I SA/Gl 1162/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-11-03

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieważ nie zastosował się do wezwania referendarza sądowego o uzupełnienie danych i złożenie dokumentów źródłowych. Posiadany przez skarżącego majątek o znacznej wartości oraz stały miesięczny dochód nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w sytuacji braku należytego wykazania przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący H. N. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta Mierzęcice dotyczącą stawek podatku od nieruchomości. Po uiszczeniu wpisu sądowego, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wniosek został złożony na druku urzędowym, ale referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych i złożenia dokumentów źródłowych. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Skarżący posiada znaczący majątek i dochody, które budziły wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. N. na uchwałę Rady Miasta Mierzęcice z dnia 25 listopada 2015 r. nr XV/110/2015 w przedmiocie uchwalenia stawek podatku od nieruchomości na 2016 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, H. N. uiścił należną kwotę (300 zł) i jednocześnie zwrócił się o ustanowienie dla niego adwokata. Wniosek ów został złożony na druku urzędowego formularza (druk PPF z dnia 26 września 2016 r.). W uzasadnieniu wniosku syntetycznie przybliżył zarzuty skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zeznał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wyłącznie z żoną. Wskazała dalej, iż posiada: dom o pow. 130 m2 o wartości około 400 tys. zł; dwa mieszkania o pow. użytkowej 50 i 30 m2 o łącznej wartości około 220 tys. zł; garaż o pow. użytkowej 20 m2 o wartości 20 tys. zł oraz samochód marki Fiat Sedici. Skarżący i jego żona posiadają oszczędność w kwocie około 800 zł. Łączny dochód w ww. gospodarstwie domowym wynosi około 5.300,00 zł netto, na który składają się wyłącznie świadczenia emerytalne. Z kolei do obciążeń zaliczono: pożyczkę hipoteczną (70 tys. zł); pożyczkę na zakup samochodu (35 tys. zł); czynsz za dwa mieszkania (800 zł/miesiąc); koszty prądu, gazu i RTV (10 tys. zł/rok); koszty leczenie żony skarżącego (2 tys. zł/rok); koszty ubezpieczenia nieruchomości i samochodu (2 tys. zł/rok). Pismem doręczonym skarżącemu w dniu 6 października 2016 r. referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych, pouczając przy tym, że niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni oraz we wskazanym tam zakresie, potraktowane zostanie jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Wezwanie pozostało bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. ustanowienie adwokata - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Podobnie art. 252 § 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Analiza tego przypadku ze szczególnym uwzględnieniem biernej postawy wnioskodawcy, pozwoliła skonstatować, że nie można skarżącego zakwalifikować do grona beneficjentów instytucji prawa pomocy. Nie osiągnięto bowiem stanu pewności co do tego, że nie będzie on w stanie pokryć kosztów sądowych związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika. Trzeba zauważyć, że już z samego formularza wynika, że skarżący i jego małżonka dysponują majątkiem o wartości około 675.000,00 zł. Orzekający jest przekonany, że intencją ustawodawcy, który wprowadził instytucję przyznania prawa pomocy do postępowania sądowoadministracyjnego, nie było objęcie nią podmiotów, które dysponują majątkiem o znacznej wartości, a przy tym stałym miesięcznym dochodem w relatywnie wysokiej kwocie. Wątpliwości, które zrodziły się w tej sprawie i wymagały tym samym wyjaśnienia dotyczyły zarówno dochodów skarżącego, jak i wydatków w jego gospodarstwie domowym. Odnośnie tych pierwszych, wezwanie zmierzało do wykazania sposobu wykorzystania dwóch z posiadanych przez skarżącego lokali mieszkalnych. Nie wykluczone przecież, że osoba, która posiada łącznie trzy lokale mieszkalne wynajmuje dwa z nich osobom trzecim, osiągając z tego tytułu dodatkowe dochody, bądź też udostępnia je członkom rodziny w zamian za ponoszenie wydatków związanych z ich utrzymaniem. Wątpliwości w tym zakresie wiążą się tym samym z rzeczywistą skalą wydatków skarżącego i jego małżonki z tytułu utrzymania posiadanych przez nich nieruchomości. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło