I SA/Gl 1144/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Machcińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk sędzia WSA Dorota Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Teresy Randak oraz sędziego NSA Eugeniusza Christa postanawia: oddalić wniosek. W piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2017 r. złożonym w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej W.L. – M.L. wniósł o wyłączenie "pełnego składu sędziowskiego WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 950/13" z uwagi na "niemożność (...) zachowania pełnej bezstronności przyszłych rozstrzygnięć oraz naruszenia zasady nemo iudex in causa sua". Wskazywał, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 950/13 rozstrzygnięcie zapadło z rażącą obrazą prawa materialnego i formalnego, przy czym sędzia NSA Eugeniusz Christ sam powinien wyłączyć się z rozpoznania skargi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lutego 2018r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wyłączenie sędziów, zawartego w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r., w części niedotyczącej wyłączenia sędziego NSA Eugeniusza Christa, poprzez imienne wskazanie sędziów, których wyłączenia żąda, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie tych sędziów, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania w części, która nie dotyczy wyłączenia sędziego NSA Eugeniusza Christa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w obszernym piśmie z dnia 1 marca 2018 r. wskazał, iż sędzia WSA Teresa Randak, orzekająca w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 950/13, nie dopełniła elementarnych obowiązków sędziego sprawozdawcy (tj. bezstronności, staranności w działaniu). Podnosił, że sędzia WSA Teresa Randak "rekomendowała Wysokiemu Sądowi oddalenie skargi jako bezzasadnej". Reasumując pełnomocnik skarżącej podniósł, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 950/13 stanowi rażącą obrazę przepisów prawa materialnego i formalnego, którego źródłem jest "formuła wykonania obowiązków Sędziego Sprawozdawcy WSA w Gliwicach Panią Teresę Randak". Wobec treści powyższego pisma z dnia 1 marca 2018 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 marca 2018 r. uznano, iż wniosek o wyłączenie dotyczy sędziego WSA Teresy Randak oraz sędziego NSA Eugeniusza Christa. W dniu 19 marca 2018 r. sędzia WSA Teresa Randak złożyła oświadczenie, w którym zaznaczyła, że brak jest podstaw do wyłączenia jej z mocy ustawy - art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), ani też nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 tej ustawy. W dniu 22 marca 2018 r. sędzia NSA Eugeniusz Christ złożył oświadczenie, zgodnie z którym brak jest podstaw do wyłączenia go z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Art. 19 P.p.s.a., w odróżnieniu od art. 18 tej ustawy, zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem bezwzględne wyłączenie sędziego (określane jako iudex inhabilis) reguluje kwestię wyłączenia sędziego z przyczyn innych niż wymienione w art. 18, a zatem dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego (iudex suspectus). Wskazać należy, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony w formie pisemnej lub ustnie do protokołu w sądzie. Oprócz ogólnych warunków, którym winno odpowiadać każde pismo strony, wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać wskazanie sędziego oraz uprawdopodobnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie (art. 20 P.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 P.p.s.a., musi być nadto poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Zaznaczyć również należy, że instytucja wyłączenia sędziego tak z mocy prawa (art. 18 P.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 P.p.s.a.) stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, iż wniosek o wyłączenie sędziego WSA Teresy Randak oraz sędziego NSA Eugeniusza Christa nie jest zasadny, albowiem pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił istnienia przyczyny wyłączenia tychże sędziów. W istocie wniosek opiera się na zakwestionowaniu poprawności wyroku tut. Sądu, wydanego w sprawie ze skargi W.L. o sygn. akt I SA/Gl 950/13 i oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] dotyczącą utrzymania w mocy decyzji tego Kolegium z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...] zł. Zauważyć należy, iż jak wskazuje się w orzecznictwie, twierdzenie skarżącego o negatywnym zapatrywaniu sędziego na określone kwestie przy kontroli legalności aktu administracyjnego, a nawet kwestionowanie przez skarżącego zasadności rozstrzygnięć wydanych przez tego sędziego nie może stanowić podstawy wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt OZ 665/08). Przeświadczenie strony co do prowadzenia postępowania przez sędziego w sposób wadliwy czy nieobiektywny nie jest przesłanką do żądania wyłączenia takiego sędziego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 155). Zwalczaniu ewentualnych wadliwych orzeczeń sądu służą bowiem inne instrumenty prawne, jakimi są środki odwoławcze przewidziane w ustawie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi nie tylko faktycznie wystąpić, ale i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, LEX nr 737655). Minimum wymogów w tym zakresie wskazuje cytowany już art. 20 P.p.s.a., według którego strona składając wniosek o wyłączenie sędziego powinna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie powołał okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie sędziów, objętych wnioskiem. W niniejszej sprawie nie zachodzi również żadna z przyczyn wyłączenia sędziów z urzędu, co potwierdzają złożone przez sędziów objętych wnioskiem oświadczenia. Końcowo zaznaczyć także trzeba, że jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 167/11, LEX nr 783740). Mając zatem na uwadze wszystkie poruszone wyżej kwestie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w oparciu o art. 18 P.p.s.a. i art. 19 P.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.