I SA/Gl 1124/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-05-20

Skład orzekający: Marek Kołaczek, Eugeniusz Christ, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy prawidłowo rozpoznały pismo zobowiązanego jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne, czy też powinny były potraktować je jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także czy prawidłowo ustaliły właściwość organu do rozpatrzenia sprawy w kontekście zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej?
Ratio decidendi
Organy egzekucyjne i odwoławcze błędnie potraktowały pismo zobowiązanego jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne, zamiast rozpoznać je jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Brak właściwego ustalenia charakteru pisma i jego istoty, a także nieuwzględnienie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy powinien był uzupełnić materiał dowodowy, zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania i rozpoznać sprawę we właściwym trybie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił zarzutów dłużnika, uznając je za złożone po terminie. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organom błędne zakwalifikowanie jego pisma jako zarzutów na postępowanie egzekucyjne, podczas gdy powinno ono zostać potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Dodatkowo podniósł kwestię pouczenia zawartego w zawiadomieniu o zajęciu renty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) Asesor WSA Teresa Randak Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. H. (H.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 1 i art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. po rozpoznaniu zarzutów pana A. H. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 1991-1997 nie uwzględnił zarzutów dłużnika, gdyż złożone zostały po terminie. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał, że w dniu [...] 2004 r. zostało dokonane zajęcie nr [...] prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w T. na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, wystawionych przez wierzyciela – Urząd Skarbowy w T. na zobowiązanego przez A.H.. Odpowiadając na to zajęcie organ rentowy stwierdził, że postanowieniem Sądu Rejonowego w T.z dnia [...] r. sygn.akt [...] do łącznego prowadzenia egzekucji z renty dłużnika został wyznaczony Komornik Sądowy Rewiru II w T.. Zgodnie z powyższym w dniu [...] 2004 r. tytuły wykonawcze zostały przekazane wyznaczonemu przez Sąd komornikowi. Następnie w dniu [...] 2004 r. do administracyjnego organu egzekucyjnego wpłynęły zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w którym zobowiązany kwestionował zastosowany środek egzekucyjny oraz wymagalność zobowiązania podatkowego. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że zarzuty zobowiązanego z dnia [...] 2004 r. zostały złożone po terminie właściwym dla zarzutów tj. siedem dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu któregokolwiek z przedmiotowych tytułów wykonawczych. Dodatkowo organ egzekucyjny stwierdził, że niezależnie od terminu złożenia zarzutów, przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie wygasły, gdyż zostały zabezpieczone hipoteką, której wpisu do księgi wieczystej dokonano w dniu [...] 1996 r. Organ egzekucyjny wyraził pogląd, że skoro zobowiązania podatkowe zostały zabezpieczone hipoteką to nie uległy one w tym zakresie przedawnieniu, a wobec tego na tle art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek podatkowy pana A. H. jest nadal wymagalny. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wskazując m.in. przepis art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zauważył, że nigdy nie otrzymał zawiadomienia o zajęciu o numerze [...] oraz, że zgodnie z treścią art. 27 § 3 ustawy o postępowanie egzekucyjnym w administracji wierzyciel jakim jest "US" (Urząd Skarbowy) powinien dołączyć dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagalne podać w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Ponadto zobowiązany powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdził, że roszczenia zabezpieczone hipoteką mogą być zaspokajane z nałożonej hipoteki i tylko z niej, tym samym roszczenia za lata 1996-1997 można zaspakajać nie z zajęcia renty lecz tylko z hipoteki, natomiast roszczenia za lata 1991-1995 uległy przedawnieniu. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia pana A. H. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów dłużnika z powodu złożenia ich po terminie – Dyrektor Izby Skarbowej w K. – zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że bezspornym w sprawie było to, że pismo zobowiązanego z dnia [...] 2004 r. zatytułowane "zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" zostało złożone organowi egzekucyjnemu z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dla zarzutów tj. 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy zauważył również, iż zobowiązany podnosił w swoich wnioskach dwie kwestie, a mianowicie zwolnienia przez Sąd zajęcia jego renty na skutek przedawnienia się zobowiązań podatkowych i umorzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do zaspokojenia tych nie istniejących, w opinii zobowiązanego, zaległości podatkowych. Zdaniem organu odwoławczego z tych przyczyn niezależnie od wydanego rozstrzygnięcia doprecyzowania wymaga kwestia oczekiwań zobowiązanego związanych z jego pismami i wydanie stosownych rozstrzygnięć. W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący pan A. H. wyjaśnił, że w doręczonym mu odpisie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2004 r. na drugiej stronie w pouczeniach zawarto wskazanie, że "Skargi na czynności egzekucyjne wnosi się do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej". Tak więc zdaniem skarżącego skoro odpis tytułu wykonawczego otrzymał pocztą w dniu [...] 2004 r. a skargę złożył w dniu [...] 2004 r. to został dochowany wynikający z pouczenia termin. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, a ponadto wskazał, że w dniu [...] 2004 r. zobowiązanemu doręczony został nie odpis tytułu wykonawczego lecz zawiadomienie o zajęciu jego renty. Przyznał, że pouczenie dołączone do zawiadomienia zawiera treść przytoczoną przez skarżącego w skardze jednakże pismo skarżącego z dnia [...] 2004 r. z uwagi na treść i tytuł pisma stanowiło zdaniem organu odwoławczego zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych w tym zawiadomieniu tytułów wykonawczych, a nie skarg na czynność egzekucyjną zajęcia renty, której dotyczył druk zajęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości. Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienia uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Przystepując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) przewidują różnorakie środki prawne przysługujące stronom tego postępowania oraz innym uprawnionym podmiotom, wpływające na przebieg egzekucji oraz zmierzające do weryfikacji podejmowanych w tym postępowaniu czynności. Strona lub inny uprawniony podmiot działając w ramach prowadzonej egzekucji składając konkretne pismo (wniosek lub podanie) decyduje o zakresie i charakterze zawartego w nim żądania, o tym co stanowi jego istotę, wskazując w ten sposób rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania i zakreślając granice możliwego jej rozstrzygnięcia. Treść żądania wyznacza i określa przepisy prawa materialnego czy procesowego mające znaczenie dla prawidłowego załatwienia konkretnej sprawy. Zgodnie z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 listopada 2001 r. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W treści tytułu wykonawczego zawarte jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Rozpatrzenie zarzutów może nastąpić tylko wówczas, gdy zostały wniesione w ustawowym terminie i przez osobę do tego uprawnioną. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, a stwierdzenie tej okoliczności oznacza niedopuszczalność, bezprzedmiotowość postępowania w tym zakresie. Zgłoszenie zarzutów po terminie uniemożliwia zatem ich rozpatrzenie, a przez to wydanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela czy też w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli pomimo uchybienia terminu organ egzekucyjny rozpoznał zarzuty i nie uwzględnił ich choćby z tej przyczyny, że złożone zostały po terminie, to stosownie do art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów uchyla postanowienie i umarza postępowanie w tym zakresie. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r. sygn.akt I SA/Ka 712/93). Upływ terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej i ich złożenie po terminie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego i stanowi okoliczność uzasadniającą umorzenie postępowania w tym przedmiocie. Stwierdzenie uchybienia tego terminu nie może stanowić podstawy do nieuwzględnienia zarzutów zobowiązanego (dłużnika) w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji uznając za słuszne nieuwzględnienie zarzutów dłużnika z powodu złożenia ich po terminie i utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie naruszył obowiązujące przepisy postępowania, a w szczególności przepis art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 34 tej ustawy. Należy bowiem zgodzić się z poglądem, że w razie, gdy organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę nie usunie naruszeń przepisów prawa, które nastąpiło po rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji, rozstrzygnięcie organu odwoławczego również narusza prawo (patrz wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986 r. sygn.akt II SA 1829/85 – ONSA 1986/2/43). Skoro w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie mimo, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, gdyż orzekało negatywnie o żądaniu, które nie mogło być przedmiotem tego rodzaju rozstrzygnięcia, to tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym spełniają podobną rolę jak odwołanie w postępowaniu orzekającym i są rozpoznawane w sposób wskazany w art. 34 ustawy egzekucyjnej o ile zostały wniesione w przewidzianym do tego terminie. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że pismo zobowiązanego z dnia [...] 2004 r. zatytułowane "zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" i powołujące się na art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczyło w istocie otrzymanego przez skarżącego w dniu [...] 2004 r. zawiadomienia o zajęciu skierowanego do organu rentowego, a wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., występującego jako organ egzekucyjny, w dniu [...] 2004 r. W zawiadomieniu tym znajduje się pouczenie o przysługującej zobowiązanemu skardze na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, terminie i sposobie jej złożenia. W przedmiotowym piśmie skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego uznając, bezpodstawnie, że doręczono mu odpis tytułu wykonawczego i wyjaśniając powody dla których, jego zdaniem, doręczony mu dokument narusza obowiązujące prawo i w jakim zakresie. Dodatkowo wskazał na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Z treści tego pisma jak i późniejszych pism skarżącego stanowiących zażalenie na rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz z postanowień tego organu jak również organu drugiej instancji wynika, że w istocie celem skarżącego było doprowadzenie do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku wobec przedawnienia objętych tym obowiązkiem zobowiązań podatkowych oraz brak jego zgody na dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia rentowego. Tymczasem organy egzekucyjne pierwszej i drugiej instancji uznały, że pismo to stanowi zarzuty na postępowanie egzekucyjne i swoje rozstrzygnięcia oparły wyłącznie na ustaleniu uchybienia terminu do ich złożenia nie odnosząc się merytorycznie do kwestii zasadniczych żądań zawartych we wniosku zobowiązanego. Tego rodzaju postępowania nie można uznać za załatwienie sprawy w rozumieniu przepisów procedury administracyjnej. "Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy. Jeżeli organ egzekucyjny, do którego zgłoszony został wniosek w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, miał wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek, obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony" (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2004 r. sygn.akt III SA 726/03). Sąd w składzie orzekającym zgadza się również z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygn.akt I SA 2188/00 wskazującym, iż nie można przyjąć, że "jeżeli żądanie (strony) jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska". W niniejszej sprawie zarzuty zobowiązanego, ich charakter, zakres sprawiły, że organ orzekający jak i organ drugiej instancji mogły mieć uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej treści zawartego we wniosku żądania. Świadczy o tym sposób prowadzenia postępowania, podejmowanych w jego toku czynności oraz przedmiot wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W tym przypadku obowiązkiem organu egzekucyjnego było podjęcie działań, które umożliwiłyby jednoznaczne określenie istoty rozstrzyganej sprawy. Jeżeli bowiem sprawa dotyczyła prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w toku którego, po wydaniu i doręczeniu zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, dokonano na ich podstawie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego, zawiadamiając zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, z odpowiednim pouczeniem o prawie do zaskarżenia takiej czynności w sytuacji, gdy w reakcji na otrzymane zawiadomienie zobowiązany składa wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania z uwagi na przedawnienie oraz wskazuje na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przy czym jako podstawę prawną podaje przepis dotyczący zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne to rzeczą organu egzekucyjnego było w pierwszej kolejności wyjaśnienie i stanowcze ustalenie intencji i woli strony wnoszącej takie "zarzuty". Wskazanie podstawy prawnej złożonego wniosku nie przesądza o jego istocie. Od tego jaki jest przedmiot żądania wynikający z uzasadnionego interesu strony zależy właściwy sposób załatwienia sprawy. Załatwienie sprawy nie może polegać na tym by wniosek strony złożony w postępowaniu egzekucyjnym, obejmujący swoim zakresem żądanie umorzenia postępowania z uwagi na nieistnienie obowiązku kwalifikować "z urzędu" jako zarzut na prowadzenie tego postępowania, a następnie odstąpić od rozpoznania sprawy stwierdzając uchybienie terminu do jego złożenia. Nieistnienie obowiązku, jego wygaśnięcie (przedawnienie) jako faktyczna podstawa żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziana różnymi przepisami ustawy egzekucyjnej jest tożsama tym niemniej tryb i sposób jego rozstrzygnięcia jest odmienny. W przypadku, gdy stanowi podstawę zarzutu konieczne jest dochowanie stosownego terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej. Natomiast w przypadku, gdy stanowi on podstawę wniosku z art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy wymóg taki nie istnieje, gdyż zobowiązany w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w każdym czasie może domagać się jego umorzenia. Fakt wygaśnięcia lub nieistnienia egzekwowanego obowiązku, również wskutek upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) jak i podstawę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy). Złożenie przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania powoduje konieczność jego rozstrzygnięcia. O tym czy rozstrzygnięcie to nastąpi w trybie art. 34 § 4 czy w trybie art. 59 § 1 cytowanej ustawy egzekucyjnej decydują stosowne normy prawa materialnego i prawa procesowego wyznaczone treścią konkretnego żądania. O ile stwierdzenie bezzasadności zarzutów skutecznie wniesionych i rozpatrzonych przez organ egzekucyjny (zgodnie z art. 34 ustawy egzekucyjnej) nie wymaga wydania orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, o tyle wniosek o umorzenie takiego postępowania wniesiony po upływie terminu do złożenia zarzutów obliguje ten organ do orzeczenia o umorzeniu lub o odmowie umorzenia tego postępowania. To ostatnie wynika wprost z treści art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy również zauważyć, że jak wynika z akt sprawy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn.akt [...] stwierdzono, że łączne postępowanie egzekucyjne w sprawie ma prowadzić komornik sądowy. Tym samym organami egzekucyjnymi uprawnionymi do rozstrzygania w sprawach związanych z prowadzeniem obu egzekucji oraz czynnościami podejmowanymi w jego toku stały się organy egzekucji sądowej. Okoliczność ta nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona i prawidłowo zinterpretowana. Skoro bowiem w dacie wniesienia przedmiotowego wniosku z dnia [...] 2004 r. (data wpływu [...] 2004 r.) niezależne od tego w jaki sposób pismo to należało traktować, administracyjny organ egzekucyjny nie prowadził już postępowania egzekucyjnego, gdyż wiedzę o połączeniu egzekucji administracyjnej i sądowej nabył najpóźniej w dniu [...] 2004 r. (k – 51 akt egzekucyjnych) to wydaje się, że w chwili orzekania organ ten nie posiadał kompetencji wynikających z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z treścią art. 62 ustawy egzekucyjnej w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Sąd rejonowy wyznacza organ egzekucyjny do łącznego dalszego prowadzenia egzekucji w trybie właściwym dla danego organu. Równocześnie sąd postanawia, jakie już dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy (art. 773 § 1 k.p.c.). "Wybór organu właściwego do rozpoznania zarzutu nie zależy od woli skarżącego, a rzeczą organów administracji jest nadanie żądaniu strony odpowiedniej formy procesowej i przyjęcie właściwego trybu postępowania, mając na względzie słuszny interes obywatela (art. 7 k.p.a.)" – patrz wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r. sygn.akt I SA/Gd 410/99. Rozstrzygając sprawę ponownie organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy poprzez dołączenie odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w . z dnia [...] r. sygn.akt [...] celem ustalenia organu prowadzącego przedmiotową egzekucję, a następnie o ile będzie właściwy w sprawie zwróci się do zobowiązanego o sprecyzowanie żądania w sposób pozwalający na jego prawidłowe rozstrzygnięcie oraz celem wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności co do treści jego wniosku, w końcu uwzględniając charakter i zakres tego żądania poprowadzi postępowanie w stosownym trybie. Wobec powyższego skoro w niniejszej sprawie organy obu instancji mają uzasadnione wątpliwości co do przedmiotu żądania, nie zwróciły się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czym naruszyły postanowienia art. 7-9 k.p.a. oraz nie rozpoznały sprawy co do jej istoty ograniczając się do stwierdzenia uchybienia terminu, a w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazując na bezpodstawność podniesionych we wniosku zobowiązanego twierdzeń dotyczących m.in. umorzenia postępowania wobec przedawnienia zobowiązania czym naruszyły wskazane wyżej przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji m.in. art. 34 i 59 tej ustawy oraz rozpoznały sprawę nie uwzględniając przepisów o właściwości wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej to tym samym należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie nie orzekając o jego wykonalności z uwagi na przedmiot sprawy oraz nie rozstrzygając o kosztach postępowania skoro skarżący ich nie poniósł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło