I SA/Gl 117/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2024 r. nr SKO.F/41.4/1165/2024/13626 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium) postanowieniem SKO.F/41.4/1165/2024/13626 z dnia 29 listopada 2024 r. wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 18, art, 23 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, ze zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia A. M. (dalej: Skarżący) na postanowienie Wójta Gminy N. (dalej: Wójt Gminy) z dnia 13 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu zobowiązanego za nieuzasadniony stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. 2.Dotychczasowy przebieg postępowania. 2.1. Wójt Gminy wystawił w dniu 24 kwietnia 2024 r. tytuł wykonawczy nr WOK.3160.70.2024 obejmujący nieuiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2023 r. do dnia 30 września 2023 r. W dniu 26 kwietnia Wójt Gminy wystawił kolejny tytuł wykonawczy nr WOK.3160.73.2024 obejmujący nieuiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 października 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. W obydwu ww. tytułach wykonawczych jako Zobowiązanego wskazano A1. M.. 2.2. Pismem z dnia 16 maja 2024 r. A1. M. oraz Skarżący wnieśli zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując jako podstawę zarzutu nieistnienie obowiązku. W uzasadnieniu wskazano, iż Wójta Gminy uniemożliwia korzystanie z bramy ogrodzenia posesji, w konsekwencji, od dnia 22.05.2023 r. nie wystawiają oni odpadów komunalnych i Gmina nimi nie gospodaruje. Jeżeli zatem Gmina od roku nie gospodaruje naszymi odpadami, to nie może żądać opłaty. 2.3. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r. uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została złożona tylko przez A1. M. i to ona jest stroną w postępowaniu. W konsekwencji rozpatrzono jedynie zarzuty wniesione przez A1. M. 2.4. Zażalenie na powyższe postanowienie - w ustawowym terminie – wniosła A1. M. i Skarżący, wskazując, iż nie są żadnymi dłużnikami z tytułu gospodarowania odpadami, gdyż od roku niezaprzeczalnie Gmina tymi odpadami nie gospodaruje. Do zażalenia dołączyli mapę obrazującą teren. 2.5. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium uznało wniesione przez Skarżącego zarzuty za niedopuszczalne. Kolegium przywołało mające w sprawie zastosowanie przepisy i wskazało, iż w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należało, iż zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Zaskarżone postanowienie zostało skierowane jedynie do A1. M. jako Zobowiązanego. Kolegium wskazało, iż tylko Zobowiązany uprawniony jest do wniesienia zarzutów, a następnie kwestionowania wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2021 r. III FSK 2965/21). Tak więc zażalenie wniesione przez Skarżącego jest niedopuszczalne. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki, określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia Skarżącego na postanowienie Wójta Gminy z dnia 13 czerwca 2024 r. w przedmiocie uznania zarzutu zobowiązanego za nieuzasadniony. W konsekwencji wniesione przez niego zażalenie nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone przez Kolegium. 2.6. Skargę na postanowienie Kolegium z dnia 29 listopada 2024 r. wniósł Skarżący, podnosząc, iż Gmina nie powinna przyjąć deklaracji o wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, która została podpisana jedynie przez A1. M.. W treści uzasadnienia podniósł, iż jeżeli Gmina "ogrodziła" mi (nam) czynną 64 lata bramę posesji, uniemożliwiając tym wystawianie śmieci, to za to nie może teraz ściągać należności w trybie egzekucji administracyjnej. 2.7. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się niezasadna. 3.2. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.3. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności wydania przez Kolegium postanowienia o niedopuszczalności wniesienia zażalenia przez Skarżącego na postanowienie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych wydane wobec A. M.. 3.4. Rozważając sporne zagadnienie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, należy stosować odpowiednio przepisy k.p.a. Stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Rozpoznanie przez wierzyciela zgłoszonych przez stronę zarzutów następuje w formie postanowienia (art. 34 § 2 u.p.e.a.). W myśl art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 k.p.a). Z powołanych przepisów wynika, że organ drugiej instancji - po otrzymaniu zażalenia, a przed jego merytorycznym rozpatrzeniem, obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym czy zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu i czy pochodzi od strony postępowania. Przeprowadzenie wskazanych czynności w postępowaniu wstępnym jest obligatoryjne. Z treści art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Do zażaleń przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie zgodnie z art. 144 k.p.a. Ustalenie przez organ odwoławczy, że zażalenie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania lub z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje zażalenia merytorycznie, nie rozważa podniesionej w nim argumentacji, lecz w trybie art. 134 k.p.a. stwierdza jego niedopuszczalność lub wniesienie z uchybieniem terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienie odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2024 r. II SA/Wr 756/23, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2025 r. II SA/Gl 230/25). 3.5. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż zasadnie twierdzi w zaskarżonym postanowieniu Kolegium, iż zażalenie Skarżącego jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Poza sporem pozostaje bowiem okoliczność, iż zaskarżone postanowienie zostało skierowane jedynie do A1. M. jako Zobowiązanego. Z powołanych wyżej przepisów ustawy egzekucyjnej w administracji wynika bezsprzecznie, iż tylko Zobowiązany uprawniony jest do wniesienia zarzutów, a następnie kwestionowania wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2021 r. III FSK 2965/21). Jeżeli zatem Skarżący nie był uprawniony do wniesienia zarzutów, to zażalenie Skarżącego na postanowienie w przedmiocie zarzutów wniesionych przez A1. M., jest niedopuszczalne. Tym samym, zdaniem Sądu, spełnione zostały przesłanki, określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia Skarżącego na postanowienie Wójta Gminy z dnia 13 czerwca 2024 r. w przedmiocie uznania zarzutu zobowiązanego za nieuzasadniony. W konsekwencji wniesione przez niego zażalenie nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone przez Kolegium. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 3.6. Reasumując, Sąd rozpoznając skargę w granicach określonych art. 134 p.p.s.a. nie doszukał się naruszeniem prawa procesowego czy materialnego skutkujących uchylenia zaskarżonego postanowienia. Tym samym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.