I SA/Gl 1181/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, G. B. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ów złożyła następnie na urzędowym formularzu z dnia 3 stycznia 2017 r. W tych ramach oświadczyła, że jest osobą nieosiągającą dochodów i samotnie prowadzącą gospodarstwie domowe. Według tego formularza skarżąca posiada udział w ½ części działki o powierzchni 730 m2 i udział w ¼ części działki o pow. około 650 m2. Wezwaniem doręczonym w dniu 1 lutego 2017 r. referendarz wezwał skarżącą m.in. do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: 1) nadesłanie aktualnego zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości będącej jej adresem zamieszkania; dodatkowo należało przybliżyć relacje łączące te osoby oraz wskazać w jaki sposób osoby te ewentualnie kształtują sytuację materialną i finansową wnioskującej np. poprzez partycypację w kosztach utrzymania nieruchomości; 2) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia, opłaty czynszowe itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 3) udokumentowanie dochodów skarżącej oraz osób zameldowanych/zamieszkałych w jej gospodarstwie domowym; w tych ramach należało przedłożyć zaświadczenia o wysokości wszelkich dochodów w okresie ostatnich czterech miesięcy; zaświadczenia zakładów pracy winny zawierać informację o sposobie wypłaty wynagrodzenia w kwocie netto (wypłata gotówką, przelew bankowy, inne); ewentualne dochody z działalności gospodarczej należało udokumentować za pomocą kopii dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy firmy, w tym np. za pomocą księgi przychodów i rozchodów (pełna wersja z opisem zdarzeń gospodarczych), ewidencji przychodów, zestawienia sprzedaży, deklaracji VAT, raportów kasowych, itp; w tych ramach należało nadto nadesłać aktualną ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności; w przypadku braku dochodów należało przedstawić zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego wskazującego na brak odprowadzanych zaliczek lub zaświadczenie z właściwego urzędu pracy; 4) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2015 r.; ten punkt wezwania dotyczy również osób zameldowanych/zamieszkałych w gospodarstwie domowym skarżącej. Skarżącą pouczono jednocześnie o skutkach nieudzielenia odpowiedzi na ww. wezwanie. Wezwano ją nadto do wskazania korporacji prawniczej, z której ma pochodzić ustanowiony pełnomocnik. W piśmie z dnia 9 lutego 2017 r. skarżąca wniosła o przedłużenie terminu wyznaczonego ww. wezwaniem, powołując się na swój zły stan psychofizyczny. Podkreśliła, że nie stać jej na opłacenie kosztów żądanych zaświadczeń. Oświadczyła jednocześnie, że chyba nie ma w jej przypadku sensu wysyłania dokumentów dotyczących jej wydatków, skoro nie posiada dochodów. Zdeklarowała jednocześnie, że wnosi m.in. o ustanowienie doradcy podatkowego. Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2017 r. referendarz sądowy przedłużył skarżącej termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o kolejne 7 dni. Odpis tego zarządzenia doręczono dnia 10 marca 2017 r. W dniu 17 marca 2017 r. wpłynęła do Sądu kopia zeznania PIT-37, z którego wynika, że w 2015 r. skarżąca nie osiągnęła żadnego dochodu. Skarżąca zwracała się już o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach toczących się przed tutejszym Sądem, tj. w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 117/15 do I SA/Gl 120/15. Wnioski te nie zostały uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. W przeciwnym razie przyznanie prawa pomocy jest wykluczone. Konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego występuje szczególnie w niniejszej sprawie, w której wysokość kosztów sądowych jest niewielka, najmniejsza spośród znanych w procedurze sądowoadministracyjnej. Poniesienie takiego wydatku może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego wyłącznie w przypadku osób znajdujących się w ubóstwie, co trzeba ustalić w sposób pewny. Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego. Tymczasem skarżąca nadesłała tylko jeden z dokumentów objętych wezwaniem, tj. kserokopię zeznania PIT-37 za 2015 r., a więc obrazujący zaprzeszły stan rzeczy, który bez innych, aktualnych dokumentów źródłowych nie może zobrazować obecnych możliwości finansowych skarżącej. Wskutek przedłużenia terminu do wykonania wezwania dysponowała ona zaś w tej materii stosunkowo długim czasem, skoro wezwanie doręczono jej blisko dwa miesiące temu. Ponadto skarżąca nie udokumentowała przyczyn mających przemawiać na rzecz jej wniosku, które zresztą nie uniemożliwiały jej prowadzenie korespondencji w sprawie, toteż nie mogły stać na przeszkodzie nadesłaniu choćby części żądanych materiałów źródłowych, zwłaszcza tych dostępnych od ręki, bez konieczności ponoszenia kosztów. W tym względzie skarżąca oświadczyła jedynie, że nie ma sensu wysłanie dokumentów dotyczących jej wydatków skoro nie osiąga żadnych dochodów. Takie stanowisko skarżącej nie zasługuje na aprobatę i musi skutkować negatywną oceną jej wniosku. Co więcej, trzeba w tym miejscu zaakcentować, że niemalże analogiczna sytuacja procesowa miała miejsce m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 117/15. W tamtym przypadku skarżąca również nie podjęła współpracy w ramach toczącego się postępowania z jej wniosku o przyznanie prawa pomocy i to pomimo przedłużonego terminu do uzupełnienia wniosku. Wówczas odmówiono jej przyznania prawa pomocy, a słuszność tego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II FZ 562/16. Wymaga podkreślenia, że skarżąca w ramach postępowania w sprawie I SA/Gl 117/15 złożyła druk PPF, którego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w wielu aspektach różniło się od tego, które skarżąca złożyła obecnie i to zarówno co do składu osobowego jej gospodarstwa domowego, jaki i co do posiadanego przez nią majątku. Wezwanie z dnia 10 stycznia 2017 r., wystosowane w tej sprawie, zmierzało między innym do wyjaśnienia dostrzeżonych różnic. Bierna postawa G. B. ogranicza zatem dokonanie wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej. Liczne mankamenty dowodowe uniemożliwiły przede wszystkim zbilansowanie jej gospodarstwa domowego. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji