I SA/Gl 1150/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-19
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, posiadająca znaczący kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk w poprzednim roku obrotowym oraz wysokie salda na rachunku bankowym i w kasie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowej wysokości, mimo poniesienia straty w bieżącym okresie rozliczeniowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli spółka nie wykaże braku dostatecznych środków na ich poniesienie. Analiza stanu majątkowego spółki, w tym wysokości kapitału zakładowego, środków trwałych, zysku z poprzedniego roku, sald na rachunkach bankowych i w kasie, a także wskaźnika bieżącej płynności finansowej, pozwala na stwierdzenie, że spółka posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych, nawet pomimo poniesienia straty w bieżącym okresie rozliczeniowym.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczącą podatku od gier i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że prowadzi kilkaset podobnych postępowań i nie była w stanie przewidzieć konieczności ponoszenia tak wysokich kosztów. Przedstawiła dane dotyczące swojego majątku, w tym kapitału zakładowego, środków trwałych, zysku z poprzedniego roku, sald na rachunku bankowym i w kasie, a także zobowiązań krótkoterminowych i straty netto w bieżącym okresie. Sąd, analizując te dane oraz wpis sądowy, odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. w K., wnosząc skargę na decyzję wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotowała, że skarga w tej sprawie jest jedną z wielu inicjujących postępowania przed sądami administracyjnymi na terenie całego kraju. Podobnych postępowań Spółka prowadzi kilkaset i w każdym z nich jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych. Wnioskująca podkreśliła, że nie była w stanie przewidzieć konieczności uiszczania wpisów od skarg, wszak decyzje podatkowe w tych sprawach wydane zostały w wyniku rozpatrzenia wniosków Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od gier. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000,00 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 300.155,92 zł. W ubiegłym roku obrotowym odnotowała zysk w wysokości 713.731,90 zł. Wnioskująca zdeklarowała nadto, że posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku - wyniósł 180.334,29 zł.
W dalszej kolejności, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku, Spółka nadesłała plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. Zgodnie z wyciągiem z rachunku bankowego Spółki, stan posiadanych przez nią środków kształtował się następująco: na dzień 30 czerwca 2013 r. była to kwota 172.297,24 zł; na dzień 31 lipca 2013 r. 19.733,38 zł; saldo na dzień 31 sierpnia 2013 r. wyniosło 54.642,95 zł. Stan aktywów obrotowych Spółki na koniec 2012 r. wyniósł 1.096.231,76 zł, w tym środków pieniężnych w kasie i na rachunkach – 196.161,50 zł. Zobowiązania krótkoterminowe – na dzień 31 grudnia 2012 r. – stanowiły kwotę 724.799,75 zł. W okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Spółka odnotowała stratę netto w kwocie -104.906,76 zł. W okresie od maja do lipca 2013 r. Spółka dokonała dostawy towarów bądź świadczyła usługi na terytorium kraju na łączną kwotę 9.280.710,00 zł. Stan kasy Spółki na 30 czerwca 2013 r. wynosił 63.846,78 zł.
Wpis sądowy od skargi stanowi kwotę 203 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zastosowanie ww. kryterium finansowego, w przypadku osób prawnych, polega w dużym uproszczeniu na zbilansowaniu z jednej strony kosztów sądowych związanych z udziałem tejże osoby w postępowaniu sądowym, z drugiej zaś, aktywnych środków finansowych, dostępnych w czasookresie, w którym ów postępowanie zostało zainicjowane. W niniejszym przypadku jest to relacja 405 zł (jest to suma wpisów sądowych od skargi i ewentualnej skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej z tytułu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ) do 236.144,02 zł (stan kasy i rachunku bankowego na dzień 30 czerwca 2013 r.). Z tego zestawienia wynika, że Spółka mogłaby ponieść koszty sądowe w 583 postępowaniach, przy założeniu ww. wysokości kosztów jednostkowego procesu. Rozpoznający wniosek pozbawiony jednakowoż został zweryfikowania argumentacji Spółki, że nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych we wszystkich postępowaniach przez nią zainicjowanych, wszak zdeklarowała jedynie ogólnikowo, że jest ich kilkaset.
Ocenę wniosku oparto również na gruncie wskaźnika bieżącej płynności finansowej za 2012 r., który był w tym okresie na poziomie wzorcowym. Taki stan rzeczy rokuje dobrze na dalszą działalność Spółki, pomimo deklarowanej przez nią straty w roku bieżącym i perturbacji związanych ze zmianą przepisów dotyczących podatku od gier. Co znamienne, rozpoznający wniosek został pozbawiony możliwości zbadania zmian ww. wskaźnika, albowiem Spółka, pomimo wezwania w tym zakresie, nie przedstawiła pełnego sprawozdania finansowego za okres od stycznia do sierpnia 2013 r. (patrz pkt 2 wezwania z dnia 30 sierpnia 2013 r.).
Należy także w tym miejscu zwrócić uwagę skarżącej, że omawiana tutaj instytucja nazywana była pierwotnie "prawem ubogich". Mając na uwadze między innymi wysokość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług w okresie od maja do lipca 2013 r., tj. na poziomie 9.280.710,00 zł, rozpoznający wniosek stwierdził, że Spółka nie wpisuje się z całą pewnością w kanony ubóstwa, jakie mogły towarzyszyć twórcom instytucji prawa pomocy.
Poczynione wyżej zestawienia pozwoliły na negatywną ocenę działań Spółki zmierzających do przeniesienia ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a w ostatecznym rozrachunku na innych obywateli, w sytuacji, gdy posiadane przez Spółkę środki finansowe całkowicie zabezpieczają rzeczone należności budżetowe.
Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło