I SA/Gl 1169/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę [...] (słownie: [...]) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że jest zatrudniony u ojca, który przejął prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Zaznaczył również, iż uzyskuje dochody z prac dorywczych w wysokości około [...] zł miesięcznie. Według wniosku skarżący ma na utrzymaniu dwójkę dzieci i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, której wynagrodzenie wynosi [...] zł brutto. Stałe koszty utrzymania rodziny określono na [...] zł. Wnioskodawca we współwłasności z małżonką posiada dwie nieruchomości, a z siostrą jedną nieruchomość. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, pełnomocnik skarżącego nadesłał dokumenty, które generalnie potwierdzają powyższe okoliczności, mianowicie: zaświadczenia o zarobkach skarżącego i jego małżonki, wyciągi z rachunków bankowych należących do żony i ojca skarżącego (na tym pierwszym rachunku ujemne saldo na dzień [...] 2010 r. wynosiło [...] zł, na tym drugim, związanym z działalnością gospodarczą, saldo końcowe było zerowe, lecz przeprowadzono liczne operacje; m.in. częste wypłaty z rachunku dokonywane przez skarżącego, który np. w dniu [...] 2010 r. wypłacił kwotę [...] zł), zeznania podatkowego skarżącego i jego małżonki za ubiegły rok (pełnomocnik oświadczył, że ojciec skarżącego nie złożył takiego zeznania), dokumenty związane z działalnością gospodarczą prowadzoną niegdyś przez skarżącego (wynika z nich, że w okresie od dnia [...] 2009 r. do dnia [...] 2010 r. działalność ta była zarejestrowana na żonę skarżącego, zaś od dnia [...] 2010 r. – pod nieco zmienioną firmą – jest zarejestrowana na jego ojca), kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług składanych przez ojca skarżącego za okresy od [...] do [...] 2010 r. (najwyższą podstawę opodatkowania, [...] zł, wykazano w kwietniu, z kolei najniższą, [...] zł – w sierpniu), podsumowanie księgi przychodów i rozchodów ojca skarżącego za ostatnie 6 miesięcy (wynika z niego, że przedsiębiorca ów wykazał przychód w kwocie [...] zł, koszty jego uzyskania w kwocie [...] oraz stratę w kwocie [...] zł, przy czym w październiku przychód wyniósł [...] zł, strata – [...] zł, zaś koszty – [...] zł, w tym wartość zakupu towarów – [...] zł, a inne wydatki – [...] zł) oraz dokumentację dotyczącą stałych kosztów utrzymania, obejmującą m.in. harmonogram spłat pożyczki zaciągniętej przez małżonkę skarżącego (miesięczna rata tego zadłużenia wynosi [...] zł). Wpis od skargi, obliczony z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze, wynosi [...] zł Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, że zachodzi przesłanka do uwzględnienia jej wniosku w całości. Na rzecz takiej konkluzji przemawia przede wszystkim wzgląd na działalność gospodarczą ojca skarżącego. Działalność ta może być wszak uznana za przedsięwzięcie rodzinne, skoro – nie zawsze pod tą samą firmą, lecz pod jedną siedzibą – najpierw prowadził ją wnioskodawca, potem jego małżonka, a obecnie ojciec. Zresztą skarżący zatrudniony jest w tym przedsiębiorstwie, ma dostęp do "firmowego" rachunku bankowego, z którego często korzysta, wypłacając sumy przekraczające jego deklarowane miesięczne dochody, i sam przyznał, że ojciec przejął jego działalność. Wyniki tej działalności mają więc wpływ na ocenę jego sytuacji majątkowej i wykluczają przyjęcie, iż uniemożliwia mu ona poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie można przecież tracić z pola widzenia zwłaszcza wysokich przychodów uzyskiwanych w ramach wspomnianej działalności oraz ponoszonych w związku z nią kosztów, znacznie większych od wpisu od skargi. Z drugiej strony jednak wpis od skargi, a co za tym idzie – koszty sądowe w sprawie, są stosunkowo wysokie, zaś rozpatrywana działalność gospodarcza przynosi stratę. Nie bez znaczenia jest również, że skarżący i jego małżonka wykazują niewielkie dochody, mają natomiast niewątpliwie spore wydatki łączące się m.in. z utrzymaniem dzieci oraz spłatą zaciągniętej pożyczki. Dlatego uznano, że poniesienie kosztów sądowych w całości mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek skutku takiego nie pociągnie za sobą z pewnością uiszczenie ułamka kosztów, o którym mowa w sentencji, określonego na poziomie zbliżonym do 1/10 części wpisu od skargi. Ułamek ten wszak nieznacznie przewyższa zaledwie 5% kosztów działalności gospodarczej wykazanych przez ojca skarżącego w październiku bieżącego roku i nie przekracza 10% przychodu wykazanego w tym miesiącu. Możliwości płatnicze wnioskodawcy polepsza również to, że osiąga on dochody z prac dorywczych, których wszelako – pomimo wezwania – nie udokumentował, oraz to, że przysługuje mu prawo do kilku nieruchomości. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.