I SA/Gl 1172/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej po rozpoznaniu w 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem nadanym z dnia 8 września 2017 r. A (dalej jako "A"), wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W skardze zawarło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że organ I instancji wezwał je do zapłaty kwoty [...]zł wraz z odsetkami, która to kwota wynika z decyzji zaskarżonych do tut. Sądu, w tym w niniejszym postępowaniu. A podniosło, że jest organizacją pożytku publicznego, którego podstawowa działalność polega na prowadzeniu szkół, zaś działalność ta z uwagi na treść art. 83a ustawy o systemie oświaty nie jest działalnością gospodarczą. Jednocześnie podniosło, że jako organizacja pożytku publicznego nie może prowadzić działalności gospodarczej, a wszystkie pozyskanie środki ma obowiązek przeznaczać na realizację celów statutowych, czyli prowadzenie szkół i przedszkoli (ok. 100 placówek), w których naukę pobiera kilka tysięcy uczniów, w tym znaczny procent uczniów niepełnosprawnych. Jednocześnie dotacje otrzymywane na tę działalność nie mogą być przeznaczane w innym celu. Tym samym nie ma możliwości pozyskania środków na zapłatę ww. kwoty. Tym samym brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą poważne skutki w sferze majątkowej A, a przede wszystkim uniemożliwi A prowadzenie działalności statutowej do czasu rozpoznania skargi. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego doprowadzi, w ocenie A, do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności i przerwania edukacji i terapii uczniów, zwolnienia pracowników oraz utraty płynności finansowej wobec niemożności regulowania zobowiązań bieżących i przyszłych. Wskazało przy tym, że wstrzymanie wykonania decyzji nie przyniesie budżetowi jednostki samorządowej żadnych ujemnych skutków, albowiem otrzymane dotychczas dotacje zostały wykorzystane na działalność oświatową, a ich wysokość została prawidłowo określona wg faktycznej liczby uczniów. Zwrot dotacji stanowić będzie przy tym dodatkowy nieopodatkowany przychód tej jednostki samorządowej. Pismem z dnia 10 listopada 2017 r. A uzupełniło powyższy wniosek wskazując, że w dniu 17 października 2017 r. Sąd Rejonowy w N. Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości szkół specjalnych i integracyjnych działając z wniosku organu I instancji, który to organ w dniu 9 listopada 2017 r. wystawił upomnienia w trybie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie pismem z dnia 20 listopada 2017 r. A poinformowało, że ponowiło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do Kolegium. Jednocześnie wskazało, że wniosek taki złożono do organu I instancji, który poinformował, że nie ma prawnych możliwości wstrzymania wykonania wydanych decyzji. Jednocześnie A podniosło, że 24 listopada 2017 r. upływa termin zapłaty łącznej należności wraz z odsetkami, a w przypadku braku zapłaty wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. , poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej w skrócie ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). Ponadto, Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do wykazania okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w powołanym powyżej przepisie. Stwierdzić jednak należy, iż ustawodawca nie wymaga od wnioskodawcy udowodnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zaistnieniem znacznej szkody lub innych trudnych do odwrócenia skutków. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wystarczy zatem, by z całości przedstawionych przez wnioskującego okoliczności wynikało, iż w jego przypadku zachodzi wskazane w ustawie niebezpieczeństwo. Analizując przedstawione we wniosku strony skarżącej argumenty Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Ochrona tymczasowa, jaką wprowadza art. 61 p.p.s.a. ma na celu uniknięcie sytuacji, w której na skutek wykonania zaskarżonego aktu przed rozpatrzeniem skargi dochodzi do takich zmian w rzeczywistości, których odwrócenie, jeśli w ogóle możliwe, będzie wiązało się ze znacznymi nakładami sił i środków. W ocenie Sądu, obowiązek natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji, może mieć poważne konsekwencje dla sytuacji finansowej strony skarżącej, co przełoży się na prowadzoną przez nią działalność. Strona skarżąca prowadzi działalność non-profit, zaś wszelkie środki którymi dysponuje, pochodzą bądź to z dotacji gminnych rozliczanych w ramach realizowanych zadań czy też z otrzymywanych darowizn, zatem wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. II GSK 2744/14 dostępne: CBOIS). Dochodzenie przedmiotowej dotacji przed zakończeniem postępowania w niniejszej sprawie może spowodować znaczne utrudnienie, bądź wręcz uniemożliwić podejmowanie zadań realizowanych w ramach statutowej działalności skarżącego A tj. prowadzenie 120 szkół i przedszkoli. Powyższe może stać się przyczyną przerwania edukacji i terapii kilku tysięcy uczniów w tym również niepełnosprawnych, a także dzieci przedszkolnych w szkołach miejskich i wiejskich niejednokrotnie będących jedyną placówką w okolicy, zwolnień nauczycieli i pracowników (ponad 2700 osób). Stwarza to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, nawet bez szczegółowej analizy sytuacji majątkowej strony skarżącej przyjąć można, że konieczność zwrotu wskazanych kwot dotacji może doprowadzić do powstania sytuacji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wydając niniejsze rozstrzygnięcie Sąd miał na względzie również fakt, że w ramach czynności mających na celu zabezpieczenie wierzytelności wynikającej zarówno z zaskarżonej decyzji, jak i pozostałych trzech zaskarżonych do tut. Sądu, organ dokonał zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej. Na marginesie podkreślić nadto należy, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, jeszcze przed wyrokowaniem o zasadności skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.