I SA/Gl 1178/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-12-29

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej sytuację majątkową i rodzinną. Niewykonanie wezwania uniemożliwia ocenę możliwości płatniczych strony i stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała na trudną sytuację materialną, dochody z pracy na część etatu, straty z działalności gospodarczej oraz wsparcie od matki i alimenty na dzieci. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i rodzinną. Skarżąca nie wykonała wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia dochodu w wysokości niepowodującej powstania zobowiązania podatkowego za 2006 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że wraz z dwójką dzieci zamieszkuje u matki, otrzymującej rentę w wysokości około 2000 zł i ponoszącej większość kosztów utrzymania. Zaznaczyła, że jej działalność gospodarcza przynosi straty oraz że pracuje na część etatu za wynagrodzeniem około 400 zł. Według wniosku skarżąca pozostaje w faktycznej separacji z mężem, który przekazuje na dzieci kwotę około 500 zł miesięcznie. Pismem doręczonym w dniu 4 grudnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w szczególności kopii umowy o pracę skarżącej oraz zaświadczenie jej pracodawcy o wysokości wynagrodzenia wypłaconego jej w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy), kopii ostatniej decyzji o waloryzacji renty matki skarżącej oraz kopii potwierdzenia wypłaty tego świadczenia za ostatni miesiąc albo zaświadczenia organu rentowego o jego wysokości do wypłaty, wskazującego też formę zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy), a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą (w tym z rachunku wykorzystywanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej) i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wskazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować, a w razie ich likwidacji po dniu 31 grudnia 2006 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), dokumentacji obrazującej wynik finansowy działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, w szczególności: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług i ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), a także ewidencji środków trwałych, dokumentu potwierdzającego, że skarżąca przebywa w faktycznej separacji z mężem, np. kopii pozwu rozwodowego, orzeczenia w sprawie alimentów, zaświadczenia Policji itp., kopii pokwitowań, przekazów pocztowych itp. lub innych dowodów wskazujących wysokość (i sposób zapłaty) kwot przekazywanych skarżącej przez małżonka w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów poświadczających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Wezwanie to nie zostało dotąd wykonane. Wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 500 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna zachować strona, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Tymczasem skarżąca nie nadesłała żadnego z dowodów wymienionych w wezwaniu. Nie wchodzi więc w rachubę poczynienie jakichkolwiek ustaleń na temat jej sytuacji rodzinnej, szczególnie relacji z mężem, a także składu jej gospodarstwa domowego oraz jego dochodów i wydatków. Dochody te są zresztą we wniosku podane jedynie w przybliżeniu, skoro każda kwota jest poprzedzona słowem "około", i nie zostały w ogóle udokumentowane. Odnotować w szczególności wypada brak materiałów dotyczących działalności gospodarczej, która, jak wynika z wniosku, nie została zlikwidowana, oraz rachunku bankowego, jaki był w tej działalności wykorzystywany. Niewykonanie wezwania wyklucza uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło