I SA/Gl 1156/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-01-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu może zostać uwzględniony, mimo złożenia dokumentów potwierdzających sytuację finansową po terminie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, może zostać uwzględniony, nawet jeśli dokumenty potwierdzające sytuację finansową zostały złożone po terminie. Uchybienie terminu sądowego do złożenia dokumentów nie pozbawia strony prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku, jeśli wezwanie zostanie wykonane przed wydaniem postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Sytuacja finansowa skarżącej, obejmująca niskie dochody z emerytury i wysokie wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca K. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, w związku z toczącą się sprawą dotyczącą ulg płatniczych (umorzenie zaległości podatkowej). Skarżąca wyjaśniła, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a jej mąż pobiera świadczenie rehabilitacyjne. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak termin został przekroczony. Skarżąca złożyła dokumenty po terminie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazując na wyjazd do rodziny jako przyczynę uchybienia. Z przedłożonych dokumentów wynika, że dochody skarżącej i jej męża są niskie, a ponoszone wydatki wysokie, co skutkuje korzystaniem z pomocy finansowej dzieci.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono K. J. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla K.J. doradcę podatkowego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu postanawia: 1) zwolnić K. J. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych; 2) ustanowić dla K.J. doradcę podatkowego z urzędu.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z urzędu.
W uzasadnieniu powyższego wyjaśniła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Ponieważ mąż odwołał się od decyzji ZUS, a jego sprawa o prawo do emerytury toczy się obecnie w Sądzie Apelacyjnym III Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K., jedynym źródłem ich utrzymania jest świadczenie emerytalne, które przyznano skarżącej w kwocie 967,16 zł brutto. Poza domem o pow. 180 m2 (obciążonym hipotecznie) i nieruchomością rolną o pow. 0,65 ha innych składników majątku nie posiadają.
Pismem z 11 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania w terminie siedmiu dni, dokumentów źródłowych potwierdzających zawarte we wniosku dane. Przesyłkę zawierającą wezwanie z uwagi na nieobecność adresata pozostawiono 17 grudnia 2014 r. w urzędzie poczty na okres 14 dni po upływie, którego zwrócono ją do tut. Sądu z informacją zwrot nie podjęto w terminie. To oznacza, że zakreślony w wezwaniu termin do nadesłania dokumentów źródłowych upłynął 7 stycznia 2015 r., jako że przesyłkę uznano za doręczoną 31 grudnia 2014 r.
10 stycznia 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżąca zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia żądanych dokumentów, a jako przyczynę uchybienia terminu wskazała wyjazd do rodziny. Jednocześnie nadesłała odcinek pobieranej emerytury w kwocie 827,12 zł netto, zeznanie podatkowe PIT-37 za 2013 r., gdzie poza dochodami z emerytury zarówno skarżąca jak i jej mąż wykazali dochody ze stosunku pracy w kwocie 1.827,50 i 12.282,49 zł, potwierdzenie zameldowania na pobyt stały wraz z zawiadomieniem o wpisie hipoteki przymusowej. Dodatkowo z akt o sygn. I SA/Gl 1157/14 ustalono, że mąż skarżącej 31 lipca 2014 r. rozwiązał umowę o pracę na podstawie porozumienia stron, albowiem od 2 lutego 2014 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne wynoszące średnio 1.017,47 zł netto. A ponieważ wydatki, które zmuszeni są ponosić obejmują zakup leków na łączną kwotę 106,00 zł, opłaty za energię elektryczną (185,81 zł za dwa i pół miesiąca, tj. według wyliczeń strony ok. 74,32 zł za jeden miesiąc), wywóz śmieci (21,00 zł), wodę (99,61 zł za dwa miesiące, tj. 49,81 zł za jeden miesiąc), gaz (209,10 zł za dwa miesiące, tj. ok. 104,55 zł za jeden miesiąc), podatek od nieruchomości (214,00 zł na kwartał, tj. ok. 71,34 zł miesięcznie) oraz rozłożone na raty należności z tytułu zaległych składek w kwocie 731,00 zł miesięcznie (vide: akta o sygn. I SA/Gl 1157/14), korzystają z pomocy finansowej dzieci.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Wprawdzie stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające zawarte we wniosku dane zostały nadesłane po terminie wskazanym w wezwaniu z dnia 11 grudnia 2014 r. niemniej jednak termin ten jest terminem sądowym, którego uchybienie nie pozbawia strony prawa do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku i nie pociąga za sobą ujemnych skutków w zakresie prowadzonego postępowania, gdy kierowane wezwanie zostanie wykonane, przed wydaniem postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Ponieważ sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie nie sposób było pominąć nadesłanych przy piśmie z 9 stycznia 2015 r. dokumentów. Z ich treści ustalono, że miesięczny dochód skarżącej z tytułu emerytury wynosi 827,12 zł netto. Kwota ta rzeczywiście nie jest wystarczająca na poniesienie jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, albowiem udokumentowane wydatki, które razem z mężem zobowiązana jest ponosić obejmują poza utrzymaniem domu i zakupem leków również rozłożone na raty należności z tytułu zaległych składek w kwocie 731,00 zł miesięcznie. Dlatego korzysta z pomocy finansowej dzieci, gdyż mąż jak ustalono z akt o sygn. I SA/Gl 1157/14 jedynie do 31 lipca 2014 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne wynoszące średnio 1.017,47 zł netto. Wprawdzie na podstawie wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] r. przyznano mu prawo do emerytury poczynając od upływu okresu pobierania zasiłku rehabilitacyjnego, niemniej jednak do dnia dzisiejszego należne świadczenia nie zostały mu wypłacone, na skutek złożonej apelacji. W tej sytuacji przyjąć należało, że uiszczenie wpisu sądowego, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 500,00 zł przekracza możliwości finansowe skarżącej i jej męża, który w sprawie o sygn. I SA/Gl 1157/14 również został zobowiązany do uiszczenia wpisu w takiej samej wysokości. Mając zatem na uwadze powyższe, w tym stan zdrowia K.J., który ogranicza jej zdolności zarobkowe ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie, której przedmiotem jest odmowa przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę uznano za zasadne. Tym bardziej, że opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego z wyboru nie jest w przypadku skarżącej i jej męża możliwe. A ponieważ podobne ustalenia wynikały z zebranego przez organ materiału dowodowego opisanego na str. 9 i 10 odpowiedzi na skargę, referendarz sądowy poprzestał na powyższych i odstąpił od dalszego oczekiwania na dokumenty źródłowe, których zamiar nadesłania strona zasygnalizowała w piśmie z 9 stycznia 2015 r. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło