I SA/Gl 1180/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-01-11

Skład orzekający: Bożena Suleja – Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu, który obowiązywał do dnia 28 sierpnia 2015 r., po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2015 r. określającego nowy wzór urzędowego formularza, może zostać uznany za złożony prawidłowo?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na aktualnym, urzędowym formularzu. Złożenie wniosku na formularzu, który przestał obowiązywać, stanowi brak formalny, który należy uzupełnić w wyznaczonym terminie. Niezastosowanie się do wezwania i złożenie wniosku na nieaktualnym druku skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, uznając, że strona skarżąca nie dopełniła wymogów formalnych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu, który przestał obowiązywać po 28 sierpnia 2015 r. Referendarz sądowy wezwał do złożenia wniosku na obowiązującym druku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Strona złożyła wniosek na starym formularzu, w związku z czym referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Strona wniosła sprzeciw od tego zarządzenia, który został utrzymany w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A Sp. z o.o. w G.od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Strona skarżąca pismem z dnia 30 października 2015 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie o uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wniosła o zwolnienie jej z obowiązku poniesienia tej opłaty. Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2015 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego zarządzenia wyjaśniono, iż wniosek ten nie został złożony w przewidzianej prawem formie. Z uwagi na powyższe pismem doręczonym w dniu 10 listopada 2015 r. wezwano skarżącą Spółkę do złożenia go na urzędowym formularzu PPPr, według załączonego wzoru, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 17 listopada 2015 r. (data nadania) strona skarżąca złożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr), który – jak zauważył referendarz sądowy – był stosowany w postępowaniu przed sądami administracyjnymi do dnia 28 sierpnia 2015 r. Zdaniem referendarza sądowego nie można zatem przyjąć, że druk ten uczynił zadość jego wezwaniu, a Spółka z niezrozumiałych powodów nie skorzystała z doręczonego jej obowiązującego druku. Ponadto zwrócił uwagę, że oba wzory formularzy różnią się między sobą. Przede wszystkim wzór obowiązujący zawiera klauzulę o treści: "oświadczam, że jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553, z późn. zm.)". Umieszczenie zaś tej klauzuli pozwala na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawcy czynu polegającego na złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia. Od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2015 r. strona skarżąca, w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności, wniosła sprzeciw w którym wskazała, iż przedsiębiorca nie może ponosić negatywnych skutków tylko dlatego, że zmienił się druk oświadczenia. Dodała, że takie działania Sądu naruszają prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dalej "ustawa zmieniająca". Zgodnie z art. 2 tej ustawy przepisy w nowym brzmieniu stosuje się do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 roku. W myśl zaś art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa" w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ppsa). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo. Zgodnie z art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób prawnych – załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 ppsa (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 ppsa należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 ppsa. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że termin do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie z dniem 17 listopada 2015 r. Nie można bowiem uznać, że wnioskodawca uczynił zadość wezwaniu referendarza sądowego, skoro tego dnia nadał wniosek na formularzu według nieaktualnego już wzoru. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do tego wezwania, lecz strona skarżąca z niego nie skorzystała. Jak słusznie zauważył przy tym referendarz oba wzory formularzy różnią się między sobą. Reasumując, nie sposób przyjąć, że strona w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem i przekreślałoby sens zmiany tego prawa dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, że wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania. Z tych względów na mocy art. 260 § 1 i § 3 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło