żaden sposób nie mogą skutkować negatywnie na sytuację prawną strony (nadawcy) działającej w zaufaniu do operatora. W realiach sprawy przyjęcie jako daty pewnej złożenia odwołania dnia wpływu do organu podatkowego pisma nadanego pocztą jako przesyłki zwykłej, a nie poleconej, było nieuzasadnione, skoro z dziennika korespondencyjnego skarżącego oraz oświadczenia jego pracownicy wynikało, że została ona umieszczona w skrzynce pocztowej 2 dni wcześniej. W tych szczególnych okolicznościach nie można też zasadnie twierdzić, że dokument, jakim jest dziennik korespondencji, pozostaje bez znaczenia dla ustalenia daty nadania pisma, tylko z tej przyczyny, że przesyłka pismo to zawierająca została błędnie opieczętowana przez operatora pocztowego. Faktem jest, że przesyłka została nadana i dotarła do organu podatkowego drogą pocztową. Tym samym pewne jest także, że przyjęta przez organ odwoławczy data nie jest datą złożenia pisma przez stronę w urzędzie pocztowym, zaś w zaistniałych okolicznościach jako datę pewną określającą dzień nadania tej przesyłki powinna być przyjęta data, w której przesyłka ta została przesłana listem zwykłym. Data ta wynika z dokumentu stanowiącego potwierdzenie przekazania spornej korespondencji do wysyłki konkretnego dnia. Organ podatkowy nie przedstawił przeciwdowodu dotyczącego tej kwestii. Tym samym naruszył przepisy postępowania w tym art. 191, art. 187, art. 120 O.p, a przez to art. 223 § 2 pkt 1 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Jeżeli data nadania przesyłki zwykłej (nierejestrowanej) nie wynika ze stempla pocztowego, rzeczą organu podatkowego jest dokonanie ustaleń w tym przedmiocie celem stwierdzenia tej daty. Organ nie może poprzestać na wskazaniu, że w takim przypadku datą złożenia pisma jest data jego wpływu do organu, szczególnie w sytuacji, gdy brak daty nadania wynika z błędu operatora, a panujące w tym czasie warunki miały wpływ na wybór takiej formy korespondencji. Z oświadczenia osoby wysyłającej korespondencję wynika, że wysyłanie przesyłek listami zwykłymi wiązało się z panującą epidemią, zaś osoba ta upewniała się co do tego, że listy ze skrzynki pocztowej są wyciągane codziennie i stemplowane. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni powyższe okoliczności i ponownie ustali datę nadania spornego pisma w polskiej placówce pocztowej, korzystając z wszystkich dostępnych mu środków dowodowych, a w razie ich braku oceni dowody przedstawione przez skarżącego i rozstrzygnie sporną kwestię zgodnie z określonymi zasadami dowodzenia. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy procedury w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019. 2325) i orzekł jak w wyroku. O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 powołanej wyżej ustawy.