I SA/Gl 118/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-12
Skład orzekający: Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z tych kosztów. Postępowanie w przedmiocie takiego wniosku podlega umorzeniu, ponieważ strona już posiada ustawowe zwolnienie, co czyni jej żądanie zbędnym.Stan faktyczny
Skarżąca D. F. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności składkowych. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w tym zakresie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie strony z kosztów. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, wskazując na trudną sytuację materialną i relacje z ZUS.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
D. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] dotyczącą między innymi odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, składając sporządzony samodzielnie (według urzędowego wzoru) formularz PPF.
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, iż skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych, co czyni postępowanie, zainicjowane wnioskiem, bezprzedmiotowym.
W piśmie z dnia 1 marca 2012 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Oświadczyła w nim, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
W dalszej części pisma skoncentrowała się na postępowaniu prowadzonym przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności składkowych. W szczególności zaznaczyła, iż zalega wprawdzie wobec ZUS ze składkami, ale jednocześnie ZUS jest dłużnikiem jej małżonka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2012 r. utraciło moc, zaś wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd.
Należy zatem zaznaczyć, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ D. F. zaskarżyła decyzję dotyczącą między innymi umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jest ona w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samej ustawy. Nie zachodzi zatem potrzeba udzielania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż takie zwolnienie przysługuje jej ustawowo. Co więcej, zainicjowane przez skarżącą postępowanie obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe, skoro domaga się ona tego, co już zostało jej przyznane z mocy ustawy. Zaznaczyć także należy, że bezprzedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stosowanego do prawa pomocy na zasadzie analogii.
Na marginesie wskazać można, iż zawarte w sprzeciwie skarżącej odwołania do toczącego się przed ZUS postępowania w sprawie zaległych składek pozostają poza zakresem postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie mogą mieć wpływu na wynik tego incydentalnego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło