I SA/Gl 1150/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że dysponuje niewielkim dochodem (około 1100 zł brutto), który wystarcza jedynie na opłacenie podstawowych kosztów utrzymania. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która nie uzyskuje żadnych dochodów, i nie posiada majątku. Pismem doręczonym w dniu 3 stycznia 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich aktualnych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez osoby pozostające ze skarżącym w gospodarstwie domowym, przedstawienie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że małżonka skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (sprecyzowano, że jeżeli nie ma podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należy przedłożyć zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że osoba ta za rok 2009 nie wykazała dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Wpis od skargi, wyliczony na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia ustalonej w sprawie (zob. pkt 4 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 listopada 2010 r., k. 89 akt), wynosi 100 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, ignorując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Podkreślić przy tym wypada, że rozwianie wspomnianych wątpliwości jest w niniejszej sprawie tym bardziej niezbędne, iż wysokość należnych w niej kosztów sądowych jest stosunkowo niewielka, najmniejsza spośród znanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Koniecznych ustaleń faktycznych nie można poczynić na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, zwłaszcza kserokopii dołączonych do skargi. Nie pozwala on m.in. stwierdzić, jaki dochód pozostaje aktualnie do dyspozycji skarżącego. Zaświadczenie komornika z dnia 13 września 2010 r. o zakończeniu postępowania egzekucyjnego wskutek zapłaty całości zadłużenia (k. 9 i 10) oraz wcześniejsze jego postanowienie z dnia 14 maja 2007 r. o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego dają podstawę, by przypuszczać, iż dochód ten nie podlega obecnie zmniejszeniu w związku z czynnościami egzekucyjnymi. Jest on zatem z pewnością wyższy niż kwoty wskazane na przedłożonych wcześniej przez stronę "odcinkach" wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za luty i grudzień 2004 r. (k. 18); zresztą świadczenia z ubezpieczenia społecznego były w okresie kilku lat waloryzowane. W kontekście niewykonania wezwania do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego odnotować przy tym wypada, że rozpatrywane dokumenty zawierają adnotację, iż kwoty świadczeń, wynoszące odpowiednio 1146,55 zł oraz 683,78 zł, zostały przekazane właśnie na taki rachunek. Wnioskodawca nie ustosunkował się w ogóle do wezwania w części odnoszącej się do małżonki, która według wniosku pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Podkreślić zaś trzeba, że wezwanie to precyzyjnie wskazywało w szczególności, w jaki sposób powinno być udokumentowane oświadczenie, iż małżonka ta nie osiąga żadnych dochodów. Wreszcie skarżący nie odpowiedział także na wezwanie dotyczące stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, których wysokość – w zestawieniu z dochodami oraz kosztami sądowymi – musi być wzięta pod uwagę podczas rozpoznawania wniosku. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.