I SA/Gl 1169/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek od zwróconych odsetek w podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że nie jest w stanie ich uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego, gdyż dochody jego rodziny ograniczają się do kwoty 1800 zł netto, stanowiącej sumę jego wynagrodzenia za pracę oraz wpływów z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jego małżonkę. Według wniosku skarżący ma na utrzymaniu córkę studentkę i nie posiada majątku poza domem i gospodarstwem rolnym z 4 ha powierzchni gruntów rolnych. Pismem doręczonym w dniu 12 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności z tych rachunków bankowych, z których wyciągi nadesłano we wcześniejszych postępowaniach przed Sądem, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (zastrzeżono, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczeniem poświadczającym ten fakt, w razie kontynuowania działalności – kopiami: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy, a także ewidencji środków trwałych), przedstawienie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie gminy o dochodowości posiadanego przez skarżącego (jego małżonkę) gospodarstwa rolnego oraz zaświadczenia właściwej agencji udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy skarżący lub któraś z osób pozostających w jego gospodarstwie domowym otrzymuje dopłaty związane z posiadanym gospodarstwem rolnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, dostarczenie zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię, że córka skarżącego uczy się w tej placówce oraz nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i gospodarstwa rolnego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. zwrócił się o wyznaczenie dodatkowego terminu celem zgromadzenia wymaganej dokumentacji, Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2014 r. referendarz sądowy przedłużył wnioskodawcy termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o pięć dni, licząc od dnia doręczenia zarządzenia. Doręczenie to nastąpiło dopiero w dniu 20 stycznia 2015 r. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Skarżący składał wcześniej wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach toczących się przed Sądem, a wnioski te były zarówno uwzględnianie (np. postanowienie z dnia 16 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 316/11), jak i oddalane (np. postanowienie z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1149/11). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Stosownie do art. 255 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, co gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych strony. Tymczasem skarżący takiego wezwania nie wykonał, nie nadsyłając żadnego z wymienionych w nim dokumentów źródłowych, i to mimo tego, że na jego wniosek przedłużono mu termin wyznaczony w tym zakresie. Brak tych dokumentów uniemożliwia ustalenie jego sytuacji w jakimkolwiek aspekcie, w szczególności zaś zbadanie dochodów i wydatków jego gospodarstw domowego i rolnego. Niewystarczające w tym zakresie byłoby sięgniecie po materiały zgromadzone w innych postępowaniach, ponieważ po pierwsze są one już nieaktualne, obrazując stan sprzed kilku lat, a po drugie na ich podstawie wydano niejednolite orzeczenia w odniesieniu do wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Tamte ustalenia miano zresztą na względzie, formułując wezwanie w niniejszej sprawie, obejmując nim rachunki bankowe, z których wyciągi wówczas dostarczono, oraz dokumenty dotyczące działalności gospodarczej, którą wnioskujący wtedy prowadził. Tym samym wezwanie służyło rozwianiu także tych wątpliwości, jakie można było powziąć zestawiając obecne oświadczenia skarżącego z wcześniejszymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innych sprawach. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.