I SA/Gl 1159/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela postanawia odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówiło skarżącej M.F. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] nr [...], którym Dyrektor A w P., działając jako wierzyciel, za nieuzasadniony uznał zarzut skarżącej z dnia 3 sierpnia 2015 r. zgłoszony w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. Zaskarżone postanowienie doręczono skarżącej w dniu 29 czerwca 2016 r. Skargę skarżąca wniosła w dniu 27 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wyjaśnienie motywów tej kwalifikacji należy rozpocząć od wskazania, że do dnia 14 sierpnia 2015 r. art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; obecnie: t. j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a., stanowił, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten został jednak zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) z mocą obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r. (art. 2 ustawy zmieniającej). W konsekwencji zgodnie z jego aktualnym brzmieniem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z powyższego wynika zatem, że od dnia 15 sierpnia 2015 r. nie jest dopuszczalne zaskarżenie do sądu administracyjnego postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W rzeczywistości, biorąc pod uwagę określony w art. 52 p.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia służących w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wspomnianym wyłączeniem objęte są postanowienia organów drugiej instancji wydane w wyniku załatwienia zażaleń wniesionych bądź to na postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, bądź to na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Dotyczy to wszystkich rozstrzygnięć organu drugiej instancji, niezależnie od tego, czy stanowią one merytoryczne, czy też procesowe zakończenie takiego postępowania zażaleniowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1388/15, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde bowiem z tych rozstrzygnięć organów drugiej instancji zapada w sprawie, w której w pierwszej instancji wierzyciel (niebędący zarazem organem egzekucyjnym) wypowiada się w kwestii dopuszczalności lub zasadności zgłoszonych zarzutów. Skoro zaś opisane wyłączenie obejmuje postanowienia organu drugiej instancji wydane w postępowaniu dotyczącym takiego postanowienia wierzyciela, to tym bardziej znajduje ono zastosowanie względem rozstrzygnięć podejmowanych w ramach postępowań incydentalnych do tak rozumianego postępowania głównego, a dotyczących np. kwestii zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od wskazanego postanowienia wierzyciela. Wszystkie bowiem te postępowania (czy to główne, czy incydentalne) dotyczą sprawy, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu lub postanowienia, przedmiotem którego jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W konsekwencji rozstrzygnięcia w nich podejmowane uznać należy za objęte wyłączeniem z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zaprezentowana wykładnia koresponduje z intencją ustawodawcy wypowiedzianą w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1633, dostęp: www.sejm.gov.pl). W dokumencie tym zwrócono uwagę, że postępowanie w sprawie, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) o dopuszczalności lub zasadności zgłoszonego zarzutu samo w sobie jest postępowaniem incydentalnym względem postępowania w tym samym przedmiocie toczącego się następnie przed organem egzekucyjnym, a postanowienie wydane w ramach takiego postępowania głównego może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Na tej podstawie stwierdzono, że omawiane wyłączenie nie narusza praw podmiotowych jednostki ani sensu instytucji, której dotyczy. Rozwijając tę myśl, podkreślić należy, że brak możności zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w istocie nie oznacza pozbawienia strony prawa do sądowej kontroli zgodności z prawem takiego rozstrzygnięcia. Kontrola ta może jednak nastąpić dopiero w ramach postępowania ze skargi na wydane następnie postanowienie organu sprawującego nadzór nad organem egzekucyjnym. W świetle powyższych uwag uznać należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. niedopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) w sprawie zgłoszonych zarzutów. Stąd jedynie dodania wymaga, że ponieważ skargę na takie postanowienie wniesiono w niniejszej sprawie, należało ją odrzucić. Z uwagi na to wydanie niniejszego postanowienia stało się zatem konieczne.