I SA/Gl 1145/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że nie była poinformowana o spornym zobowiązaniu podatkowym związanym ze sprzedażą mieszkania. Zaznaczyła zarazem, że wszystkie środki uzyskane z tej transakcji przeznaczyła na rozbudowę i modernizację domu, w którym obecnie zamieszkuje. Oświadczyła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym utrzymuje się wyłącznie z emerytur przeznaczanych na niezbędne opłaty i zakup leków. We wniosku nie wskazano żadnego majątku poza domem. Pismem doręczonym w dniu 4 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w szczególności z rachunku, na który w świetle akt administracyjnych wpłacono należność za wspomniane mieszkanie, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz o sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w razie ich likwidacji po dniu 22 lutego 2008 r., czyli po ostatecznym terminie zapłaty wspomnianej należności – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), faktur VAT lub paragonów wystawionych przez apteki wskazujących miesięczną wysokość wydatków na zakup leków, kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów poświadczających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie, skarżąca nadesłała pocztowe potwierdzenia wypłaty emerytur jej i jej małżonka (wypłacono świadczenia w kwotach odpowiednio 614,61 zł i 1212,68 zł). Wyjaśniła, że organ rentowy rozlicza te świadczenia podatkowo i że nie posiada rachunków bankowych. Wyliczyła wydatki, uwzględniając m.in. koszty opału w łącznej wysokości 4930 zł rocznie oraz zakupu leków, wynoszące w sumie 190 zł miesięcznie. Zaznaczyła zarazem, iż "z powodu krótkiego terminu brak możliwości uzyskania poświadczeń". Zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2014 r., doręczonym w dniu 17 grudnia 2014 r., referendarz sądowy przedłużył skarżącej termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o 5 dni. W piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r. skarżąca podniosła, że choruje przewlekle i że jej wydatki na leczenie, wynoszące miesięcznie co najmniej 300 zł, pochłaniają większość jej dochodów i nie pozwalają na utrzymanie na godnym poziomie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona musi więc udowodnić, że taka przesłanka zachodzi, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową, a bez znaczenia pozostają inne okoliczności, w tym argumenty wspierające jej stanowisko w sporze z organem, które mogą być rozpoznane dopiero przez Sąd w wyroku kończącym postępowanie. Minimum staranności, jaką powinna przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżąca przedłożyła tylko jeden z dokumentów objętych takim wezwaniem, tj. poświadczenia wypłaty emerytur, i to mimo tego, że przedłużono jej termin do wykonania wezwania w związku z twierdzeniem sugerującym, iż termin nim wyznaczony jest zbyt krótki. Dokument ten nie jest jednak wystarczający nawet, jeżeli chodzi o ustalenia dotyczące dochodów gospodarstwa domowego skarżącej, skoro nie pozwala w sposób pewny wykluczyć tego, iż w gospodarstwie tym uzyskiwane są dochody z innych źródeł. Temu celowi służyło wezwanie w części odnoszącej się do zeznań podatkowych lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy. Skarżąca poprzestała natomiast na oświadczeniach, że w jej przypadku wystąpiła ta ostatnia forma rozliczenia, lecz nie przedłożyła kopii obliczenia, które organ rentowy powinien jej doręczyć, i może wydać na jej wniosek w razie, gdyby go nie zachowała. Nie ustosunkowała się też należycie do wezwania w części dotyczącej rachunków bankowych, w szczególności tego rachunku, na który, zgodnie z umową sprzedaży znajdującą się w aktach administracyjnych, przelano kwotę tytułem sprzedaży mieszkania. Nie nadesłała ani wyciągu z tego rachunku, ani wskazanego w wezwaniu dokumentu poświadczającego jego zamknięcie po dniu, kiedy niewątpliwie był on wykorzystywany do operacji płatniczych. Nie można więc zweryfikować twierdzenia, że skarżąca nie posiada żadnych rachunków bankowych, a tym samym wykluczyć, iż zgromadziła na tych rachunkach środki umożliwiające jej opłacenie kosztów postępowania choćby w części. Wnioskodawczyni ograniczyła się również do oświadczeń na temat kosztów utrzymania, w tym leczenia, które zresztą znacznie zawyżyła w stosunku do kwoty podanej we wniosku, nie dostarczając – wbrew jednoznacznemu wezwaniu – ani jednego dokumentu w tym zakresie. Wyklucza to skonfrontowanie tych oświadczeń z materiałem źródłowym celem zestawienia dochodów i wydatków gospodarstwa domowego i wyciagnięcia wniosków co do sytuacji finansowej skarżącej i jej możliwości płatniczych. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.