I SA/Gl 1162/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Rotter, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta oddala skargę. 1. R. L. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z [...], nr [...], w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta A. O.. 2. Stan sprawy. 2.1. W dniu [...], w wyniku realizacji środka egzekucyjnego jakim było zajęcie – stanowiącej własność skarżącego - nieruchomości położonej w C., przy ul. [...], nastąpiła jej sprzedaż. Do pierwszej licytacji przystąpiło 3 licytantów, przy czym najwyższą cenę, tj. [...]zł zaoferował A. O.. Z przebiegu licytacji sporządzono protokół, który został podpisany przez trzech licytantów, kierownika Działu Egzekucji Administracyjnej Urzędu Skarbowego w C. oraz dwóch pracowników tej komórki. Postanowieniem z [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ I instancji) udzielił przybicia na rzecz licytanta oferującego najwyższą cenę. 2.2. W zażaleniu na powyższe postanowienie z [...] skarżący wniósł o jego uchylenie i wstrzymanie licytacji nieruchomości. W uzasadnieniu przedstawił okoliczności dotyczące postępowania podatkowego, które w jego ocenie było wadliwe, obarczone szeregiem błędów, co skutkowało niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji administracyjnej, a następnie przymusową realizacją zaległości podatkowych, która skutkowała sprzedażą ww. nieruchomości. 2.3. Po rozpoznaniu zażalenia DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że dokonując oceny prawidłowości wydania postanowienia o udzieleniu przybicia bada przesłanki, które zaistniały do jego wydania, jak również te które stały na przeszkodzie w jego wydaniu przez organ egzekucyjny. Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. – dalej: u.p.e.a.) dotyczące przybicia stanowią, że po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Jak wynika z akt postępowania organ I instancji zawiadomił skarżącego o terminie i miejscu pierwszej licytacji, wyznaczonej na [...] o godz. 10.00 w siedzibie Urzędu Skarbowego w C.. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu [...]. W pierwszej licytacji, w której uczestniczyło trzech licytantów najwyższą cenę, tj. [...]zł zaoferował A. O.. Z przebiegu przeprowadzonej licytacji sporządzono protokół, którego odpis doręczono skarżącemu [...]. DIAS zauważył, że organ egzekucyjny nie ogłosił niezwłocznie po zamknięciu licytacji postanowienia o przybiciu, wstrzymując jego wydanie, gdyż nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte żądania skarżącego z 21 czerwca 2019 r. Jednocześnie DIAS poddał analizie przesłanki negatywne, tzn. warunkujące wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie przybicia. Wśród nich są: okoliczności, gdy ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik licytacji, bądź jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Zauważył, że organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. DIAS nie stwierdził wystąpienia którejkolwiek z przesłanek stających na przeszkodzie wydaniu przez organ egzekucyjny zaskarżonego postanowienia o udzieleniu przybicia. Zauważył, że bezspornym między stronami pozostaje fakt, że obwieszczenie o licytacji nieruchomości stanowiącej własność skarżącego nie tylko zostało publicznie obwieszczone, ale również został on poinformowany o tym fakcie. Nie jest również kwestią sporną to, że będąc w organie egzekucyjnym w dniu licytacji skarżący opuścił salę, w której miała ona być przeprowadzona, przed jej wywołaniem, a następnie po otrzymaniu odpisu protokołu licytacji nieruchomości z [...] skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z żądaniem z 3 lipca 2019 r. określonym jako "wniosek o sprostowanie protokołu licytacji nieruchomości". Wystąpienie to, sprecyzowane przez skarżącego jako skarga na czynność poborcy skarbowego została ostatecznie oddalona. DIAS zaznaczył, że WSA w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 20 sierpnia 2020 r., I SA/GI 532/20 oddalił skargę R. L. na postanowienie DIAS z [...], którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. DIAS wskazał, że w aktach postępowania nie ma również postanowień o zawieszeniu, wstrzymaniu, czy też umorzeniu postępowania egzekucyjnego, co mogłoby stanowić przeszkodę w wydaniu zaskarżonego obecnie postanowienia organu egzekucyjnego. Co prawda, w jego toku skarżący zwracał się z takimi żądaniami (wniosek o zawieszenie postępowania, o wstrzymanie licytacji oraz o wznowienie postępowania zakończonego tytułami wykonawczymi na podstawie których prowadzona jest egzekucja), lecz żadne z nich nie zostały rozstrzygnięte pozytywnie. Oznacza to zdaniem DIAS, że organ egzekucyjny spełnił przesłanki do wydania postanowienia o udzieleniu przybicia i zostało ono wydane zgodnie z przepisami u.p.e.a. Jednocześnie zauważył, że zaskarżone postanowienie nie może zostać uchylone z przyczyn wskazanych w zażaleniu, tj. dotyczących ewentualnych naruszeń w postępowaniu podatkowym. Podkreślił, że na tym etapie postępowania możliwe jest wyłącznie badanie prawidłowości wydania postanowienia o udzieleniu przybicia. Niemożliwym i niedopuszczalnym jest wykorzystywanie tego środka prawnego do wzruszenia aktów administracyjnych, czy działań organu egzekucyjnego, które dokonywane były uprzednio i na które przysługiwały odrębne środki zaskarżenia. 3.1. W skardze z 26 lipca 2021 r. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS z [...] i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżący zaznaczył, że pismem z 22 lipca 2021 r. złożył do DIAS wniosek o wznowienie postępowania i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] oraz decyzji DIAS nr [...] i postanowienia DIAS nr [...]. Wskazał, że załączył dokumentację źródłową otrzymaną od przewoźnika firmy A, którą organy ścigania zabezpieczyły, a następnie utraciły, co uniemożliwiło rozliczenie jego firmy i niesłusznie obciążyło jego firmę nienależnym podatkiem. 3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Argumentacja zawarta w skardze jest nietrafna. Mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), Sąd działając z urzędu, również nie stwierdził, aby orzekające w kontrolowanej sprawie organy dopuściły się naruszenia prawa. 5. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta w toku egzekucji z nieruchomości. Zważywszy na istotę sporu pomiędzy stronami w kontrolowanej sprawie, zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów mają regulacje art. 111m i art. 111n u.p.e.a. Artykuł 111m u.p.e.a. stanowi, że: § 1. Po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. § 2. Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3. § 3. Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. § 4. Gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy. § 5. Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Z kolei zgodnie z art. 111n u.p.e.a.: § 1. Organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. § 2. Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. § 3. Organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1; 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia. Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu, jeżeli: a) złożono skargę na czynności poborcy skarbowego, która nie została ostatecznie rozstrzygnięta; b) zażalenia na postanowienie wydane przez organ egzekucyjny lub organ nadzoru w toku postępowania egzekucyjnego nie są ostatecznie rozstrzygnięte (W. Grześkiewicz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 111m). Po wtóre, organ egzekucyjny odmawia udzielenia przybicia, gdy: a) ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i gdy uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji; b) jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie; c) gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. 6. Z akt sprawy nie wynika, aby postanowienie o przybiciu zostało wydane pomimo tego, że należało wstrzymać jego wydanie (art. 111m § 3 u.p.e.a.). Sąd nie stwierdził też zaistnienia okoliczności uzasadniającej odmowę przybicia (art. 111n § 1 i § 2 u.p.e.a.). Sam skarżący w skardze nie powołuje się zresztą na jakąkolwiek z tych okoliczności. Sąd z urzędu zatem stwierdza, że skarżącemu, jako zobowiązanemu doręczono w dniu [...] zawiadomienie o licytacji wyznaczonej na [...], godz. 10.00. W licytacji uczestniczyło trzech licytantów, a najwyższą cenę – jak wynika z protokołu – zaoferował A. O.. Odpis protokołu z licytacji doręczono skarżącemu w dniu [...]. Organ pierwszej instancji bezpośrednio po zamknięciu licytacji nie wydał postanowienia o przybiciu, ponieważ skarżący w dniu 24 czerwca 2019 r. złożył w piśmie datowanym na 21 czerwca 2019 r.: a) wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tytułami wykonawczymi [...] oraz [...]; b) wniosek o zawieszenie egzekucji prowadzonej w ww. sprawach, w tym wstrzymanie licytacji. Organ prawidłowo zastosował się zatem do treści art. 111m § 3 u.p.e.a. Postanowienie o przybiciu Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wydał dopiero w dniu [...]. Nastąpiło to po tym, jak DIAS postanowieniem z [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 21 czerwca 2019 r. o wstrzymanie licytacji z nieruchomości. WSA w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 8 października 2020 r., I SA/Gl 1581/19 oddalił skargę na postanowienie DIAS z [...]. Po wtóre, DIAS postanowieniem z [...] ostatecznie orzekł o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie wymienionych w jego piśmie tytułów wykonawczych. Po trzecie, DIAS postanowieniem z [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie oddalenia skargi zobowiązanego z dnia 3 lipca 2019 r. na czynności poborcy skarbowego w toku pierwszej licytacji z nieruchomości. Skarga na postanowienie DIAS z [...] została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 20 sierpnia 2020 r., I SA/Gl 532/20. Wreszcie, w odniesieniu do kwestii wznowienia postępowania należy zauważyć, że nie jest to ani skarga ani zażalenie, o których mowa w art. 111m § 3 oraz art. 111n § 1 u.p.e.a., a które blokują wydanie postanowienia o przybiciu. W tych przepisach jest mowa o skargach i zażaleniach, a więc innych środkach prawnych, aniżeli żądanie wznowienia postępowania (por. art. 241 § 1 o.p.). Ponadto, w art. 111m § 3 i art. 111n § 1 u.p.e.a. chodzi o skargi lub zażalenia, które przysługują zainteresowanemu w toku licytacji, jako jednemu z etapów egzekucji z nieruchomości. Jednoznacznie wynika to z dalszej części art. 111n § 1 u.p.e.a., która wymaga potwierdzenia na skutek rozpoznania owych skarg lub zażaleń naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji oraz ustalenia istotnego wpływu tych uchybień na wynik licytacji. Żądanie wznowienia postępowania (art. 241 § 1 o.p.) także i z tego powodu nie zalicza się do środków prawnych wskazanych w art. 111m i 111n u.p.e.a. Z ostatnio wskazanych powodów, za nieskuteczny należy uznać także argument zawarty w skardze do WSA w Gliwicach, że skarżący pismem z 22 lipca 2021 r. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania. Poza tym, Sąd zauważa, że złożenie - wskazanego w skardze do WSA - wniosku nastąpiło już po wydaniu kontrolowanego ostatecznego postanowienia o przybiciu z [...]. Jest to kolejna okoliczność wykluczająca uznanie skargi za skuteczną. Na koniec Sąd zauważa, zgodnie z tym co podniósł DIAS, że z akt sprawy nie wynika, aby w dniu wydania przez organy postanowień w sprawie przybicia ([...] i [...]) przedmiotowe postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu, o czym mowa w art. 111n § 2 u.p.e.a. 7. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.