I SA/Gl 1174/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Asesor WSA Teresa Randak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., działając na postawie art. 123 § 1 k.p.a. i art. 17, art. 18, art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110, poz. 969 z 2002 r. z późn. zm.), zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec mienia "A" z siedzibą w T. (na podstawie tytułów wykonawczych [...]), do czasu wydania przez wierzyciela postanowienia w zakresie zarzutów zgłoszonych przez dłużnika. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż w dniu [...] 2005 r. wszczęte zostało wobec dłużnika postępowanie windykacyjne zmierzające do ściągnięcia zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. oraz należnych odsetek od niezapłaconych za ten okres zaliczek. Wskazano dalej, iż zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie w tym zakresie wierzyciel wydał w dniu [...] 2005 r., jednakże na skutek zażalenia zostało ono uchylone przez jednostkę nadrzędną postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]. W tej sytuacji, w związku z brzmieniem art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec nie powiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu nowego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i upływu wskazanego w ustawie egzekucyjnej terminu do jego wydania – postanowiono o zawieszeniu postępowania. Postanowienie to zawierało pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby skarbowej w K. w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. W zażaleniu na to postanowienie Spółka stwierdziła, iż obowiązek zawieszenia przez organ egzekucyjny postępowania wynika z przepisów prawa (art. 34 § 3 ustawy egzekucyjnej), jednakże postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego narusza treść przepisu 34 § 3 i 4 tej ustawy z uwagi na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia wierzyciela, a nie postanowienia organu egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K.stwierdził niedopuszczalność zażalenia "A" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania przez wierzyciela postanowienia w zakresie zarzutów zgłoszonych przez dłużnika. Jako podstawę wydania postanowienia wskazano art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ zażaleniowy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego wskazując przede wszystkim, iż zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygnięcia i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego powinno zawsze mieć postać postanowienia. Przepis ten również stanowi, że na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli powyższa ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż przepisy ustawy egzekucyjnej (a także Kodeksu postępowania administracyjnego) nie przewidują możliwości zaskarżenia w postępowaniu dwuinstancyjnym tego rodzaju postanowienia, to mimo błędnego pouczenia strony (że takie prawo jej przysługuje) koniecznym było stwierdzenie przez organ nadzoru niedopuszczalności wniesionego zażalenia i pozostawienie je bez merytorycznego rozpatrzenia. Postanowienie to "A" zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 23 § 4 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 126, art. 221 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż organ nadzoru powinien zapobiec sytuacji, w której dochodzi do wydania wadliwego postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zwrócił też uwagę, iż Dyrektor Izby Skarbowej winien zbadać, czy zażalenia nie należało potraktować jako skargi na czynności egzekucyjne (art. 221 i nast. k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Polemizując z zarzutami skargi organ zażaleniowy wyjaśnił, iż zażalenia strony nie można było traktować jako skargi na czynności egzekucyjne, ani też jako skargi na działanie organu egzekucyjnego. Wskazał w tym zakresie, że skarga na czynności egzekucyjne dotyczy wszelkich podejmowanych działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego i odnosi się wyłącznie do czynności typu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyjaśnić na wstępnie należy, iż wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności. Rozpatrzenie zarzutów następuje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Wyrażenie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowienie to powinno zostać wydane w terminie czternastu od dnia powiadomienia wierzyciela o wniesionych zarzutach. Uchybienie temu terminowi – a taka sytuacja zaszła w niniejszej sprawie – nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu otrzymania ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (w trybie art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Nie może być wątpliwości, że oczekiwanie na zajęcie stanowiska przez wierzyciela leży w interesie dłużnika. Ponadto, odstąpienie przez organ egzekucyjny od obowiązku uzyskania wypowiedzi wierzyciela w sprawie zarzutów stanowi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zasadnie więc twierdzi organ egzekucyjny (czego zresztą nie kwestionuje strona skarżąca), iż nie przysługuje dłużnikowi zażalenie na zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela. Zgodnie bowiem z ogólną regułą zawartą w art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygnięcia i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego powinno zawsze mieć postać postanowienia. Przepis ten również stanowi, że na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli powyższa ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Tymczasem przepisy ustawy egzekucyjne jak i Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. Zatem, pomimo błędnego pouczenia (przez organ pierwszej instancji) organ nadzoru prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia, pozostawiając je bez merytorycznego rozpatrzenia. Podobnie za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi o potrzebie uznania zażalenia jako skargi na czynności egzekucyjne, czy też jako skargi na działanie organu egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne dotyczy bowiem wszelkich podejmowanych działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego i odnosi się wyłącznie do czynności typu wykonawczego, a nie wydanego rozstrzygnięcia. Podobnie, analizowane "zażalenie" nie wypełnia znamion skargi wniesionej w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż wyrażenie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zatem, stronie skarżącej przysługiwać będzie wówczas droga do obrony swoich praw i przedstawiania dowodów potwierdzających zasadność zgłoszonych zarzutów. W sumie zatem, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).