I SA/Gl 1186/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2013 r., na której stawił się m.in. pełnomocnik strony skarżącej doradca podatkowy M. K. odroczono termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczono na dzień 13 lutego 2013 r. Następnie w dniu 13 lutego 2013 r. na ogłoszeniu orzeczenia, na którym za strony nie stawił się nikt (vide: protokół ogłoszenia orzeczenia), termin ten przedłużono na dzień 20 lutego 2013 r. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia. Pismem wniesionym dnia 1 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o "sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 lutego 2013 r." wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1186/11. Następnie pismem datowanym na dzień 6 marca 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał, że został błędnie poinformowany przez pracownika Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o terminie publikacji wyroku. Zaznaczył, że w trakcie rozmowy telefonicznej przekazano mu informację, że terminem publikacji wyroku będzie dzień 22 lutego 2013 r., dlatego też wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł w terminie ustawowym, tj. w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Podniósł następnie, że w dniu 4 marca 2013 r. w trakcie kolejnej rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu powziął informację, że "termin ogłoszenia wyroku odbył się 20 lutego 2013 r., tj. dwa dni wcześniej". W ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki z uwagi na powyższe, 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku "de facto należy uznać za przekroczony", dlatego wnosi o uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu ponieważ zarówno strona skarżąca, jak również on sam dochował należytej staranności, a sprzeczne informacje co do terminu publikacji nie nastąpiły z winy strony ani pełnomocnika. Końcowo dodał, że ma świadomość o treści art. 141 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednak ze względu na treść tego przepisu dotyczącego sporządzania uzasadnienia wyroku w terminie 14 dni, który to termin – jak wskazał – sądy administracyjne z reguły z wiadomych sobie powodów przekraczają, uznał, że z obiektywnych powodów Sąd przekroczył termin publikacji wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. na dzień 22 lutego 2013 r. Tym samym uzyskaną od pracownika tut. Sądu informację uznał za prawidłową. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2013 r. zwrócono się do Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu o sporządzenie notatki służbowej z przebiegu rozmowy telefonicznej, na którą powołuje się pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 6 marca 2013 r. Z treści tej notatki wynika, że w dniu 18 lutego 2013 r. do Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu zatelefonował doradca podatkowy M. K., który został poinformowany, iż termin ogłoszenia orzeczenia w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. został wyznaczony na dzień 20 lutego 2013 r., godz. 13:50. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazana przez pełnomocnika skarżącej przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem, w którym powziął on informację o uchybieniu terminu, czyli w dniu 4 marca 2013 r., kiedy to jak wskazał wnioskodawca, uzyskał prawidłową informację dotyczącą terminu ogłoszenia wyroku. Wniosek został zaś złożony w dniu 6 marca 2013 r., a więc zachowany został termin, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, publ. Lex nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Omówione kryteria ujmowane są jeszcze surowiej w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, publ. Lex nr 42023). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Należy nadto zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Za takie nie mogą być uznane okoliczności wskazane przez niego we wniosku, związane z błędną informacją o terminie publikacji orzeczenia. W ocenie Sądu tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik nie wykazał, aby na przeszkodzie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanęły niespodziewane i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika bowiem, że pełnomocnik skarżącej został błędnie poinformowany przez pracownika Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu, że termin ogłoszenia orzeczenia w niniejszej sprawie został wyznaczony na dzień 22 lutego 2013 r. Jednakże, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez tego pracownika Wydziału Informacji Sądowej, podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 18 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącej został poinformowany, iż termin ogłoszenia orzeczenia został wyznaczony na dzień 20 lutego 2013 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w świetle akt sprawy brak jest podstaw do uznania, jak próbuje tego dowieść pełnomocnik strony skarżącej, iż został błędnie poinformowany o terminie publikacji. Tym samym przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej argumentacja, zmierzająca do przerzucenia winy w uchybieniu terminu na Sąd i jego pracownika, nie znajduje uzasadnienia w świetle rozpatrywanych łącznie okoliczności sprawy. Ponadto podkreślić w tym miejscu należy, że w myśl art. 139 § 1 p.p.s.a. "ogłoszenie wyroku powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Jednakże w sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do czternastu dni. (...) Termin ten może być przedłużony tylko raz i co najwyżej o siedem dni". Skoro w niniejszej sprawie termin ogłoszenia orzeczenia został najpierw dnia 30 stycznia 2013 r. odroczony na dzień 13 lutego 2013 r., to w świetle przywołanego wyżej przepisu termin ten mógł być przedłużony co najwyżej do 20 lutego 2013 r., czego reprezentujący stronę fachowy pełnomocnik powinien mieć świadomość, co dodatkowo przemawia za uznaniem, że przyczyna uchybienie terminu w niniejszej sprawie jest wyłącznie wynikiem niedołożenia przez pełnomocnika skarżącej należytej staranności w prowadzeniu sprawy i świadczy o zaniedbaniu w tej konkretnej sprawie. Na marginesie wskazać należy, że założenie pełnomocnika skarżącej, iż terminy publikacji orzeczenia mogą zostać przez Sąd niezachowane jest nieuzasadnione i nie może stanowić okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uznając, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.