I SA/Gl 1127/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Ł., M. P. i B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku skarżących M. P. i B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy skarżącym M. P. i B. P. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący M. P. i B. P. przedłożyli niekompletny urzędowy formularz PPF z dnia 13 lutego 2014 r., w ramach którego wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Uczynili tak, mimo iż już w dniu 11 lutego 2014 r. wpłacili na rachunek Sądu kwotę stanowiącą dwukrotność tego wpisu. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2014 r. uznano, że wpis od skargi został uiszczony, i podjęto czynności celem zwrotu kwoty nadpłaconej. Na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie brakujących stron urzędowego formularza PPF wnioskodawcy przedstawili kompletny urzędowy formularz z dnia 27 lutego 2014 r., w którego rubryce nr 4 ograniczyli swoje żądanie do zwolnienia od kosztów sądowych. Formularz zawiera oświadczenia, które nie nawiązują treściowo do tytułów rubryk i pozostają bez merytorycznego znaczenia dla sprawy. W końcowym jego fragmencie wnioskujący wyrazili zamiar przekazania nadpłaconej części wpisu na cele charytatywne. Do wniosku załączono obszerne materiały obejmujące połączenie przesłanych już wcześniej dokumentów, zazwyczaj o tematyce bądź religijnej, bądź dotyczącej historii rodziny wnioskodawców lub ich okolic. Zawierają one jednak też nieliczne kserokopie, które mogą stanowić dowód w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, np. wyciąg z rachunku bankowego skarżącej z listopada ubiegłego roku. Pismami doręczonymi dnia 20 marca 2014 r. referendarz sądowy wezwał wnioskujących do sprecyzowania zakresu wniosku, tj. do określenia, czy domagają się oni zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jak wskazali w urzędowym formularzu z dnia 13 lutego 2014 r., czy jedynie zwolnienia od kosztów sądowych, jak podali w urzędowym formularzu z dnia 27 lutego 2014 r., w terminie 7 dni od dnia pod rygorem przyjęcia, że wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od koszów sądowych. Ponadto wezwał ich do uzupełnienia w tym samym terminie danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżących i przez osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i przez osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w razie ich likwidacji po dniu 30 listopada 2013 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), zaświadczenie wydane we właściwym urzędzie gminy o dochodowości posiadanego przez skarżących gospodarstwa rolnego oraz zaświadczenie właściwej agencji udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy skarżący lub któraś z osób pozostających w ich gospodarstwie domowym otrzymują dopłaty związane z posiadanym gospodarstwem rolnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków ponoszonych przez skarżących, zwłaszcza związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Skarżący ponownie przedłożyli obszerną dokumentację, stanowiącą w znacznej mierze powtórzenie nadsyłanych dotychczas kompilacji materiałów o różnej tematyce, niezawierającą jednak żadnego z dokumentów objętych wezwaniami. Nie ustosunkowali się także w zrozumiały sposób do wezwań do sprecyzowania zakresu wniosku. Wezwania te w znacznej mierze pokrywały się z wezwaniami wystosowanymi do skarżących w związku z wnioskiem złożonym przez nich w postępowaniu wcześniej. Wniosek ten został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 2 grudnia 2013 r., m.in. z tego powodu, że wspomniane wezwania nie zostały wykonane w wystarczającym stopniu. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie, zgodnie z rygorem, którym opatrzono wezwanie doręczone w dniu 20 marca 2014 r., stwierdzić wypada, że wnioskodawcy domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Można przyjąć, że zaakceptowali oni ów rygor, skoro nie ustosunkowali się do tej części wezwania, i że odpowiada to ich woli, wyrażonej zresztą dostatecznie przez fakt, że w swoim późniejszym piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. ograniczyli swoje żądanie w stosunku do pisma z dnia 13 lutego 2014 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Wnioskodawcy nie wykazali, że przesłanka ta została spełniona, gdyż nie nadesłali żadnego z dokumentów wskazanych w wezwaniu. Kolejny raz przedstawili materiały niepozostające ze sprawą w żadnym merytorycznym związku, a tym samym całkowicie zbędne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, także postępowania wpadkowego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, uiścili na rachunek Sądu kwotę dwukrotnie większą od należnego wpisu od skargi, deklarując chęć przeznaczenia części nadpłaconej na cele charytatywne, co wyklucza uznanie, że zachodzą podstawy do uwzględnienia ich wniosku, czyli sytuacja, w której poniesienie kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla nich lub dla ich rodziny. W tym kontekście zaznaczyć trzeba, że taką ocenę wyrażono już w prawomocnym postanowieniu Sądu z dnia 2 grudnia 2013 r. Dokumenty źródłowe objęte wezwaniem były więc niezbędne, by stwierdzić, czy ziściły się przesłanki do zmiany tego stanowiska. Otóż w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem wnioskodawcy nie tylko nie dowiedli, że taka zmiana wystąpiła, ale we wniosku i w materiałach złożonych na wezwanie referendarza sądowego w ogóle nie przedstawili swojej sytuacji, nie wskazując swojego dochodu czy stanu majątkowego nawet w tych rubrykach urzędowego formularza, które są przeznaczone na składanie oświadczeń w tym zakresie. Brak zatem podstaw, by odstąpić od oceny powziętej w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2013 r. Powtórzyć trzeba, że wnioskodawcy uzyskują stały dochód w postaci świadczeń z ubezpieczenia społecznego, który pozwala im na opłacenie wszystkich niezbędnych wydatków, w tym raty kredytu. Jak ustalił Sąd w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2013 r., po odliczeniu wspomnianej raty do ich dyspozycji powinna pozostawać kwota co najmniej 2.734,89 zł, która umożliwia uiszczenie kosztów sądowych w sprawie. Zaznaczyć jednak należy, że wnioskujący nie nadesłali dotąd dokumentu wskazującego wysokość świadczenia otrzymywanego przez skarżącą, a także dowodów dotyczących rachunków bankowych, szczególnie rachunku bankowego, który bezsprzecznie posiadała ona jeszcze w listopadzie ubiegłego roku, oraz gospodarstwa rolnego. Nie wykonali zresztą wezwania także w części odnoszącej się do kosztów utrzymania. Ponownie podkreślić więc wypada, że materiał dowodowy sprawy daje pole jedynie do ustaleń cząstkowych, które nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.