I SA/Gl 1138/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest rencistą, osobą schorowaną, która podobnie jak jego małżonka wydaje znaczne sumy na leczenie. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze wspomnianą małżonką oraz dwójką pełnoletnich dzieci i otrzymuje rentę w wysokości [...] zł (jego małżonka ma otrzymywać emeryturę w kwocie [...] zł, zaś dzieci nieokreślone dochody w kwotach [...] zł i [...] zł). We wniosku wymieniono tylko jeden składnik majątkowy – prawo do mieszkania o powierzchni 48m2. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, nadesłanie dokumentów dotyczących stosunku pracy, w jakim skarżący pozostawał w 2007 r., przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2008 złożonych przez skarżącego, jego małżonkę (lub ich wspólnego zeznania) oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeśli zeznania te nie były jeszcze złożone – za rok 2007 (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić poświadczające tę okoliczność zaświadczenie właściwego organu podatkowego), wyjaśnienie przyczyn, dla których we wniosku nie wspomniano o nieruchomości położonej w Słaboszowie (podkreślono, że wyjaśnienia te należy wesprzeć stosowną dokumentacją, także taką, która mogłaby potwierdzić ewentualną utratę tytułu prawnego do tej nieruchomości, w szczególności odpisem księgi wieczystej), nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego i jego małżonki oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. oraz udokumentowanie za pomocą odpisów faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Odpowiadając na to wezwanie, skarżący zwrócił się o "zawieszenie" postępowania w przedmiocie prawa pomocy, powołując się na swoją nagłą chorobę, pobyt w szpitalu i przeprowadzoną operację chirurgiczną. Referendarz sądowy potraktował to pismo jako wniosek o przedłużenie terminu do wykonania wezwania i zarządzeniem z dnia 23 lutego 2009 r., doręczonym w dniu 4 marca 2009 r., przedłużył ów termin o 10 dni. W tak przedłużonym terminie wnioskodawca nadesłał: oświadczenie, że jego wydatki na leki wynoszą około [...] zł, zaświadczenie jego pracodawcy, według którego jego średnie wynagrodzenie netto za pracę wyniosło [...] zł oraz kserokopie "odcinków" świadczeń otrzymywanych przez niego i jego małżonkę, generalnie potwierdzających wartości podane we wniosku. Wpis sądowy od skargi wynosi [...] zł Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż w jego najogólniej rozumianej sytuacji materialnej powyższa przesłanka została spełniona, nie wykonując w całości wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Pomimo przedłużenia terminu spośród licznych dokumentów, o które wzywano, przesłał bowiem jedynie dokumentację pozwalającą ustalić wysokość świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz kwotę jego wynagrodzenia za pracę, czyli dochodu całkowicie pominiętego w ramach wniosku. Ta ostatnia okoliczność wzmacnia wątpliwości, jakie można powziąć odnośnie do dochodów uzyskiwanych w rodzinie wnioskodawcy, tym bardziej iż nie udokumentowano w jakikolwiek stopniu dochodów jego dzieci, które to dochody z kolei we wniosku wyliczono. Co więcej, skarżący zignorował wezwanie do nadesłania zeznań podatkowych, które zostało skonstruowane w sposób rozbudowany, przewidujący różne warianty faktyczne w tej materii, uniemożliwiając tym samym poczynienie koniecznych ustaleń. Podnieść zaś trzeba, że w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia bardziej dokładnej analizy dochodów rodziny strony, ponieważ wysokość kosztów sądowych, których uiszczenie może wchodzić w rachubę, jest niewielka, najniższa spośród przewidzianych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Innymi słowy, nawet okoliczności dość szczegółowe mogą mieć znaczenie, aby wykluczyć, że koszty te mogą być poniesione. Dotychczasowe spostrzeżenia nie wyczerpują jednak listy wątpliwości, jakie powstają w sprawie. Wnioskodawca nie ustosunkował się także do wezwania dotyczącego nieruchomości, która w świetle akt administracyjnych miała do niego należeć, nie przedstawiając na ten temat choćby oświadczenia. Podobnie nie udokumentował wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, mimo iż nic nie stało temu na przeszkodzie, nawet jeśli wziąć pod uwagę problemy zdrowotne skarżącego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.