I SA/Gl 1144/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-07-10
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności własnej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości, została wydana z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności własnych decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i służy jedynie kontroli decyzji w kontekście enumeratywnie wyliczonych przesłanek z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia prawa przez Kolegium, a podnoszone zarzuty dotyczyły w istocie ponownej oceny prawidłowości postępowania zwykłego i decyzji wymiarowej, co wykracza poza zakres postępowania o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach, które utrzymało w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji SKO z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Skarżąca zarzuciła organom błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania oraz poświadczenie nieprawdy. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że okoliczności podnoszone przez skarżącą były znane organom wcześniej i nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania ani stwierdzenia nieważności. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę.
1.Przedmiotem skargi W. L. (dalej także: Strona, Skarżąca) jest wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium, SKO) z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...] r. nr [...].
2.Postępowanie przed Kolegium.
2.1. Z ustalonego przez Kolegium w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. Burmistrz Miasta S. ustalił współwładającym działkami Nr [...] i [...] , tj. W. L. w ½ części oraz M. M. w ½ części wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł.
Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym SKO uchyliło w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł. Kolegium uznało bowiem, że strony stały się posiadaczami samoistnymi gruntów od chwili zamanifestowania tego faktu na zewnątrz, zatem nie od 1 stycznia 2012 r., jak przyjął organ podatkowy I instancji, lecz od 4 maja 2012 r., tj. daty ujawnienia ich stanu posiadania w ewidencji gruntów i budynków.
2.2. Wnioskiem z dnia 7 listopada 2012 r. W. L. wystąpiła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości, ustalonego ww. decyzją Kolegium wskazując na nowe okoliczności faktyczne istotne dla prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), tj.: w miarę dokładne ustalenie położenia działek nr [...] i [...] i ich granic, dokonanie pomiarów pasa drogi publicznej ogólnodostępnej, przebiegającej przez działkę nr [...] równolegle po południowej stronie ogrodzonej betonowym murem "A" importowanej z U. o pow. co najmniej [...] m2 oraz ustalenie, że na pozostałej części północnej działki działa "B" S.A. Oddział w D., zajmująca powierzchnię prawie [...] m .
Podjętą w wyniku wznowienia postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] r. Kolegium odmówiło uchylenia decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] r., albowiem nie stwierdziło wystąpienia nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby dokonanie tej czynności.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, Strona pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. wniosła odwołanie zarzucając: 1) rażąco błędną ocenę statusu prawnego oraz władztwa nad działką [...] obręb N., tj. istnienie koniunkcji corpus i animus w stosunku do całej powierzchni działki; 2) rażąco błędną ocenę statusu faktycznego działki [...] obręb N.; 3) istotne naruszenie ogólnych zasad procedury podatkowej, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p.; 4) nieuprawnione osadzenie decyzji na niewzruszalności domniemania ewidencji gruntów i budynków, mimo przedstawienia w toku postępowania dowodów na rażącą sprzeczność tej ewidencji ze stanem faktycznym, co narusza art. 194 § 3 O.p.
Po rozpoznaniu odwołania SKO decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Kolegium uznało bowiem, że przesłanki, na które wskazywała Strona, tj. w miarę dokładne ustalenie położenia działek nr [...] i [...] i ich granic, dokonanie pomiarów pasa drogi publicznej ogólnodostępnej, przebiegającej przez działkę nr [...] równolegle po południowej stronie ogrodzonej betonowym murem "A" importowanej z U. o pow. co najmniej [...] m2 oraz ustalenie, że na pozostałej części północnej działki działa "B" S.A. Oddział w D., zajmująca powierzchnię prawie [...] m2 nie są dowodami albo okolicznościami, lecz czynnościami procesowymi, które mają na celu kontynuację postępowania dowodowego, które zakończone jednak zostało zaskarżoną decyzją. Z kolei mapka geodezyjna (zdjęcie lotnicze), na którą powoływała się Strona nie może mieć charakteru nowego dowodu w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, albowiem znajdowała się w aktach sprawy, zanim przedstawiła ją Skarżąca. Również okoliczność, jakoby działka o nr [...] pozostawała w faktycznym użytkowaniu "B" S.A. znana była organowi odwoławczemu, na fakt ten Strona wskazywała już bowiem w trakcie postępowania toczącego się w trybie zwyczajnym. W piśmie z dnia 11 czerwca 2012r. skierowanym do Burmistrza Miasta S. wyjaśniła bowiem, że działka o nr [...] jest zajęta pod tory "A" i od roku 1976 r. pozostaje w faktycznym użytkowaniu "B" S.A. Jednocześnie sama wskazała, że podatek od nieruchomości winien być naliczany od roku 2012, tj. od daty wprowadzenia zmian w rejestrach ewidencji gruntów. Do wniosków tych przychyliło się SKO. Nie można zatem wznowić postępowania, gdy okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej, mielibyśmy wtedy bowiem do czynienia z odmienną oceną zgromadzonego materiału dowodowego po wydaniu decyzji, którą organ jest przecież związany (por. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, CH Beck, Warszawa 2003, s. 790).
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. I SA/Gl 950/13 skargę oddalił. Sąd uznał m.in., że skarżąca domagając się w miarę "dokładnego ustalenia położenia działek nr [...] i [...] i ich granic oraz pomiaru pasa drogi publicznej przebiegającej przez działkę [...]" de facto domagała się czynności procesowych, a więc prowadzenia postępowania dowodowego i pozyskania nowych dowodów, co jest domeną zwykłego postępowania podatkowego, a nie postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Zasadnie także - w ocenie Sądu - Kolegium uznało, że mapa lotnicza nie była nowym dowodem, skoro z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że stanowiła ona dowód w postępowaniu zwykłym. Tymczasem postępowanie wznowieniowe nie może być poświęcone powtórnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, ponieważ temu celowi służy postępowanie zwykłe.
Pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. Strona wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia decyzji Kolegium nr [...] z dnia [...] r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Gliwicach.
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2405/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. I SA/Gl 950/13. W ocenie NSA prawidłowo wskazał WSA w Gliwicach, że nie można było wznowić postępowania, gdyż okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy znane były organowi wcześniej.
2.3. W piśmie z dnia 28 maja 2017 r. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO nr [...] z dnia [...] r. oraz [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Podniosła, że w obu ww. decyzjach brak jest określenia orzeczników sprawozdawców, co narusza art. 17 ust. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Ponadto podjęte rozstrzygnięcia osadzone zostały na potwierdzeniu nieprawdy i rażącego niedopełnienia obowiązków przez skład orzeczniczy. Jak dalej podaje Strona (cyt.): "Te bezprawne ustalenia dowodowe, których nawet jeden wyraz nie może być potwierdzony w odwołaniu W. L. z dnia 30.05.2012 i pismach z dnia 24.09.2012 zostają bezprawnie klepnięte przez WSA w Gliwicach i NSA w Warszawie'".
Decyzjami nr [...] i [...] z dnia [...] r., SKO odmówiło stwierdzenia nieważności podjętych w trybie wznowienia postępowania decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...] r. wskazując na niezaistnienie przesłanki z art. 247 § 1 pkt 3 O.p.
W odwołaniu od ww. decyzji wniesionym w dniu 3 sierpnia 2017 r. zarzucono m.in.: bezprawne osadzenie rozstrzygnięcia na ponownym prostackim matactwie tzw. dowodami, potwierdzenia i poświadczenia nieprawdy, rażące niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego poprzez przypisanie Stronie autorstwa pisma z dnia 11 czerwca 2012 r., brak elementarnej wiedzy z zakresu faktycznego "samoistnego posiadania" przesłanek formalnych i merytorycznych rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] r., nieuprawnione milczenie organu w przedmiocie zarzutów i wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu z dnia 28 maja 2017 r. oraz piśmie z dnia 12 lipca 2017 r., nieuzasadnione wyłączenie do odrębnego postępowania wniosków odwołania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym, bezprawne nierozpoznanie w trybie postanowienia wniosku M. M. o zawieszenie postępowania a przez to naruszenie prawa Skarżącej do pełnej wiedzy o istotnych okolicznościach prowadzonego postępowania oraz milczenie organu II instancji w tej kwestii, jak również nieuprawnioną i niedopuszczalną tezę dowodową uzasadnienia decyzji z dnia [...] r., jakoby Kolegium orzekło co do istoty rzeczy zgodnie z wolą Stron.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie wydane w I instancji wskazując, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji albowiem inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w postępowaniu wznowieniowym. Kluczowe jest zatem ustalenie, czy odmawiając uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji dotyczącej wymiaru podatku do nieruchomości za 2012 r. Kolegium dopuściło się rażącego naruszenia prawa, w konsekwencji czego podjęte w wyniku wznowienia postępowania decyzje winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Kolegium podniosło, iż rozpoznając sprawę w trybie wznowieniowym uznało m.in., że okoliczność zajęcia gruntów przez "B" S.A. wynikała ze zgromadzonego materiału dowodowego, który był przedmiotem rozważań i oceny Kolegium u podstaw wydania decyzji ostatecznej w trybie zwykłym (na okoliczność tą wskazywała M. M. w pismach z dnia 11 czerwca i 10 września 2012r.), a następnie stwierdziło, że przesłanki, na które wskazywała Strona nie są nowymi dowodami albo okolicznościami, lecz czynnościami procesowymi, które mają na celu kontynuację postępowania dowodowego, które zakończone jednak zostało zaskarżoną decyzją, to zasadnie przyjęło, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stwierdzając przy tym, że jest związane dokonaną wcześniej oceną zgromadzonego materiału dowodowego, zaś dokonywanie oceny odmiennej w postępowaniu wznowieniowym byłoby nieuprawnione. Co istotne, również Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w swoich wyrokach uznały, że w przedmiotowej sprawie nie można było wznowić postępowania, albowiem okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej (tak NSA w wyroku z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2405/14 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. I SA/G1 950/13).
W tej sytuacji Kolegium nie dopatrzyło się oczywistych, rażących błędów przy podejmowaniu decyzji w trybie wznowieniowym, które mogłyby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] oraz [...], toteż odmówiło stwierdzenia ich nieważności.
Skoro bowiem podnoszone przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności i dowody znane były organowi odwoławczemu wcześniej a Strona we wniosku o wznowienie domagała się kontynuacji postępowania dowodowego, to o uchyleniu decyzji w wyniku wznowienia postępowania nie mogło być mowy a obecnie nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu decyzji w wyniku tego postępowania. Należy również zauważyć, że prawidłowość postępowania wznowieniowego, w tym również w zakresie przesłanek nieważnościowych, zweryfikowana została w postępowaniu sądowym, zakończonym wszak oddaleniem skargi. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to zatem, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność zaskarżonego aktu z prawem i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów Kolegium wskazało, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena zasadności i prawidłowości podjętej w trybie zwyczajnym decyzji z dnia [...] r. Znajdujące się w aktach sprawy dowody wystarczająco potwierdzają okoliczności, które mają z nich wypływać a są przy tym istotne dla postępowania weryfikującego prawidłowość rozstrzygnięć podjętych w trybie wznowieniowym, toteż nie istnieje uzasadniona potrzeba przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę. Nie ma także uzasadnionej potrzeby przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, która, jak już wskazywało, nie może być formą wyjaśniania zasadniczych wątpliwości stanu faktycznego dotyczącego innej sprawy, tj. postępowania podatkowego dotyczącego roku 2012, a do tego de facto zmierza Strona.
3. Postępowanie przed Sądem I instancji.
3.1. W skardze Strona reprezentowana przez pełnomocnika , zarzuciła:
1. Kolejną oczywistą, rażącą i zawinioną obrazę przepisów prawa art. 120-125 i art. 200 a § 1-2 O.P.
2. Kolejne bezprawne potwierdzenie - poświadczenie nieprawdy i rażące niedopełnienie obowiązków przez Zespoły Orzeczników Kolegium podejmujących rozstrzygnięcie na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] i [...] r.
3. Nieuprawnione milczenie Organu II instancji postępowania podatkowego w zakresie zasadnych zarzutów materialnych i formalnych zawartych w odwołaniu z dnia 27.07.2017r do decyzji nr [...] i [...]
4. Instytucjonalną kpinę Organu z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym stanie rzeczy pełnomocnik wniósł o:
1. Łączne rozpoznanie przedmiotowej Skargi ze Skargą z dnia 01.08.2017 na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r [...] z powodu związku przyczynowo-skutkowego istniejącego pomiędzy tymi rozstrzygnięciami - rażące niedopełnienie obowiązków, potwierdzenie nieprawdy i mataczenie tzw. dowodami na etapie postępowania w trybie zwykłym i trybie wznowieniowym zasadności pozostawania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej z dnia [...] r [...] a w szczególności wprowadzenia w błąd z zamiarem bezpośrednim Zespołów Orzeczników działających w sprawie od 19 października 2012 roku do dnia 25 września 2017 roku.
2. Profesjonalne skonfrontowanie Odwołania Strony W. L. z 30.08.2012r i pisma z dnia 24.09.2012r z ustaleniami dowodowymi rozstrzygnięć zespołów Orzeczników Kolegium od 19 października 2012r do dnia 15 września 2017r.
3. Profesjonalne skonfrontowanie odwołania Strony M. M. z dnia 10 września 2012 i pisma z dnia 11 czerwca 2012 roku z ustaleniami dowodowymi Zespołów Orzeczników Kolegium od 19 października 2012r do dnia 15 września 2017 r.
4. Uchylenie obu zaskarżonych decyzji w całości.
5. Stwierdzenie nieważności decyzji
- [...] z [...]
- [...] z [...]
6. Rozważenie zasadności stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] roku - rażącego naruszenia prawa Stron do zapoznania się z materiałem dowodowym a z ostrożności postępowania wznowienie postępowania co do zasadności dalszego pozostawania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej z dnia [...] roku [...] lub na krótkiej ścieżce uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu pełnomocnik przywołując stan faktyczny sprawy wskazał na nieprawidłowości, których dopuściło się Kolegium. Podniósł, iż decyzja ostateczna z dnia [...] r [...] ostała się w obrocie prawnym na skutek rażącego naruszenia przepisów prawa oraz wprowadzenia w błąd zespołów Orzeczników przez Orzeczników Sprawozdawców na następujących etapach postępowania:
1) posiedzenie niejawne z dnia [...] r tryb postępowania zwykłego decyzja [...]. Już w tym dniu Zespół Orzeczników nie był bezstronny i opowiedział się po Stronie Burmistrza Miasta S., który ustalił zobowiązania z rażącym naruszeniem art. 120-125 O. p. W decyzji ostatecznej z dnia [...] r nie ma nawet jednego wyrazu, że Kolegium miało wiedzę, że na działce [...] działa "A". Interpretacja językowa, celowościowa i logiczna tekstu decyzji.
2) Posiedzenie niejawne z dnia [...]. W decyzji ostatecznej z dnia [...] roku Kolegium kwalifikuje stan faktyczny jako POSIADANIE zaś w dniu 02 kwietnia 2013 roku Strony mają status "WSPÓŁWŁADANIA" działką [...] i [...] to jest gruntem o powierzchni [...] m2. Powierzchnię [...] m2 ma tylko sama działka [...]. Działka [...] ma powierzchnię [...] m2 i jest w samoistnym posiadaniu Stron od m-ca maja 2012 roku.
3) Posiedzenie niejawne w dniu [...] r. W uzasadnieniu decyzji [...] zespół Orzeczników za przesłanki utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] r. W ocenie pełnomocnika "Na podstawie warsztatu i doświadczenia zawodowego kategorycznie podnoszę, że takich matactw, konfabulacji tzw. dowodami, potwierdzenia - poświadczenia nieprawdy i rażącego niedopełnienia obowiązków nie jestem w stanie pojąć".
W dniu 17 czerwca 2013 roku Zespół Orzeczników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach spreparował fałszywe tzw dowody i przywołał je w uzasadnieniu. Na te ustalenia dowodowe z dnia 17 czerwca 2013 powołały się dwie instancje Sądów Administracyjnych.
4.Posiedzenie niejawne z dnia [...] r. Decyzjami SKO z dnia [...] r [...] i [...] "teflonowy Zespół Orzeczników odmówił stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia z dnia [...] i [...] roku przywołując konfabulacje, matactwa, poświadczenia nieprawdy z uzasadnienia decyzji z [...] i [...] roku oraz dodaje kolejne prostackie ustalenia dowodowe - recydywa poświadczenia nieprawdy. W zaskarżonych decyzjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nawet jednym zdaniem nie odniosło się do ostrych zarzutów odwołania z dnia 27.07.2017r. Decyzje Kolegium z dnia [...] roku to w istocie rzeczy kalka decyzji z dnia [...] roku".
Pełnomocnik podkreślił, iż "Od rozstrzygnięcia z dnia [...] roku Zespoły Orzeczników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zapomniały o fundamencie każdego postępowania podatkowego państwa prawa - bezstronności Organu i ciężarze dowodu. Kolejne zespoły Orzeczników zaprzestały ujawniania Orzeczników Sprawozdawców a przede wszystkim popełniały kolejne matactwa, konfabulacje i potwierdzenia - poświadczenia nieprawdy i niedopełnienia obowiązków ochraniając aroganckich ignorantów administracji samorządowej miasta S. oraz dyletantów lub dyspozycyjnych Orzeczników Sprawozdawców na niejawnych posiedzeniach: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]."
W ocenie pełnomocnika decyzja ostateczna z dnia [...] roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa Stron do zapoznania się z materiałem dowodowym. W postępowaniu wznowieniowym w dniu 2 kwietnia 2013 roku a następnie 17 czerwca 2013 roku SKO bezprawnie przypisuje oświadczenia wiedzy i woli Strony M. M. Skarżącej W. L. Te spreparowane matactwa dowodowe stanowią przesłankę utrzymania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej z dnia [...] roku nr [...] a następnie przesłanek oddalenia skargi, skargi Kasacyjnej przez WSA w Gliwicach i NSA w Warszawie.
3.2. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
3.3. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2018r. pełnomocnik podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wskazał na nieprawidłowości w działaniu organów podatkowych w odniesieniu do wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012. Podkreślił, że za rok 2013r. nie ma żadnych rozstrzygnięć.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga okazała się niezasadna.
4.2. Na wstępie wskazać przyjdzie, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1).
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
4.3. Mając na uwadze art. 134 p.p.s.a w pierwszej kolejności zakreślić należy granice rozpoznawanej sprawy, albowiem zarzuty podniesione w skardze odnoszą się zarówno do decyzji wymiarowej jak i decyzji wznowieniowej. Natomiast przedmiotem skargi, co nie budzi wątpliwości, jest decyzja Kolegium z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast wynikające z art. 134 § 1 p.p.s.a. niezwiązanie granicami skargi oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (wyrok NSA z dnia 28 marca 2018r. I FSK 1000/16, LEX nr 2486221). Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z dnia 30 kwietnia 2018r., III SA/Łd 110/2018, LEX nr 2485772). Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2018r., II FSK 487/16, składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (LEX nr 2466528).
Mając na uwadze powyższe, zadaniem Sądu nie jest rozważenie zarzutów skargi odnoszących się do innych niż zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć Kolegium, tj. prawomocnej decyzji wymiarowej za 2012r. oraz decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2016r. II FSK 2405/12 albowiem pozostają one poza zakresem sprawy w rozumieniu art. 134 p.p.s.a.
4.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 247 § 1 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Z powołanego przepisu wynika, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może być wyłącznie decyzja ostateczna tj. decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Art. 128 stanowi bowiem, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem szczególnym i wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja jest ostateczna.
4.5. Identyfikując przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie tj. rażącego naruszenia prawa, wskazać przyjdzie, że w literaturze oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, że dla stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie prawa musi być kwalifikowane do stopnia rażącego - powstającego wówczas, gdy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie nie są realizowane w odniesieniu do stanu prawnego sprawy i jego elementów, ale tak, jak gdyby do ich przeciwieństwa, poprzez zanegowanie w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy (J. Brolik, Komentarz do art. 247 ustawy - Ordynacja podatkowa, [w:] J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013 nr 1453482.3). Aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa, pomiędzy określonym przepisem prawa a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność, powodująca, że akt taki - pomimo jego ostateczności - nie może pozostawać w obrocie prawnym (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2010 r., II FSK 1299/09, LEX nr 745613). Niedopuszczalnym jest dokonywanie oceny wystąpienia wady decyzji określonej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. wyłącznie przez pryzmat skutku, jaki ta decyzja powoduje. Zaistnienie nawet poważnych społeczno-ekonomicznych skutków danej decyzji nie stanowi naruszenia prawa, o którym mowa we wskazanym przepisie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2010 r., II SA/Po 577/10, LEX nr 757284). W przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, strona powinna wykazać, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa oraz że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 24 września 2010 r., II FSK 846/09, LEX nr 745900). Naruszenie prawa będzie miało cechę rażącego wtedy, gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r. II FSK 644/09, LEX nr 745784).
W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że wyliczone w art. 247 § 1 O.p. wady decyzji przesądzające o ich nieważności mają charakter materialnoprawny. Tkwią w samej decyzji, jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Nie są to wady proceduralne. Te mogą być bowiem usunięte na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący, to znaczy gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., II FSK 612/09, LEX nr 745766). Co do zasady nie może też być mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., gdy nie jest możliwe stwierdzenie naruszenia prawa bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy, co jest wykluczone w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Nie jest przy tym wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, jednakże naruszenie takie musi prowadzić do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tegoż właśnie powodu. Innymi słowy, musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji, musi w niej tkwić (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2010 r., III SA/Wa 1187/09, LEX nr 576303).
Również w nowszym orzecznictwie wskazano, że stwierdzenia nieważności decyzji w związku rażącym naruszeniem prawa, nie uzasadnia kwestionowanie prawidłowości postępowania dowodowego i trafności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która może się odbywać w toku postępowania odwoławczego. Kwestia kompletności materiału dowodowego, jak i prawidłowości ustaleń faktycznych podjętych na jego podstawie, nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że w toku postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, organ podatkowy winien przeprowadzić kompleksowe postępowanie zmierzające do weryfikacji dowodów zebranych w sprawie i ponownej ich oceny w celu ustalenia stanu faktycznego. Takie postępowanie sprzeciwiałoby się istocie trybu stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, które winno mieć oczywisty charakter i pozostawać w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu (wyroki WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2018r., III SA/Gl 1018/17, LEX nr 2449559, .w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2018r., I SA/Sz 874/17, LEX nr 2443325). Sąd podziela pogląd WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018r., iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a więc gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu. A ponadto nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., gdy nie jest możliwe stwierdzenie naruszenia prawa bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy (III SA/Wa 1051/17, LEX nr 2490687).
4.6.Odnosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać przyjdzie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej decyzji wymiarowej. Jego istotą jest kontrola decyzji ostatecznej wyłącznie w kontekście wyliczonych enumeratywnie przesłanek z art. 247 § 1 O.p., a w niniejszej sprawie wady rażącego naruszenia prawa (pkt 3 powołanego przepisu) w odniesieniu do zaskarżonej decyzji odmawiającej wznowienia powstępowania. Kluczowe jest zatem ustalenie, czy odmawiając uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji dotyczącej wymiaru podatku do nieruchomości za 2012 r., a następnie utrzymując w mocy decyzję o odmowie uchylenia, Kolegium dopuściło się rażącego naruszenia prawa, w konsekwencji czego podjęte w wyniku wznowienia postępowania decyzje winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Rozważając powyższą kwestę przypomnieć należy, że w skardze pełnomocnik podnosi: 1. Kolejną oczywistą, rażącą i zawinioną obrazę przepisów prawa art. 120-125 i art. 200 a § 1-2 O.P; 2. Kolejne bezprawne potwierdzenie - poświadczenie nieprawdy i rażące niedopełnienie obowiązków przez Zespoły Orzeczników Kolegium podejmujących rozstrzygnięcie na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] i [...] r.; 3. Nieuprawnione milczenie Organu II instancji postępowania podatkowego w zakresie zasadnych zarzutów materialnych i formalnych zawartych w odwołaniu z dnia 27.07.2017r do decyzji nr [...] i [...]; 4. Instytucjonalną kpinę Organu z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Sądu wskazane w skardze okoliczności w istocie stanowią powtórzenie argumentów powoływanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, które były już przedmiotem rozpoznania przez Kolegium. Skarżąca konsekwentnie podnosi bowiem zarzuty przeciwko prawomocnej i ostatecznej decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Również z protokołu rozprawy w dniu 10 lipca 2018r. wynika, że Skarżąca polemizuje z ostateczną decyzją wymiarową z dnia [...] 2r. Natomiast rażącego naruszenia prawa upatruje w poświadczeniu nieprawdy i rażącym naruszeniu obowiązków przez zespoły orzeczników w odniesieniu do przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Uważa, że decyzja wymiarowa z dnia [...] r. ostała się w wyniku poświadczenia nieprawdy oraz celowego wprowadzenia w błąd popełnionych przez zespół orzeczników.
Ponownie należy podkreślić, że istotą prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji było natomiast ustalenie, czy odmawiając uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji dotyczącej wymiaru podatku do nieruchomości za 2012 r., a następnie utrzymując w mocy decyzję o odmowie uchylenia, Kolegium dopuściło się rażącego naruszenia prawa w konsekwencji czego podjęte w wyniku wznowienia postępowania decyzje winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
W konsekwencji trafnie Kolegium przyjęło, że istota postępowania o stwierdzenie nieważności obu wydanych w wyniku wznowienia postępowania orzeczeń Kolegium, sprowadza się do oceny, czy SKO zasadnie odmówiło uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości, nie zaś do oceny, czy prowadzone w tym zakresie w trybie zwyczajnym postępowanie było prawidłowe. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 3 grudnia 2013r. przedmiotem decyzji wydanej we wskazanym postępowaniu nadzwyczajnym jest inna decyzja, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji; na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa (I SA/Łd 875/09, LEX nr 751737). Ponadto SKO zwróciło uwagę, że skoro w postępowaniu wznowieniowym okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy znane były organowi wcześniej, to nie można było wznowić postępowania, nie zostały więc spełnione przesłanki warunkujące wyeliminowanie z obrotu prawnego podjętych w trybie wznowienia orzeczeń. Prawidłowość postępowania wznowieniowego, zweryfikowana została wyrokami WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2014 r., I SA/Gl 950/13 oraz NSA z dnia 8 listopada 2016 r., II FSK 2405/14, w których podzielono pogląd Kolegium.
Mając na uwadze powyższe rozważania, zdaniem Sądu Strona nie wykazała rażącego naruszenia prawa przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Również dopuszczone przez Sąd na rozprawie dowody z dokumentów nie wspierają argumentacji Strony. Brak zatem podstaw prawnych do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
4.7. Mają na uwadze powyższe, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło