I SA/Gl 1174/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana Sędzia NSA Eugeniusz Christ Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Katarzyna Faltus po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. ustalił R. i J. R. wymiar podatku od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2004 r. w wysokości [...] zł., w tym z tytułu budynków zajętych na działalność gospodarczą w kwocie [...] zł. oraz gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w kwocie [...] zł. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnieśli podatnicy, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania strony wskazały, iż w dniu [...] 2004 r. nabyły nieruchomość wchodzącą w skład przedsiębiorstwa upadłej spółki. Nieruchomość od chwili nabycia była zbędna do prowadzonej przez J. R. działalności gospodarczej, dlatego też nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych, a podatnicy podejmowali działania zmierzające do jej zbycia. Zdaniem odwołujących organ podatkowy bezpodstawnie opodatkował przedmiotową nieruchomość stawką podatku określoną dla działalności gospodarczej, bowiem stawka ta nie znajduje pokrycia w przychodach działalności gospodarczej, a ponadto przeprowadzona przez pracowników Urzędu Miasta wizja na nieruchomości, potwierdziła, iż budynek nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej, pozostało to jednak bez wpływu na wymiar podatku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzje organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta, jako część składowa przedsiębiorstwa, aktem notarialnym z dnia [...] 2004 r. przez J. R., na potrzeby i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, którą prowadzi jako przedsiębiorca wpisany do ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta Miasta B. nr [...] pod nazwą "A" – J. R.. Powołując się na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz.84 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że budynki i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty , budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jak zauważył organ odwoławczy, dla celów opodatkowania gruntów i budynków podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki określonej dla prowadzonej działalności gospodarczej nie ma znaczenia fakt, czy są one bezpośrednio wykorzystywane przez przedsiębiorcę do prowadzonej działalności, czy jako przeznaczone do zbycia są traktowane jako inwestycja o charakterze krótko lub długoterminowym, a w związku z tym, w jakiej pozycji są umieszczone w bilansie firmy. Organ wskazał ponadto, że podatek od nieruchomości, jako podatek o charakterze majątkowym nie jest związany z przychodami jakie uzyskuje właściciel z tytułu ich posiadania. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została przez podatników zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze, skarżący kwestionowali zasadność uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w części dotyczącej złożonego oświadczenia przez J.R. przy zakupie nieruchomości, a dotyczącego jej zakupu na potrzeby i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem skarżących oświadczenie to zostało złożone wobec sprzedających i wyrażało jedynie generalny motyw i zasadniczy zamiar, a ponadto było złożone przed przejęciem nieruchomości. Za bezzasadne i tendencyjne uznali skarżący podkreślenie tej właśnie części oświadczenia, z pominięciem tej jego części, z której wynika, że nabycia dokonano w ramach majątku wspólnego małżonków. Jak podkreślono, koszty związane z nabyciem przedsiębiorstwa, jak i koszty związane z utrzymaniem przedmiotowej nieruchomości nie zostały zaewidencjonowane w koszty prowadzonej działalności gospodarczej i zostały pokryte z dochodów wspólnych małżonków. Polemizując z użytym przez organ odwoławczy wyrazem " przedsiębiorstwo", skarżący podnieśli, że jego nabycie nastąpiło w szczególnych okolicznościach, tj. po upływie 20 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości spółki, a zatem po zaprzestaniu prowadzenia przez sprzedającą działalności gospodarczej, a przedmiotem zakupu buły różnorodne, nie komplementarne, niszczejące i przypadkowe nie spieniężone wcześniej przez syndyka składniki majątkowe, z których tylko część nadawała się do wykorzystania w prowadzonej przez J. R. działalności gospodarczej. Skarżący podnieśli ponadto, że przedmiotowa nieruchomość nie może być wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem została ona podzielona decyzją Prezydenta Miasta Z., na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, w związku z budową odcinka autostrady A- 4. Wydzielona z nieruchomości działka została zajęta pod budowę dwupoziomowego skrzyżowania, a pozostała część znalazła się w jego obrębie i utraciła możliwość zgodnego z prawem, bezpiecznego użytkowania. Na działce bowiem znajduje się jednopiętrowy budynek biurowo – hotelowy, który nie mógł być racjonalnie użytkowany na dotychczasowe cele. Opisując zmieniający się dostęp do tej nieruchomości, utratę przestrzeni oraz skoncentrowanie oddziaływania na siebie nieruchomości, położonych wzdłuż nasypu skarżący podnieśli, że nieruchomość nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, a podejmowane próby jej sprzedaży lub wydzierżawienia okazały się bezskuteczne. Zdaniem skarżących, nabycie tej nieruchomości w ramach wspólności małżeńskiej, pozwalało im na swobodę w wykorzystywaniu przedmiotowej nieruchomości, a zatem podjęta decyzja o zbędności jej do prowadzonej działalności gospodarczej mieściła się w granicach tej swobody. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku gdy, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie. Odnosząc się do sformułowanego przez skarżących zarzutu naruszenia przez organ podatkowy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należy zauważyć, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ustawodawca uznał te, które są w posiadaniu przedsiębiorcy. W rozpatrywanej sprawie udowodnionym i niekwestionowanym jest fakt nabycia przez skarżącego przedmiotowych budynków, na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] 2004 r. dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Nie zasługuje, zdaniem Sądu, na uwzględnienie zarzut skargi, iż oświadczenie złożone przez J. R. złożone zostało przed przejęciem nieruchomości i dotyczyło tylko generalnego motywu co do sposobu wykorzystania nieruchomości, a ponadto złożone zostało sprzedającym tę nieruchomość. Dla oceny zasadności tego zarzutu istotne znaczenie ma treść art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z § 2 tego przepisu wynika natomiast, iż zasadę określoną w § 1 stosuje się do dokumentów sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Przechodząc do oceny charakteru prawnego aktu notarialnego, należy zwrócić uwagę na uregulowania zawarte w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ( Dz. U. Nr 42, poz. 369 z 2002 r. z późn. zm.), w szczególności na art. 1 i 2 tej ustawy. Z cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że notariusz powołany jest do dokonywania czynności w formie aktu notarialnego, a w zakresie swoich uprawnień działa jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu. Zgodnie z § 2 art. 2 w/w ustawy, czynności notarialne dokonane przez notariusza mają charakter dokumentu urzędowego. Zatem twierdzenie skarżących, iż oświadczenie złożone w akcie notarialnym, nie powinno być przez organy brane pod uwagę, przy ocenie materiału dowodowego w tej części, w której określono, iż została ona nabyta na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię sporną stanowi przyjęta przez organy podatkowe stawka opodatkowania. W ocenie skarżących, budynki te i grunty powinny być opodatkowane stawkę określoną dla budynków i gruntów pozostałych , przy czym główne rozważania oparto na interpretacji ujętego w tym przepisie sformułowania " możliwości korzystania z nieruchomości". Zdaniem Sądu , chybiona jest argumentacja skargi wskazująca, że o możliwości korzystania z nieruchomości decydować mogą inne, niż względy techniczne, okoliczności. Dla celów podatku od nieruchomości, zgodnie ze wskazanym wcześniej art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz.84 z późn. zm.) znaczenie ma bowiem posiadanie nieruchomości, a o wyłączeniu ze stawki określonej dla działalności gospodarczej, decydują tylko niemożność ich wykorzystywania ze względów technicznych. Wykładnię tego pojęcia oprzeć należy na przesłankach wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.), bowiem art. 1 a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odsyła do stosowania w odniesieniu do budynków i budowli przepisów prawa budowlanego. Skoro zatem, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera własnych uregulowań określających budynek i budowle oraz nakazuje stosowanie w tym przedmiocie przepisów prawa budowlanego, to tym bardziej do określenia stanu technicznego tych budynków i budowli mają zastosowanie przepisy tego prawa. Należy zatem wyrazić pogląd, iż odesłanie powyższe obejmuje nie tylko definicje legalne budynku i budowli, ale również całość regulacji zagadnień budowlanych objętych tych prawem. W związku z tym również pojęcie "względy techniczne" użyte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych powinno być interpretowane ściśle , w oparciu o formalne podstawy prawa budowlanego, gdyż ocena stanu technicznego budynku i budowli wykracza poza działania organu podatkowego. Za takim stanowiskiem – wbrew zarzutowi skargi – przemawia również treść art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiącego o zmianie sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania. Nie jest więc zasadne twierdzenie skarżących, że dokonana faktyczna zmiana przeznaczenia budynku stanowi podstawę do obniżenia podstawy opodatkowania. Wpływ na wysokość opodatkowania ma tylko bowiem taka zmiana sposobu wykorzystania, która pozostaje w zgodzie z wymogami formalnymi, określonymi w art. 72 Prawa budowlanego ( por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r. I SA/Łd 2272/00, Fin. Kom. Nr 6, poz. 68). Sąd zauważa dodatkowo, że przedmiot działalności gospodarczej podatnika obejmował m.in. wynajem nieruchomości na własny rachunek. Fakt, iż podejmowane działania w celu wydzierżawienia lub wynajmu spornej nieruchomości nie przyniosły oczekiwanego przez podatników rezultatu, nie może przesądzać o tym, iż nieruchomość ta nie jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Ryzyko bowiem prowadzenia działalności gospodarczej obciąża prowadzącego tę działalność, a jego decyzje i ich skutki wpływają na efekty gospodarcze prowadzonej działalności. Dodatkowo Sąd podnosi, iż jedyną podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). `W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażono pogląd, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych w ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego ( por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. III SA 911/94, system informacji prawnej LEX 18/2005, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r. III SA 1685/93, system informacji prawnej LEX 18/2005 ). Reasumując, Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że za budynki, budowle i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy uznać te, które są w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Stanowisko takie znalazło także wyraz w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie wyrażał pogląd, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 1998 r. I SA/Gd 95/97, system informacji prawnej LEX nr 44169, uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. FPK 3/00, ONSA 2001, nr 4 poz. 150 ). W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, zatem poczynione uwagi w pełni uzasadniają sformułowaną wyżej ocenę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.).