I SA/Gl 1159/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-02-02
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od wpisu sądowego od skargi na podstawie prawa pomocy w zakresie częściowym z uwagi na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, wykazując trudną sytuację materialną i niemożność pokrycia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do częściowego zwolnienia od opłat sądowych, w tym od wpisu sądowego od skargi.Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ulgi płatniczej w podatkach. Wniósł o zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 500 zł z powodu trudnej sytuacji finansowej, wykazując straty z działalności gospodarczej, bezrobotną żonę, zajęte przez komornika nieruchomości oraz liczne zaległości podatkowe i składkowe.Rozstrzygnięcie
Zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – odroczenie zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami; rozłożenie zapłaty na raty w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi, A.M. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od rzeczonej opłaty (patrz pismo procesowe z dnia 22 listopada 2010 r.).
W dalszej kolejności, w dniu 13 grudnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do WSA w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W dalszej kolejności odnotował, że Sąd miał wielokrotnie możliwość zapoznania się z jego sytuacją materialną w innych postępowaniach zainicjowanych jego skargami. W ramach tamtych postępowań Sąd zwalniał skarżącego od "wszelkich kosztów sądowych i kancelaryjnych". Z tych względów A.M. w chwili obecnej zwraca się "o zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 500,00 zł."
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa wraz z żoną i córką. Z posiadanych składników majątkowych wskazano na dom dwurodzinny o pow. 250m² w C. oraz nieruchomość o pow. 16000 m2 (obie nieruchomości są zajęte przez komornika). W kwestii dochodów skarżący oświadczył, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009 r. poniósł stratę w kwocie około 10.000,00 zł. A.M. zeznał nadto, że jego żona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Pismem z dnia 21 grudnia 2010 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi A.M. oświadczył (patrz pismo procesowe z dnia 30 grudnia 2010 r.), że B.M. (matka skarżącego) w dalszym ciągu pomaga jego rodzinie, jednak nie jest to pomoc pieniężna lecz pomoc w postaci żywności i udostępnienia środków czystości. Odnotował przy tym, że jego matka otrzymuje emeryturę w kwocie 1.700,00 zł. Przy ww. piśmie skarżący nadesłał plik dokumentów, w tym: kopie rachunków i faktur za zużycie gazu (221,02 zł), wody (230,57 zł) i energii elektrycznej (91,82 zł), kopię zaświadczenia A S.A., z którego wynika, że rachunek skarżącego jest zajęty przez komornika, kopię księgi przychodów i rozchodów za okres od czerwca do listopada 2010 r. (wynik finansowy za ten okres zamknął się stratą w kwocie 120.906,62 zł), deklaracje VAT-7 za ww. okres (łączna podstawa opodatkowania wyniosła 358.147,00 zł), kopię amortyzacji środków trwałych za rok 2010.
W przedłużonym przez referendarza sądowego terminie skarżący nadesłał zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 13 stycznia 2011 r., z którego wynika, że skarżący posiada zaległość podatkową wraz z odsetkami w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 1.043.046,00 zł (stan na dzień wydania zaświadczenia). A.M. wykazał nadto, że posiada zaległość z tytułu podatków i opłat lokalnych w łącznej kwocie 276.038,60 zł (stan na dzień 28 grudnia 2010 r., zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta C. z dnia 12 stycznia 2011 r.). W stosunku do skarżącego toczą się nadto postępowania egzekucyjne, gdzie łączna kwota zadłużenia wynosi 5.607.717,60 zł plus koszty postępowania egzekucyjnego. Z zaświadczenia ZUS Oddziału w C. z dnia 10 stycznia 2011 r. wynika, że A.M. posiada zaległości z tytułu składek w łącznej kwocie 81.452,12 zł (stan na dzień 28 grudnia 2010 r.).
Wpis sądowy od skargi wynosi w tej sprawie kwotę 500 zł.
Należy jeszcze w tym miejscu odnotować, że skarżący wielokrotnie zwracał się w postępowaniach sądowych, toczących się przed tutejszym Sądem, o przyznanie prawa pomocy. Ostatnio, mocą postanowienia z dnia 16 lipca 2010 r. (sygn. akt III SA/Gl 577/09), przyznano mu radcę prawnego z urzędu, a wcześniej postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. zwolniono go w tej samej sprawie od kosztów sądowych. Z kolei na podstawie postanowienia z dnia 8 czerwca 2010 r. (sygn. akt I SA/Gl 465/09) zwolniono A.M. od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku zapadłego przed tutejszym Wydziałem WSA w Gliwicach.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W punkcie wyjścia należy zwrócić uwagę, że intencją skarżącego jest w chwili obecnej uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Konkluzja ta wypływa z uzasadnienia wniosku zawartego w urzędowym formularzu (druk PPF; rubryka nr 5), jak również z treści pierwotnego wniosku z dnia 22 listopada 2010 r.
Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w części. W myśl art. 245 § 4 przywołanej ustawy, częściowe zwolnienie od opłat może z kolei polegać na zwolnieniu od ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jest jednak poza sporem, że wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy, co oznacza, iż zwolnienie takie może również sprowadzać się do zwolnienia z konkretnej opłaty, np. od wpisu, jak domaga się tego skarżący.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
W ocenie referendarza, obecny wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Należy w tym miejscu odnotować, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego jego jedynym źródłem przychodów jest prowadzona działalność gospodarcza, a ta do listopada 2010 r. generowała stratę. Wypada zwrócić uwagę, że żona A.M. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z kolei pomoc w codziennej egzystencji niesie skarżącemu jego matka, która utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego. Rozpoznający wniosek zauważył wprawdzie, że w 2009 r. skarżący osiągnął zysk z prowadzonej przez niego działalności jednakże, jak on sam zauważył, w tym okresie obrotowym nie dokonał bieżących opłat z tytułu podatków i opłat lokalnych. Odnotował w tych ramach, że nie uiścił kwoty 43.000,00 zł tytułem podatku od nieruchomości, ani kwoty 17.000,00 zł z tytułu podatku od dzierżawy wieczystej. W 2009 r. skarżący nie uiścił nadto kwoty 20.000,00 zł należnej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek. Oświadczenie tej treści znajduje się w aktach administracyjnych sprawy (patrz pismo z dnia 4 maja 2010 r.). Wynika z niego, że wskazane wyżej kwoty nie zostały zaewidencjonowane w księgach podatkowych, co wypatrzyło wynik finansowy za rok 2009.
Przyjęto w tej sprawie, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a jednym z symptomów problemów finansowych strony są prowadzone wobec skarżącego postępowania egzekucyjne, w tym z posiadanych przez niego nieruchomości.
Z tych względów działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło