I SA/Gl 1137/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie, oddalającego skargę M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podkreślił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, pełnoletnim synem i z trzema córkami, w tym jedną małoletnią. Według wniosku dochód rodziny ogranicza się do otrzymywanego przez wnioskodawcę zasiłku chorobowego w wysokości 843,17 zł, z kolei wydatki, obejmujące koszty utrzymania domu i kwotę 100,00 zł przeznaczoną na zakup lekarstw, wyliczono na sumę 787,50 zł. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie licznych dokumentów źródłowych, w tym między innymi: wskazujących wysokość wszelkich dochodów, uzyskiwanych przez skarżącego i osoby wraz z nim pozostające w gospodarstwie domowym; wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym; kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., kopii rachunków bądź faktur obrazujących wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego a także poprzez złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej, prowadzonej przez skarżącego. Odpowiadając na wezwanie referendarza, wnioskujący nadesłał następujące dokumenty źródłowe: umowę najmu lokalu z dnia 30 kwietnia 2012 r., wezwanie z dnia 6 maja 2013 r. do zapłaty związanej z tym lokalem zaległej należności za grudzień 2012r., załącznik do wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, podpisany przez organ celny, zgodnie z którym skarżący nie wykonał wezwania z dnia 14 czerwca 2012 r. do zapłaty należności głównej w kwocie 2.946,82 zł; kilka rachunków dotyczących bieżącego utrzymania z odręcznymi adnotacjami, iż rachunki te zostały opłacone, zaświadczenie o wysokości zasiłku wypłaconego skarżącemu (w kwietniu bieżącego roku wypłacono mu kwotę 1140,82 zł), zeznania podatkowe za ubiegły rok złożone przez skarżącego, przez jego pełnoletnie dzieci i jeszcze przez dwie osoby, których nie wymieniono we wniosku (w zeznaniu skarżącego wykazano jedynie przychody otrzymywane z ubezpieczenia społecznego), książkę przychodów i rozchodów, zawierającą informacje o braku obrotu na przestrzeni kilku miesięcy, dokument z dnia 20 października 2010 r. zatytułowany jako "Potwierdzenie informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej", umowę, na podstawie której skarżący w zeszłym roku zakupił samochód za cenę 800,00 zł, zaświadczenia potwierdzające, że małżonka i pełnoletnie dzieci skarżącego są osobami bezrobotnymi, zaświadczenie o wcześniejszym zatrudnieniu jednej z jego córek, trzy decyzje z maja bieżącego roku o przyznaniu małżonce skarżącego świadczeń z pomocy społecznej, m.in. zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 450,00 zł, oraz wyciągi z rachunków bankowych. W tym ostatnim zakresie przedłożono wyciągi z: rachunku należącego do małżonki skarżącego (dokumentuje on przelewy na inny rachunek tej osoby, z którego wyciągu nie przedstawiono, w kwietniu bieżącego roku wynoszące łącznie 590,00 zł, oraz dokonywane przez nią wpłaty gotówkowe, które we wspomnianym miesiącu wyniosły w sumie 1970,00 zł; odnotowuje on też wzajemne przelewy pomiędzy tym rachunkiem a rachunkami należącymi do dwóch pełnoletnich córek skarżącego),rachunku jednej z jego pełnoletnich córek (wynika z niego, że osoba ta ma jeszcze jeden rachunek, z którego wyciągu nie nadesłano – w kwietniu bieżącego roku córka skarżącego dokonała na ten rachunek trzech przelewów na łączną kwotę 400,00 zł), rachunku syna skarżącego oraz dwóch rachunków należących do osoby, której nie wymieniono we wniosku. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu adwokata i odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie referendarz zaznaczył, że analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że do dyspozycji wnioskodawcy i osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym pozostają środki większe niż te zadeklarowane we wniosku. Wskazał w tym miejscu na dokonywane na te rachunki przelewy a zwłaszcza wpłaty gotówkowe, dokonywane przez małżonkę skarżącego - w kwietniu 2013 r. ich suma wyniosła 1970,00 zł. Referendarz zaznaczył, że wyciągi te odnotowują przy tym także przelewy na takie rachunki bankowe należące do wspomnianych osób, z których wyciągów nie przedłożono (dotyczy to co najmniej trzech rachunków: jednego należącego do małżonki skarżącego oraz dwóch należących do jego córek). Skarżący wykonując wybiórczo wezwanie referendarza nie wyjaśnił zatem tych wszystkich wątpliwości, które miały być rozwiane za pomocą tego wezwania. Z uwagi natomiast na fakt, iż skargę kasacyjną wnieść może jedynie profesjonalny pełnomocnik, zaś wszyscy pełnoletni członkowie rodziny skarżącego są obecnie bezrobotni i korzystają z pomocy społecznej a działalność gospodarcza skarżącego (przebywającego na zasiłku chorobowym) nie jest obecnie wykonywana, referendarz sądowy postanowił ustanowić dla niego adwokata z urzędu. W złożonym terminowo sprzeciwie skarżący podał, że nie posiada konta bankowego. Wskazał, że jedna z córek przebywa u niego tylko czasowo i otrzymuje alimenty, ona też przekazuje na utrzymanie kwotę 400,00 zł bądź na konto jego żony bądź "do ręki". Druga z córek jest panną z dzieckiem i otrzymuje z tego tytułu pieniądze w walucie obcej (EURO). Ona również wspomaga skarżącego finansowo, przelewając pieniądze na konto jego żony. Dodał, że pieniądze pożyczane od córki zobowiązany jest zwracać. Końcowo skarżący wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy "w pozostałym zakresie". Do sprzeciwu dołączona została kopia postanowienia Sądu Rejonowego w B.VIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...]r. sygn. [...]o wpisaniu M. D. do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (w sprawie z wniosku Dyrektora Izby Celnej w K.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając zatem na nowo (po utracie mocy postanowienia referendarza sądowego) wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym Sąd doszedł do przekonania, iż zasługuje on na uwzględnienie w zakresie ustanowienia dla wnioskującego fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Pełnomocnik taki jest bowiem niezbędny dla skutecznego sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu skarżący, w świetle przedstawionych dokumentów źródłowych i złożonych oświadczeń nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wszyscy pełnoletni członkowie tej rodziny są bowiem obecnie osobami bezrobotnymi (co wynika z nadesłanych przez wnioskodawcę zaświadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia 27 maja 2013 r.), zaś skarżący otrzymuje zasiłek chorobowy i nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. Dodać trzeba, że decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...] r. przyznany został małżonce skarżącego dodatek mieszkaniowy w wysokości 199,99 zł na okres od 1 maja 2013 r. do 31 października 2013 r. Przyznane zostało jej także świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 450,00 zł, co wynika z kopii decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia 8 maja 2013 r. W ocenie Sądu nie zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Konkluzja taka wynika z mankamentów dowodowych, jakie zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący przedłożył bowiem szereg dokumentów (wyciągów z rachunków bankowych), które obrazują fakt dokonywania przelewów pieniężnych pomiędzy rachunkami bankowymi członków jego rodziny (w tym małżonki i córek), przy czym w odniesieniu do co najmniej trzech takich rachunków – nie przedłożono z nich jakichkolwiek wyciągów. Skarżący zaznaczył wprawdzie w sprzeciwie, że nie posiada konta bankowego, jednak sytuacja finansowa osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym (posiadających rachunki bankowe) bezsprzecznie kształtuje jego status majątkowy. Brak informacji odnośnie stanu niektórych rachunków bankowych nie pozwala zatem na kompleksową i wolną od wątpliwości ocenę możliwości finansowych strony. Uniemożliwia tym samym przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę konieczną dla przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Powyższej oceny nie może zmienić nadesłana przez skarżącego (wraz ze sprzeciwem) kopia postanowienia o wpisaniu go do rejestru dłużników niewypłacalnych, i to tym bardziej, że załącznik do wniosku o wpisanie do takiego rejestru został przez skarżącego nadesłany już w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Jednocześnie należy wskazać, iż jedynymi opłatami sądowymi, do których uiszczenia zobowiązany będzie skarżący w dalszym etapie postępowania, jest opłata kancelaryjna za wyrok z uzasadnieniem (100,00 zł) oraz ewentualny wpis od skargi kasacyjnej (wynoszący w niniejszej sprawie również 100,00 zł). Wpis ten, co trzeba podkreślić, jest najniższą tego typu opłatą, przewidzianą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie dodać również należy, że wpis od skargi, także wynoszący 100,00 zł, został w rozpatrywanej sprawie przez skarżącego zapłacony. Brak wyjaśnienia przez wnioskodawcę zaistniałych wątpliwości co do jego sytuacji majątkowej nie pozwala zatem na przyjęcie, iż nie jest on stanie ponieść wyżej wskazanych opłat. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.